Δύο πρώην και νυν πρωταγωνιστές της εξουσίας συναγωνίζονται ποιος θα εμφανιστεί ως ο μοναδικός σωτήρας της χώρας. Ο λαός, όμως, δεν τους χρωστάει αιώνια υποταγή!
ΑΠΟ ΤΟ «ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ Ή ΧΑΟΣ» ΣΤΟ «Ή ΕΜΕΙΣ Ή ΚΑΝΕΙΣ»
Κάπου πρέπει να τελειώσει αυτή η φαρσοκωμωδία. Γιατί η Ελλάδα δεν είναι ιδιοκτησία κανενός πολιτικού, ούτε οικογενειακό κειμήλιο που περνάει από γενιά σε γενιά. Είναι μια χώρα με πολίτες που εργάζονται, πληρώνουν, αγωνιούν, διαμαρτύρονται και έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν χωρίς να τους κουνάει κανείς το δάχτυλο.
Κι όμως, η πολιτική αλαζονεία κάνει υπερωρίες. Με ένσημα, προσαυξήσεις και προφανώς αφορολόγητες αποδοχές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει παρουσιάσει το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος». Ο Αλέξης Τσίπρας, από την πλευρά του, ανέβασε τον πήχη: «Ή θα έχουμε συνέχιση με τον Μητσοτάκη ή θα πάμε σε αλλαγή πολιτικής και πολιτική αλλαγή και αυτή θα έλθει με αυτόν που μπορεί να τη φέρει. Άρα ή εμείς ή κανείς. Ή εμείς ή ο Μητσοτάκης».
ΜΗΠΩΣ ΝΑ ΚΑΤΑΡΓΗΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΚΟΥΡΑΖΕΤΑΙ Ο ΛΑΟΣ;
Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο το θράσος με το οποίο η πολιτική εξουσία διεκδικεί το δικαίωμα να θεωρεί τον εαυτό της αναντικατάστατο. Ο ένας παρουσιάζεται ως το ανάχωμα απέναντι στο χάος. Ο άλλος ως ο μοναδικός φορέας της αλλαγής. Και οι δύο, με διαφορετικά λόγια, ζητούν από τον πολίτη να αποδεχθεί μια κοινή παραδοχή, η οποία λέει ότι η πολιτική ζωή της χώρας αρχίζει και τελειώνει γύρω από τους ίδιους.
Τι είναι λοιπόν η πολιτική αλαζονεία; Μια αυθάδης συμπεριφορά που πηγάζει από υπερβολική αίσθηση δύναμης, όπως γράφουν τα λεξικά; Ή μια νοοτροπία που έχει εγκατασταθεί στις πολιτικές συνειδήσεις, βοηθούμενη από ένα σύστημα όπου η πολιτική ευθύνη συχνά καταλήγει σε αρχειοθετήσεις, πορίσματα, εξεταστικές και ατέρμονες αντιπαραθέσεις;
Η απάντηση δεν χρειάζεται να είναι θεωρητική. Αρκεί να παρακολουθήσει κανείς την καθημερινή πολιτική επικαιρότητα. Δείγματα αλαζονείας υπάρχουν τόσα πολλά, ώστε ο πολίτης δεν προλαβαίνει να τρομάξει από το ένα πριν εμφανιστεί το επόμενο.
Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΛΟΓΟΔΟΤΕΙ, ΑΥΤΟΑΝΑΚΗΡΥΣΣΕΤΑΙ ΑΝΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΤΗ
Η πολιτική αλαζονεία δεν είναι μόνο μια κακή φράση. Είναι η νοοτροπία που επιτρέπει στον πολιτικό να θεωρεί πως η αποτυχία του είναι απλώς μια δύσκολη συγκυρία, ενώ η επιτυχία του είναι προσωπικό κατόρθωμα. Είναι η αντίληψη ότι ο πολίτης οφείλει να θυμάται τις υποσχέσεις, αλλά ο πολιτικός μπορεί να ξεχνά τις ευθύνες του. Και είναι κυρίως η ιδέα ότι η χώρα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τον ίδιο.
Εδώ οι διαφορές μεταξύ Μητσοτάκη και Τσίπρα μοιάζουν να μικραίνουν. Οι πολιτικές τους διαδρομές είναι διαφορετικές, οι κυβερνητικές τους περίοδοι διαφορετικές, τα κόμματά τους διαφορετικά. Όμως, όταν η πολιτική μετατρέπεται σε προσωπική αναγκαιότητα, το αποτέλεσμα είναι παρόμοιο: ο πολίτης καλείται να επιλέξει πρόσωπο αντί για πολιτική.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΛΑΤΡΕΙΑ
Η δημοκρατία, όμως, δεν είναι διαγωνισμός αυτοθαυμασμού. Δεν είναι πρωτάθλημα για το ποιος θα πείσει περισσότερους ότι χωρίς αυτόν θα έρθει η καταστροφή. Ούτε είναι πολιτικά ορθό να βαφτίζεται η αλαζονεία αυτοπεποίθηση, η ανευθυνότητα στρατηγική και η χυδαιότητα επικοινωνιακή τόλμη.
Γιατί η πολιτική δεν είναι θέατρο όπου οι πρωταγωνιστές αποφασίζουν μόνοι τους ποιοι θα είναι οι θεατές και ποιοι οι χειροκροτητές. Ούτε είναι κλειστό κλαμπ όπου οι ίδιοι άνθρωποι εναλλάσσονται στην εξουσία και ο πολίτης καλείται να τους παρακολουθεί από την εξέδρα.
Ο ΛΑΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΟΜΠΑΡΣΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΚΑΝΕΝΟΣ
Αυτό που τρομάζει περισσότερο δεν είναι ότι οι πολιτικοί έχουν φιλοδοξίες. Είναι ότι συχνά τις παρουσιάζουν ως εθνική ανάγκη. Δεν είναι ότι διεκδικούν την ψήφο. Είναι ότι θεωρούν πως η ψήφος τους ανήκει περίπου δικαιωματικά.
Και όταν η εξουσία αρχίζει να πιστεύει ότι χωρίς αυτήν δεν υπάρχει χώρα, τότε η αλαζονεία έχει περάσει από το επίπεδο της συμπεριφοράς στο επίπεδο της πολιτικής κουλτούρας.
Ο πολίτης, όμως, δεν είναι υποχρεωμένος να διαλέξει ανάμεσα σε δύο φόβους. Έχει δικαίωμα να κρίνει, να απορρίψει, να απαιτήσει, να αλλάξει γνώμη και να αναζητήσει άλλες λύσεις.
ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΧΤΥΠΗΜΑ
Δεν υπάρχει «Μητσοτάκης ή χάος». Δεν υπάρχει «Τσίπρας ή κανείς». Υπάρχει η Ελλάδα, υπάρχει ο λαός και υπάρχει η δημοκρατική απαίτηση κάθε πολιτικός να λογοδοτεί για όσα κάνει.
Και όσοι θεωρούν ότι η χώρα δεν μπορεί να ζήσει χωρίς αυτούς, ας θυμηθούν κάτι απλό, ότι οι πολιτικοί έρχονται και παρέρχονται. Οι πολίτες μένουν.
Η Ελλάδα δεν είναι προσωπικό τους μαγαζί.
ΚΑΙ Η ΑΛΑΖΟΝΕΙΑ, ΟΣΕΣ ΥΠΕΡΩΡΙΕΣ ΚΙ ΑΝ ΚΑΝΕΙ, ΚΑΠΟΤΕ ΠΛΗΡΩΝΕΙ ΤΟΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ.
*Καθηγητής Πολιτικής και Κοινωνικής Φιλοσοφίας
