H οικονομική κρίση έχει επηρεάσει συνολικά την κοινωνία, κατά συνέπεια ακόμη και τις πιο αγαπημένες συνήθειες του κόσμου, όπως την παρουσία του στα ποδοσφαιρικά γήπεδα της Super League, η οποία τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει σε αυτόν τον τομέα αξιοπρόσεκτη μείωση, με αποτέλεσμα τα έσοδα των ομάδων να έχουν συρρικνωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό εξαιτίας της απώλειας σημαντικά μεγάλου ποσοστού των εισιτηρίων τους. Ποδοσφαιρικές εταιρίες που έως πριν από λίγα χρόνια έφτιαχναν γήπεδα ή έβαζαν μπροστά τον σχεδιασμό για να προχωρήσουν στην ανακατασκευή τους, ομάδες που αγόραζαν μετά βαΐων και κλάδων μεγάλα για τα δεδομένα τους ονόματα, κάνοντας ταυτόχρονα και εξαιρετικές πορείες, πλέον βρίσκονται στα αζήτητα! Ακόμη και τα μεγαθήρια του ελληνικού ποδοσφαίρου, όπως η ΑΕΚ και ο Παναθηναϊκός, βρίσκονται σε δυσμενή κατάσταση, βιώνοντας πρωτόγνωρες συνθήκες. Οι «κιτρινόμαυροι» στην Γ’ Εθνική και ο Παναθηναϊκός με μεγάλο αντίπαλο τις προσφυγές και φυσικά το μεγάλο άνοιγμα στο ταμείο. Το πόσο έχει επηρεαστεί το ποδόσφαιρο φαίνεται λοιπόν από τους αριθμούς των εισιτηρίων τα οποία, στις περισσότερες ομάδες, έχουν μειωθεί δραματικά. Αυτό μεταφράζεται -ως συνέπεια- σε λιγότερα έσοδα, μικρότερο ενδιαφέρον των χορηγών, που κάποτε έδιναν μάχη για μία πινακίδα στον αγωνιστικό χώρο, και τελικά σε συρρίκνωση του μπάτζετ το οποίο, χρόνο με τον χρόνο, καθημερινά επί της ουσίας, παίρνει την κάτω βόλτα χωρίς καμία προοπτική – ούτε για την ενίσχυσή του ούτε καν για την επιβίωση της κάθε ΠΑΕ.
Οι χορηγίες στο ποδόσφαιρο υπάρχουν πάντα, ωστόσο δεν είναι πλέον στα ίδια επίπεδα, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τα τηλεοπτικά δικαιώματα, κάτι που σημαίνει ότι οι περισσότερες ΠΑΕ ζουν, ή έστω προσπαθούν να ζήσουν, κυρίως από τα έσοδα των εισιτηρίων. Επιπλέον μεμονωμένα χρήματα μπορεί να μπουν στα ταμεία τους από τις πωλήσεις της φανέλας ενός παίκτη – σούπερ σταρ, όμως και αυτό δεν συμβαίνει όπως τα προηγούμενα χρόνια. Την ίδια στιγμή, λοιπόν, οι φίλαθλοι -βασικός χρηματοδότης των ομάδων μέσω των εισιτηρίων που αγοράζουν- πηγαίνουν σπανιότερα στο γήπεδο. Με λίγα λόγια, το ελληνικό ποδόσφαιρο ουδείς γνωρίζει αν σε λίγα χρόνια θα εξακολουθήσει να είναι βιώσιμο.
Αυτή η κατάσταση στην Ελλάδα είναι με διαφορά χειρότερη από την υπόλοιπη Ευρώπη, καθώς τα έσοδα των ευρωπαϊκών σωματείων προέρχονται κατά 50% από τηλεοπτικά δικαιώματα, 27% από εμπορικές δραστηριότητες και 23% από πωλήσεις εισιτηρίων. Στην Ελλάδα, οι αναλογίες είναι διαφοροποιημένες, με τις εισπράξεις των εισιτηρίων να αντιστοιχούν στο 32% του συνόλου. Με δεδομένη μάλιστα τη συρρικνωμένη αγορά των ΜΜΕ, η βιωσιμότητα των σωματείων εξαρτάται περισσότερο από τους φιλάθλους, που όμως αποχωρούν από τα γήπεδα.
Υπάρχουν βέβαια και οι εξαιρέσεις, όπως η ιστορία της νέας σελίδας που γύρισε η ΑΕΚ με τον Δημήτρη Μελισσανίδη και το γήπεδο της «Αγια-Σοφιάς», που θα αλλάξει σύντομα τα δεδομένα. Ενώ τελείως διαφορετικό παράδειγμα είναι και αυτό της Εθνικής, η οποία λειτουργεί πάντοτε αυτόνομα, προσελκύοντας τις χορηγίες με διαφορετική αφετηρία και φιλοσοφία.
Από τον μέσο όρο των εισιτηρίων που έχουν κόψει οι σύλλογοι της Super League την τελευταία πενταετία, πάντως, οι αριθμοί μιλούν ξεκάθαρα, αποκαλύπτοντας τις «μαύρες» στιγμές του ελληνικού ποδοσφαίρου, καθώς η διαφημιστική αγορά δεν είναι διατεθειμένη να πριμοδοτήσει το συγκεκριμένο προϊόν με περισσότερα από τα ήδη συμφωνηθέντα χρήματα.
Μπορεί ο Ολυμπιακός να είναι μόνιμα πρωταθλητής τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον του κόσμου ωστόσο μειώθηκε. Τουλάχιστον σε αριθμό εισιτηρίων, γιατί κατά τα άλλα οι μεταδόσεις όλων των αγώνων του ελληνικού πρωταθλήματος με το αποκλειστικό συμβόλαιο της συνδρομητικής πλατφόρμας παραμένουν το δυνατό στοιχείο στην τηλεοπτική αθλητική αγορά – με τους «ερυθρολεύκους» να είναι πάντοτε το Νο 1. Εκτός όμως από την οικονομική σκοπιά, το γενικευμένο κοινωνικό φαινόμενο που αφορά την εγκατάλειψη του γηπέδου και τον περιορισμό του φιλάθλου μπροστά στην τηλεόραση είναι αυτή την εποχή περισσότερο «επίκαιρο».
Είναι πάντως χαρακτηριστικό ότι το 2011 οι «ερυθρόλευκοι» είχαν στις εξέδρες του Καραϊσκάκη μέσο όρο 25.498 κόσμου, ενώ λίγο προτού μπει το 2014 αυτός ο αριθμός πήγε στους 19.392 (χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η σεζόν).
Τεράστια η διαφορά και στον Παναθηναϊκό. Από τους 27.531 το 2009-2010 (που πήρε το νταμπλ), έφτασε στους 8.045 πέρσι για να ανέβει λίγο φέτος (10.526). Αξίζει να αναφέρουμε ότι ΑΕΚ και ΠΑΟΚ έχουν ανοδική πορεία στα εισιτήριά τους, όμως η απουσία της «Ενωσης» από την κορυφαία κατηγορία έχει συμβάλει στη μείωση του συνολικού αριθμού των εισιτηρίων.
Η άφιξη του Ιβάν έφερε κόσμο
Ο «Δικέφαλος του Βορρά» μετά την άφιξη του Ιβάν Σαββίδη είδε τον μέσο όρο εισιτηρίων να εκτινάσσεται από τους 11.005 θεατές στους 16.396, ενώ η «Ενωση» πλησιάσει τα νούμερα του 2009-2010 (χωρίς επίσημα στοιχεία, λόγω της Γ’ Εθνικής). Τέλος, μεγάλη μείωση είχε και ο Αρης στα εισιτήριά του την τελευταία πενταετία, ενώ Ατρόμητος και Αστέρας Τρίπολης, παρά την εξαιρετική πορεία των τελευταίων ετών, δεν έχουν κερδίσει κόσμο. Αντιθέτως! Οι Περιστεριώτες, από τα 2.000 της σεζόν 2009-10, βρίσκονται φέτος στα 1.332 σε πέντε εντός έδρας αγώνες, ενώ οι Αρκάδες μετρούν πάντοτε από 1.800 το λιγότερο έως 1.900.
Αντώνης Κατσαρός
