Από την ιδέα της δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης απέμεινε πια μόνο το πρώτο συνθετικό, καθώς το δεύτερο (η Ενωση) κατάντησε απειλητικό επιχείρημα στα χείλη των διαπραγματευτών των ισχυρών οικονομικά χωρών, που συχνά πυκνά και με κάθε αφορμή -τουλάχιστον μέχρι πρότινος- κουνούσαν το δάχτυλο στους δανειακά υποταγμένους λαούς του φτωχού ευρωπαϊκού Νότου. Με την Ευρώπη να έχει μπει όμως το τελευταίο διάστημα στην «τροχιά σταθερότητας» που εδώ και χρόνια είχαν ονειρευτεί κάποιοι, όλα τώρα δείχνουν ότι τα μνημόνια είναι μια πρακτική οικονομικής υποδούλωσης των χωρών του Νότου, που ήρθε για να μείνει! Ετσι, την ερχόμενη Τετάρτη, και εν όψει της Συνόδου Κορυφής του Δεκεμβρίου, αναμένεται να συζητηθούν στις Βρυξέλλες οι νέοι τρόποι για τη χορήγηση… μνημονιοδανείων στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. που «διψούν» για οικονομικούς πόρους. Με τι αντάλλαγμα; Τη διά της υπογραφής τους δέσμευση ότι θα εφαρμόσουν συγκεκριμένες προσυμφωνημένες μεταρρυθμίσεις – ως αντίδωρο βέβαια για τα χαμηλά επιτόκια των δανείων που θα λάβουν.
Η συζήτηση βασίζεται σε μια ιδέα της Κομισιόν και λέγεται ότι θα γίνει βάσει ενός 9σέλιδου εγγράφου που είχε προετοιμάσει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Χέρμαν Βαν Ρομπάι και το οποίο περιήλθε στην κατοχή του ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters.
Η «κατασκευή» ενός τέτοιου μηχανισμού που θα χορηγεί δάνεια έναντι μεταρρυθμίσεων, σύμφωνα με αναλυτές, θα έφερνε την ευρωζώνη ένα βήμα πιο κοντά στη δημοσιονομική ενοποίηση. Ωστόσο, τονίζουν, μια τέτοια κίνηση θα αποτελούσε, εκτός των άλλων, και μια μορφή «αμοιβαιοποίησης των κινδύνων», κάτι το οποίο βέβαια κάνει το Βερολίνο να φωνάζει «nein!» εκ των προτέρων.
Πρακτικά όμως πώς θα λειτούργουσε αυτό; Καταρχάς οι γνωρίζοντες υποστηρίζουν ότι δάνεια όπως αυτά δεν θα δίνονταν σε χώρες με μεγάλα οικονομικά προβλήματα ή σε κράτη που έχουν ήδη υπογράψει μνημόνια «σωτηρίας». Ενας αξιωματούχος μάλιστα με γνώση του εγγράφου δήλωνε ότι μία χώρα όπως η Ιρλανδία θα μπορούσε να ζητήσει ένα τέτοιο δάνειο και, εάν αυτό τελικά εγκρινόταν, το Δουβλίνο θα μπορούσε να επωφεληθεί από τα χαμηλά επιτόκια. Για να διασφαλίζεται όμως ότι μια κυβέρνηση θα εκπληρώνει τους όρους του δανείου, αυτό θα αποπληρώνεται σε δόσεις και τα χρεολύσια θα καταβάλλονται μόνον μετά το τέλος της συμφωνημένης περιόδου εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων. Κι όσο για το τι προβλέπεται για τους παραβάτες; Ανά πάσα στιγμή η ευρωζώνη θα μπορεί να αναστέλλει τις εκταμιεύσεις των δόσεων ή ακόμη και να απαιτεί να της επιστραφεί το σύνολο του καταβληθέντος ποσού.
Γιώργος Τραπεζιώτης
