«Ενας στους τέσσερις αποφοίτους των γαλλικών πανεπιστημίων θέλει να μεταναστεύσει. Σε περίπτωση μάλιστα που το πτυχίο ανοίγει εύκολα τις πόρτες των μεγάλων επιχειρήσεων, το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 80% με 90%» λέει ο καθηγητής Οικονομικών στη Σορβόνη Ζακ Ρενιέ. Κι όμως προεκλογικά ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ υποσχόταν δεκάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίΑς στους νέους. Σήμερα παλεύει όχι μόνο να κρατηθεί στην εξουσία, αλλά και να κρατήσει στην επιφάνεια το καράβι της οικονομίας που πλέει εν μέσω σφοδρής θαλασσοταραχής. Μέχρι στιγμής ο Ολάντ δεν έχει αποδειχθεί καλός καπετάνιος. Η γαλλική οικονομία νοσεί και οι αγορές προσπαθούν να καταλάβουν εάν και πότε ο ασθενής θα πέσει σε κώμα. Η αγορά εργασίας, το ασφαλιστικό σύστημα και η βιομηχανία της χώρας βρίσκονται στα όριά τους. Η βαριά φορολόγηση των επιχειρήσεων και των πλουσίων διώχνει μακριά την παραγωγή από τη Γαλλία, που μεταναστεύει κυρίως στη Βρετανία.
Φταίει μόνο η πολιτική της σοσιαλιστικής κυβέρνησης; Προφανώς όχι. Η διακυβέρνηση του προκατόχου του Ολάντ, του Νικολά Σαρκοζί, στηρίχτηκε σε μια βασική αρχή: την υποστήριξη με όλα τα μέσα και με κάθε κόστος της πολιτικής του Βερολίνου και της κυβέρνησης της Ανγκελα Μέρκελ. Η ανικανότητα του Ολάντ να βάλει φρένο στις πολιτικές της άγριας λιτότητας μετέτρεψε την πληγή της γαλλικής οικονομίας σε ακατάσχετη αιμορραγία. Το άλλοτε πανίσχυρο τμήμα της ατμομηχανής της Ευρώπης έγινε σήμερα ουραγός των εξελίξεων. οπως σχολίαζε η DW σε δημοσίευμά της, για μεγάλο διάστημα η Γαλλία θεωρούνταν ο ισχυρός εταίρος στο πλευρό της Γερμανίας, ένα δεύτερο ασφαλές λιμάνι στη δοκιμαζόμενη από την κρίση Ευρώπη. Πρόσφατα όμως Ο οίκος Standard & Poor’s υποβάθμισε εκ νέου την πιστοληπτική ικανότητα της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της ευρωζώνης, εκτιμώντας ότι οι δρομολογηθείσες μεταρρυθμίσεις δεν θα συμβάλουν στη μεσοπρόθεσμη σταθεροποίηση της γαλλικής οικονομίας. Κινδυνεύει να βρεθεί η Ευρώπη αντιμέτωπη με μια «δεύτερη Ισπανία»; Οπως σχολιάζει ο Χένρικ Ουτερβέντε από το Γερμανογαλλικό Ινστιτούτο, «η γαλλική οικονομία δεν πάει καλά. Υπάρχει πρόβλημα ανάπτυξης και απασχόλησης. Οι προοπτικές για την ανάπτυξη είναι συγκρατημένες. Σε αυτήν την κρίση έρχεται να προστεθεί και η πτώση της βιομηχανίας, όπου έχει μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια η απασχόληση. Και επιπλέον η κρίση χρέους, που προστέθηκε τα τελευταία 10 χρόνια. Πρόκειται λοιπόν για μια σειρά προβλημάτων με τα οποία είναι αντιμέτωπη η κυβέρνηση. Και έτσι γίνεται ακόμη πιο δύσκολο να αντιδράσει κανείς γρήγορα και πειστικά».
Οι εκτιμήσεις
Ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι οι δρομολογηθείσες μεταρρυθμίσεις δεν θα συμβάλουν στη μεσοπρόθεσμη σταθεροποίηση της οικονομίας. Η γαλλική βιομηχανία αντιμετωπίζει πρόβλημα ανταγωνιστικότητας στο διεθνές περιβάλλον, η ανεργία βρίσκεται στα ύψη, τα ασφαλιστικά ταμεία βρίσκονται στα όριά τους, ενώ οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις αναβάλλονται. Ο Φρέντερικ Σέφερ της γαλλικής οικονομικής εφημερίδας «Les Echos» επισημαίνει ότι «ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor’s τιμωρεί τις οικονομικές αποφάσεις που ελήφθησαν στη Γαλλία τον περασμένο χρόνο υπό τον Φρανσουά Ολάντ. Είδαν πολύ προσεκτικά τι ακριβώς αποφασίστηκε. Οι μεταρρυθμίσεις στο φορολογικό δίκαιο, στον τομέα των υπηρεσιών και στην αγορά εργασίας κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν επαρκούν».
Η Γαλλία έχει παραβιάσει επανειλημμένως όσα προβλέπει η Συνθήκη του Μάαστριχτ για το έλλειμμα. Φέτος ξεπέρασε το 4%. Για το 2014 προβλέπεται μείωση των κρατικών δαπανών προκειμένου να υποχωρήσει και πάλι κάτω από το επιτρεπτό όριο του 3%. Ο Standard & Poor’s όμως αμφιβάλλει. Ο οίκος δεν θεωρεί πιθανό το ενδεχόμενο να καταφέρει η γαλλική κυβέρνηση να μειώσει το έλλειμμα, καθώς προβλήματα αντιμετωπίζουν την ίδια ώρα τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι καταναλωτές, λέει ο κ. Ουτερβέντε. «Αυτό δεν έχει σχέση με τον Ολάντ ή τον Σαρκοζί, αλλά με το γεγονός ότι οι γαλλικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν μια σειρά από προβλήματα. Σημειώνουν μικρά κέρδη, συχνά δεν παράγουν καλά προϊόντα. Επιπλέον όμως είναι πολύ υψηλό και το μη μισθολογικό κόστος (εισφορές). Τα κέρδη των επιχειρήσεων είναι μικρά. Ετσι δεν μπορούν να επενδύσουν πολλά προκειμένου να προσφέρουν και υψηλότερης ποιότητας προϊόντα. Είναι ένας φαύλος κύκλος».
Ηδη η γαλλική οικονομία έχει επιστρέψει στην ύφεση το τρίτο τρίμηνο του έτους, γεγονός που εγείρει τις αμφιβολίες για μία ευρύτερη ανάκαμψη της ευρωζώνης. Οπως επισήμανε η «WSJ», «το ΑΕΠ της Γαλλίας -που αναλογεί στο 21% της οικονομίας της ευρωζώνης- παρουσίασε μία απροσδόκητη συρρίκνωση κατά 0,1% το τρίτο τρίμηνο, έπειτα από μία ανάπτυξη κατά το δεύτερο, της τάξης του 0,5%». Οι εξαγωγές, που ήταν ένας σημαντικός τομέας για την ανάκαμψη της Γαλλίας, μειώθηκαν απότομα, ενώ ταυτόχρονα μερικές εταιρικές επενδύσεις σημείωσαν πτώση και οι καταναλωτικές δαπάνες επιβραδύνθηκαν.
Ρεκορ ανεργίας (στο 11%)
Σε επίπεδα ρεκόρ βρίσκεται και η ανεργία, που έχει φτάσει το 11%. Ο Standard & Poor’s εκτιμά ότι έως και το 2016 θα συνεχίσει να βρίσκεται πάνω από το 10%. «Η νεανική ανεργία είναι διπλάσια και εκεί επικεντρώνονται και οι περισσότερες πολιτικές δράσεις. Από το καλοκαίρι διαπιστώνεται μια ελαφρά υποχώρηση της ανεργίας των νέων. Οι μεταρρυθμίσεις όμως είναι πολύ ακριβές και έτσι προκύπτει το ερώτημα κατά πόσον είναι βιώσιμες» λέει ο Φρ. Σέφερ.
Στέλλα Θεοδώρου
