Περιορισμό της καθημερινής εντάσεως στο Αιγαίο έφεραν τα γεγονότα της πλατείας Ταξίμ και γενικότερα η αναταραχή στο εσωτερικό της Τουρκίας. Τα γεγονότα, όπως αποτυπώνονται μέχρι στιγμής, δείχνουν ότι από τις αρχές του μήνα, μία μέρα μετά την έναρξη των διαδηλώσεων στην Κωνσταντινούπολη, η δραστηριότητα της τουρκικής αεροπορίας στο FIR Αθηνών μειώθηκε κάθετα, ενώ δεν υπήρξε συνέχεια στις προκλητικές κινήσεις τουρκικών πολεμικών πλοίων που είχαν φτάσει ως τα ανοιχτά του Σουνίου.
Οι ξεκάθαρες διαπιστώσεις είναι δύο. Πρώτον, ότι η τουρκική ηγεσία κατελήφθη εξ απροόπτου από τη λαϊκή αντίδραση στην Κωνσταντινούπολη, οπότε αναδιπλώθηκε, με την προσοχή της να στρέφεται αποκλειστικά στις εσωτερικές εξελίξεις. Δεύτερον και σημαντικότερο, αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει ή δεν τίθεται σε εφαρμογή μηχανισμός δημιουργίας τεχνητών περιφερειακών εντάσεων που η κλιμάκωσή τους θα εκτονώσει την εσωτερική κρίση. Με απλά λόγια, δεν φαίνεται η Αγκυρα να σχεδιάζει «εξαγωγή» της κρίσεως.
Ισως, μάλιστα, η έλλειψη εμπιστοσύνης της κυβέρνησης Ερντογάν προς τον, κεμαλικού προσανατολισμού, κορμό του στρατεύματος να μην της επιτρέπει να το χρησιμοποιήσει με τον τρόπο με τον οποίο κατά το παρελθόν δημιουργούσε τετελεσμένα ή έστρεφε την προσοχή της κοινής γνώμης της χώρας προς την κατεύθυνση που κατά περίπτωση την εξυπηρετούσε.
Μπορούμε, μάλιστα, να παρατηρήσουμε ότι κατά τις δύο προηγούμενες εβδομάδες όσο αυξανόταν η ένταση των διαμαρτυριών τόσο μειωνόταν η στρατιωτική δραστηριότητα της γείτονος. Ετσι το Σάββατο 1 Ιουνίου σημειώθηκε ναυτική πρόκληση από δύο τουρκικά πολεμικά που για σχεδόν όλη τη μέρα κινούνταν μεταξύ Αμοργού, Μυκόνου, Νάξου, Σύρου και Κέας.
Τη Δευτέρα 3 Ιουνίου ναι μεν στον ουρανό του Αιγαίου πέταξαν οκτώ τουρκικά μαχητικά, αλλά οι κινήσεις τους ήταν «συγκρατημένες», καθώς έκαναν μόνο μία παραβίαση του εθνικού εναέριου χώρου και δύο παραβάσεις του FIR.
Από την επομένη η δραστηριότητα κόβεται με το «μαχαίρι». Κανένα αεροπλάνο δεν απογειώνεται και για τις επόμενες ημέρες δεν σημειώνεται ούτε μία πτήση τουρκικού μαχητικού. Πετούν μόνο μεμονωμένα ελικόπτερα ή μεταφορικά αεροπλάνα, κάποια από τα οποία είναι σε διαμόρφωση ναυτικής περιπολίας.
Ενα τέτοιο αεροπλάνο (τύπου CN-235) πέταξε στο νοτιοανατολικό Αιγαίο στις 5 Ιουνίου και ένα ελικόπτερο την επομένη. Στις 7 Ιουνίου τα τουρκικά μαχητικά εμφανίζονται και πάλι με συγκρατημένες κινήσεις και κάνουν μία παράβαση του FIR και δύο παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου. Στο Σαββατοκύριακο που ακολουθεί δεν παρατηρούνται κινήσεις και τη Δευτέρα 10 Ιουνίου έχουμε πτήση μόνο ενός ελικοπτέρου. Από την ημέρα αυτή μικροί σχηματισμοί μαχητικών εμφανίζονται μαζί με αεροπλάνα ναυτικής περιπολίας, που όμως σε πολύ λίγες περιπτώσεις παραβιάζουν τον εθνικό εναέριο χώρο.
Πλησιάζει άλλωστε και ο χρόνος κατά τον οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή το μορατόριουμ Παπούλια – Γιλμάζ, που περιορίζει τις στρατιωτικές δραστηριότητες στο Αιγαίο, προκειμένου η Ελλάδα και η Τουρκία να αξιοποιήσουν την τουριστική περίοδο.
Συμμαχία με την Ελλάδα εξακολουθεί να θέλει το Ισραήλ
Τις προοπτικές στρατηγικής συνεργασίας με την Ελλάδα και την Κύπρο εξακολουθεί να διερευνά το Ισραήλ, παρότι με τις ευλογίες της Ουάσινγκτον προχωρεί στην οδό επαναπροσεγγίσεως με την Τουρκία. Μάλιστα οι εντάσεις των τελευταίων ημερών στην Κωνσταντινούπολη και σε άλλες πόλεις της Τουρκίας έδωσαν την ευκαιρία σε Ισραηλινούς αξιωματούχους να αρχίσουν να εκφράζουν τις επιφυλάξεις τους για την πολιτική και κοινωνική σταθερότητα της χώρας. Το Τελ Αβίβ θέλει με αυτόν τον τρόπο να περάσει και στους Αμερικανούς το μήνυμα ότι, παρά τη συγγνώμη που διατύπωσε για τα γεγονότα του «Μαβί Μαρμαρά» στα ανοιχτά της Γάζας, δεν πρόκειται να αποκατασταθεί ο άξονας συνεργασίας με την Αγκυρα.
Απεναντίας, και αφότου το καθεστώς της Συρίας κλυδωνίζεται, το Ισραήλ αισθάνεται ότι στριμώχνεται στη γωνία όλο και περισσότερο, καθώς το μέλλον στα βόρεια σύνορά του είναι αβέβαιο, ενώ από τα νότια η αλλαγή καθεστώτος στην Αίγυπτο του αφαίρεσε την όποια στρατηγική σταθερότητα στην οποία μπορούσε να ελπίζει.
Ετσι η επιλογή της συνεργασίας με την Κύπρο, την Ελλάδα και όσο περισσότερες χώρες της Ε.Ε. είναι δυνατόν να αποτελεί μονόδρομο. Ηδη οι όροι μιας συμφωνίας στρατιωτικής συνεργασίας με την Κύπρο είναι στο στάδιο της τελικής επεξεργασίας και η υπογραφή της θα σφραγιστεί με την άμεση παραχώρηση στην κυπριακή δημοκρατία δύο περιπολικών σκαφών ανοιχτής θαλάσσης, τα οποία θα αναλάβουν αμέσως το έργο της προστασίας των διερευνητικών γεωτρήσεων στην ΑΟΖ της Μεγαλονήσου.
Για τη διαπραγμάτευση των όρων της συμφωνίας τηρείται ενήμερη κατά προτεραιότητα και η ελληνική πλευρά, ενώ τόσο ο υπουργός Εξωτερικών Δ. Αβραμόπουλος όσο και ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Π. Παναγιωτόπουλος στις επίσημες επισκέψεις που πραγματοποίησαν έλαβαν το μήνυμα ότι, ανεξάρτητα από τους διπλωματικούς χειρισμούς που μπορεί να κάνει προς την Τουρκία, το Ισραήλ προσβλέπει προς την Ευρωπαϊκή Ενωση για τις εξαγωγές του φυσικού του αερίου και θεωρεί ότι τόσο κυριολεκτικά όσο και στρατηγικά ο δρόμος περνάει από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Στην παρούσα χρονική συγκυρία, κατά την οποία η οικονομική κρίση έχει ουσιαστικά μηδενίσει τη δυνατότητα της Κύπρου να κάνει την παραμικρή δαπάνη για την αποκατάσταση στοιχειώδους επιπέδου αποτελεσματικότητας για την Εθνική Φρουρά, η παραχώρηση, με όρους leasing, των δύο ισραηλινών πλοίων καλύπτει το σημαντικότερο από τα κενά του αμυντικού συστήματος της Κύπρου. Ακόμη και αν δεν αναμένεται να υπάρξουν εντάσεις στην περιοχή των γεωτρήσεων, είναι βέβαιο ότι η Τουρκία δεν θα απέχει πλήρως από προκλητικές ενέργειες, έστω και φραστικές. Η επίδειξη της κυπριακής σημαίας στην περιοχή έχει σημασία που δεν είναι απλώς σημειολογική.
Βαρύ πρόστιμο 6.000 ευρώ για ανυπότακτους!
Ο προβληματισμός πολλών νέων που έχουν πάρει αναβολή στρατεύσεως για σπουδές στο εξωτερικό είναι τι θα κάνουν εάν την υπερβούν είτε διότι χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους είτε αν παράλληλα με αυτές έχουν βρει ευκαιρίες επαγγελματικής αποκατάστασης, οπότε επιλέγουν να παραμείνουν μακριά από την Ελλάδα. Η κατηγορία αυτή των ανυπότακτων εξωτερικού, όπως χαρακτηρίζονται, αποτελεί τη μεγαλύτερη αιμορραγία ανθρώπινου δυναμικού για τις Ενοπλες Δυνάμεις. Αρκετές φορές, μάλιστα, έχει τεθεί η πρόταση για υποχρεωτική στράτευση όλων στην ηλικία των 18, ώστε όλοι να έχουν ολοκληρώσει τη θητεία τους προτού αρχίσουν τις σπουδές τους.
Με τα σημερινά δεδομένα, πάντως, το πρόβλημα είναι υπαρκτό και οι συνέπειες αρκετά οδυνηρές για τον ανυπότακτο, ο οποίος μπορεί να βρεθεί αποκλεισμένος στο εξωτερικό μέχρι να φτάσει στην ηλικία των 45 ετών, οπότε, σύμφωνα με τον νόμο, αίρεται για όλους η υποχρέωση να στρατευτούν.
Ενώ μέχρι πριν από δύο χρόνια η ανυποταξία αντιμετωπιζόταν από τη Στρατιωτική Δικαιοσύνη με ποινές πρόσθετης θητείας, σχεδόν πάντα εξαγοράσιμες, τελευταία στις κυρώσεις προστέθηκε η επιβολή χρηματικού προστίμου ύψους 6.000 ευρώ, το οποίο καταλογίζεται αμέσως μόλις διαπιστωθεί ότι ο υπόχρεος σε στράτευση δεν εμφανίστηκε να καταταγεί.
Η σχετική διοικητική πράξη διαβιβάζεται από τις στρατολογικές Αρχές στη ΔΟΥ στην οποία υπάγεται ο ανυπότακτος, η οποία από εκεί και πέρα έχει την αποκλειστική ευθύνη για την είσπραξή της. Ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία ο στρατεύσιμος εμφανιστεί καθυστερημένα για κατάταξη, δεν προβλέπεται διαδικασία άρσεως του συγκεκριμένου προστίμου ή συμψηφισμός του με όποια άλλη ποινή επιβληθεί. Παραμένει ακόμη ασαφές εάν και κατά πόσον η ΔΟΥ μπορεί να βάλει ένα τέτοιο πρόστιμο στις διαδικασίες διακανονισμού των χρεών προς το Δημόσιο.
Γεγονός είναι ότι στα χρόνια που αυτό το μέτρο εφαρμόζεται ελάχιστες είναι οι περιπτώσεις ανυπότακτων εξωτερικού που επέστρεψαν για να στρατευτούν, οπότε δεν έχει αντιμετωπιστεί στην πράξη το ζήτημα της εισπράξεως του προστίμου. Οι στρατολογικές Αρχές «νίπτουν τας χείρας τους», θεωρώντας ότι το ζήτημα έχει φύγει από την αρμοδιότητά τους, ενώ οι διευθυντές των ΔΟΥ βρίσκονται σε αμηχανία, καθώς δεν υπάρχουν εγκύκλιοι ή άλλες οδηγίες για το πώς θα διαχειριστούν αυτά τα χρέη.
