Θεατρικά ταξίδια στην «Ιερουσαλήμ» ξεκινάει από σήμερα η Βάνα Πεφάνη στο γκαράζ του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης». Η γνωστή ηθοποιός υπογράφει (μαζί με τον Γιάννη Καρκανεβάτο) τη διασκευή του βραβευμένου μυθιστορήματος του Πορτογάλου συγγραφέα Γκονσάλο Μ. Ταβάρες.
«Πρόκειται για ένα έργο ωμό και ποιητικό, όπου επαληθεύεται η ανατριχιαστική αλήθεια ότι ο καθένας από μας είναι δυνάμει δέκτης και μεταδότης βίας» λέει η ίδια στη «δημοκρατία», συμπληρώνοντας ότι το διάβασε πέρυσι το καλοκαίρι. «Από τότε το βιβλίο απασχόλησε πολύ τη σκέψη μου. Μου δημιούργησε εικόνες που δεν έφευγαν απ’ το μυαλό μου. Μέχρι που βρήκα το θάρρος και ενόχλησα τον συγγραφέα για τη θεατρική διασκευή. Αν μου έλεγε όχι, δεν θα έκανα τίποτα φέτος. Οταν ένα κείμενο σου δημιουργεί τόση αναστάτωση, τότε είσαι βέβαιος ότι θες να ασχοληθείς μαζί του. Με κάποιον τρόπο σ’ το επιβάλλει το ίδιο το κείμενο» συνεχίζει, εξηγώντας ότι πήρε την απόφαση να δώσει το είναι της σε αυτή τη δουλειά, στην οποία κρατά κι έναν από τους βασικούς ρόλους.
«Οι ήρωες είναι οκτώ και όλοι τους συνδέονται με κάποιον τρόπο. Είτε το επέλεξαν είτε τυχαία. Οι πράξεις τους επεμβαίνουν στη ζωή των άλλων. Ο Ταβάρες εστιάζει στην ασταμάτητη ιστορία της φρίκης. Η φρίκη είναι η πρωταγωνίστρια στο έργο μας, υπόγεια πολλές φορές και άλλες απροκάλυπτη» σημειώνει, καθώς μας βάζει στο κλίμα της ιστορίας. Οσο για τον δικό της χαρακτήρα; «Είναι μια γυναίκα με ιδιαίτερη ευαισθησία και με το χάρισμα να ξεγυμνώνει τους ανθρώπους που συναναστρέφεται. Ενα εύκολο θύμα της βιαιότητας του κόσμου. Μια γυναίκα που τη βάζεις στο περιθώριο, για να μη σε ενοχλεί».
Πόσο επίκαιρα μπορεί να είναι στην Ελλάδα της ύφεσης τα γραφόμενα περί βίας ενός από τους σημαντικότερους συγγραφείς της Πορτογαλίας, μιας χώρας του ευρωπαϊκού Νότου που γνωρίζει κι αυτή οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες; «Η κρίση πάντα δημιουργεί ισχυρά άλλοθι για εγκλήματα και παρανομίες» σχολιάζει η Βάνα Πεφάνη «Αυτό που πρέπει να φοβόμαστε είναι οι δικαιολογίες. Η παράλογη φράση “ο θάνατός σου, η ζωή μου”. Δεν θα ζήσουμε εμείς, αν εξοντώσουμε τους άλλους. Με όποιο τρόπο κι αν το κάνουμε. Μια μικρή παράταση παίρνουμε. Οι μονάδες δεν είναι ισχυρές. Οταν το συνειδητοποιήσουμε αυτό, μπορεί να αλλάξουμε τη σημερινή κατάσταση και να πάρουμε τα πράγματα στα χεριά μας. Δεν φτάνει να σχολιάζουμε και να επαναστατούμε από τον καναπέ μας» υπογραμμίζει.
Οσο για το μήνυμα που θέλει να περάσει ο Ταβάρες βάζοντας ως επικεφαλίδα στο έργο του την Ιερουσαλήμ; Ο τίτλος είναι παγίδα, αφού δεν πρόκειται για την πόλη όπου διαδραματίζεται η ιστορία, αλλά για τον τόπο που στοιχειώνει τα μυαλά των ηρώων. «Η Ιερουσαλήμ συμβολίζει την πατρίδα που δεν πρέπει να ξεχάσουμε. Συμβολίζει τη μνήμη για όσα μας σημάδεψαν. Αν δεν ξεχάσουμε την Ιστορία, τους πολέμους, τη βία και τα εγκλήματα των προγενέστερων… τότε έχουμε ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο» λέει η Βάνα Πεφάνη, βάζοντας τελεία και παύλα.
Η γνωστή ηθοποιός υπογράφει και τη σκηνοθεσία της «Ιερουσαλήμ» και, όπως λέει, πρόκειται για μια ιδιότητα, την οποία θεωρεί ιδιαίτερα δημιουργική. «Αν δεν μ’ άρεσε, δεν θα το έκανα. Τόσο άπλα. Είναι ένα όμορφο παιχνίδι μυαλού και ενστίκτου. Παίρνεις ένα κείμενο και σιγά σιγά το κάνεις εικόνα. Και μετά βάζεις ανθρώπους που ζουν, πάσχουν, αναπνέουν και σε ξεπερνούν. Αυτή είναι η καλύτερη στιγμή της σκηνοθεσίας. Οταν αυτό που δημιούργησες φεύγει από τα χεριά σου και έχει δική του υπόσταση, πολλές φορές καλύτερη απ’ ό,τι φαντάστηκες».
Κρύβει άραγε άγχη αυτός ο ρόλος; «Γι’ αυτό ρωτήστε τους συνεργάτες μου καλύτερα» απαντά γελώντας. Μαζί με τη γνωστή ηθοποιό στην παράσταση παίζουν οι Ιερώνυμος Καλετσάνος, Γιώργος Στριφτάρης, Κοραής Δαμάτης, Βασίλης Αφεντούλης κ.ά.
Info: Ιδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης», στο γκαράζ (Πειραιώς 206, Ταύρος). Από 14 Σεπτεμβρίου έως 2 Οκτωβρίου. (Τετάρτη – Κυριακή 21.30).
Ηλίας Μαραβέγιας
