Οι πρώτες μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις για το 2014 είναι πια γεγονός. Οι «άτυχοι» των νέων περικοπών είναι συνταξιούχοι τελωνειακοί και εφοριακοί οι οποίοι υπέστησαν περικοπές σε ποσοστό από 30% έως 45%, που πραγματοποιήθηκαν με την καταβολή των συντάξεων του Φεβρουαρίου, που έγινε την περασμένη Παρασκευή. Αιτία των συγκεκριμένων περικοπών είναι ότι σταμάτησε η καταβολή της ασφαλιστικής εισφοράς, ως αποτέλεσμα της κατάργησης των ΔΕΤΕ για τους τελωνειακούς υπαλλήλους και των ΔΙΒΕΕΤ για τους εφοριακούς. Εως τώρα, τα ΔΕΤΕ και τα ΔΙΒΕΕΤ πρόσφεραν έσοδα στο Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ), από τα οποία καταβαλλόταν μεγάλο μέρος των επικουρικών συντάξεων τελωνειακών και εφοριακών. Η κατάργησή τους προκαλεί αντίστοιχη μείωση των συντάξεων αυτών. Ανοίγει με τον τρόπο αυτό και επίσημα ο νέος κύκλος περικοπών στις επικουρικές συντάξεις όλων των κλάδων, που αναμένεται να κορυφωθεί στο β’ εξάμηνο του 2014, μιας και τότε θα τεθεί και επίσημα σε εφαρμογή ο Κανονισμός Ασφάλισης και Παροχών του Ταμείου. Με την προϋπόθεση ότι θα πρέπει να μη δημιουργούνται ελλείμματα στο Ταμείο, θα πρέπει οι καταβαλλόμενες συντάξεις να καλύπτονται από τις καταβαλλόμενες εισφορές, με συνέπεια να έρχονται μειώσεις που θα κυμανθούν από 15% έως και 40%, ανάλογα με το Ταμείο.
Από τον Φεβρουάριο
Ειδικά για την περίπτωση των 3.692 τελωνειακών και των 6.596 οικονομικών υπαλλήλων η κατάργηση των ΔΕΤΕ και των ΔΙΒΕΕΤ προκαλεί άμεσες περικοπές, ήδη από τις συντάξεις του Φεβρουαρίου. Οπως αναφέρεται ρητά σε έγγραφο του ΕΤΕΑ προς τους υπουργούς Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα και Εργασίας Γιάννη Βρούτση, οι εισφορές υπέρ ΔΙΒΕΕΤ και ΔΕΤΕ είχαν ως σκοπό να αυξάνουν την επικουρική σύνταξη που λαμβάνουν ειδικές κατηγορίες εργαζομένων στο Δημόσιο. Τα έσοδα από αυτούς τους ειδικούς λογαριασμούς αξιοποιούσε έως τώρα το Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΕΑΔΥ) για να καθορίζει το τελικό ύψος της επικουρικής σύνταξης σε τελωνειακούς και εφοριακούς. Από την 1η Ιουλίου 2012 το ΕΤΕΑ τέθηκε σε λειτουργία και ανέλαβε τη χορήγηση του 95% των επικουρικών συντάξεων, ανάμεσά τους και εκείνες που χορηγούσε το ΤΕΑΔΥ.
Το πρόβλημα εσόδων έχει ξεκινήσει από την 1η Νοεμβρίου 2011, καθώς λόγω του πρώτου Μνημονίου καταργήθηκαν οι πρόσθετες αποδοχές των δικαιούχων ΔΙΒΕΕΤ και ΔΕΤΕ. Τότε σταμάτησε να καταβάλλεται η εισφορά υπέρ του ειδικού λογαριασμού, μέσω του οποίου αυξάνονταν οι επικουρικές συντάξεις των τελωνειακών και των εφοριακών. Στο έγγραφο του ΕΤΕΑ περιγράφονται και οι οφειλές 48.250.962 ευρώ από κρατήσεις ΔΙΒΕΕΤ που έγιναν την περίοδο 1.6.2001 έως 31.7.2004, που δεν είχαν αποδοθεί στο ΤΕΑΔΥ, με ευθύνη του υπουργείου Οικονομικών. Οριστική εξαφάνιση των αποθεματικών ΔΙΒΕΕΤ και ΔΕΤΕ στην Τράπεζα της Ελλάδος πραγματοποιήθηκε μετά το «κούρεμα» που υπέστησαν τα ελληνικά ομόλογα, ελέω PSI. Η διοίκηση του ΕΤΕΑ τονίζει στο ίδιο έγγραφο ότι τα έσοδα από τους ειδικούς λογαριασμούς ΔΙΒΕΕΤ και ΔΕΤΕ δεν επαρκούν για να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν τις επικουρικές συντάξεις των τελωνειακών και των εφοριακών. Ετσι, από την 1η Φεβρουαρίου και μετά το ΕΤΕΑ βρίσκεται «σε αδυναμία συνέχισης καταβολής» των συγκεκριμένων επικουρικών συντάξεων και αποφασίζει τη μείωσή τους. Το ποσοστό της μείωσης κατά μέσο όρο θα φτάσει το 31,40% για τους εφοριακούς και αυξάνεται στο 45% για τους τελωνειακούς.
Η εφαρμογή
Ο χορός των περικοπών στις επικουρικές συντάξεις όμως δεν τελειώνει εδώ. Ο Κανονισμός Ασφάλισης και Παροχών του ΕΤΕΑ, που πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή το β’ εξάμηνο του 2014, θα προκαλέσει νέες μειώσεις 15% έως 40%, στο σύνολο των επικουρικών συντάξεων. Το ποσό της καταβαλλόμενης σύνταξης θα προκύπτει από έναν συντελεστή βιωσιμότητας. Ο συγκεκριμένος συντελεστής θα αναπροσαρμόζει σε ετήσια βάση τις νέες αλλά και τις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις, ανάλογα με τις καταβαλλόμενες εισφορές. Επίσης, το τελικό ποσό της σύνταξης θα προκύπτει και σε σχέση με τα δημογραφικά δεδομένα, τα οποία θα στηρίζονται σε πίνακες θνησιμότητας. Σκοπός του ΕΤΕΑ είναι να αποφεύγεται η δημιουργία ελλειμμάτων, που θα προκαλούσε ενίσχυση από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.
Στον κανονισμό όμως υπάρχουν και επιμέρους αλλαγές, που επηρεάζουν συγκεκριμένες ομάδες συνταξιούχων, όπως είναι οι ανάπηροι και όσοι λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου. Οι κυριότερες αλλαγές είναι οι εξής:
Δεν προβλέπεται καμία αναγνώριση πλασματικών ετών, εκτός των περιπτώσεων που εκκρεμούν.
Θεσπίζεται όριο τα 1.500 ένσημα, από τα οποία τα 600 την τελευταία πενταετία για τη χορήγηση σύνταξης αναπηρίας. Οσοι καθίστανται ανάπηροι από εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική νόσο και δεν θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης θα παίρνουν πίσω τις εισφορές τους υπό μορφή εφάπαξ.
Μπαίνει όριο 600 ενσήμων την τελευταία πενταετία, αντί για 500 που ισχύει σήμερα για τη χορήγηση σύνταξης λόγω θανάτου. Επίσης, η συγκεκριμένη σύνταξη θα αποτελεί το 50%, από το 70% της σύνταξης που χορηγείται σήμερα.
Διαφοροποιείται η σύνταξη ορφανών ανάλογα με την ηλικία τους.
Εισάγονται ατομικές μερίδες, ώστε κάθε ασφαλισμένος να έχει διαφορετική επικουρική σύνταξη. Το τελικό ποσό θα βασίζεται στις εισφορές που έχει πληρώσει ο κάθε ασφαλισμένος ξεχωριστά και στα έτη ασφάλισης ως το 2000, καθώς μετά αλλάζει ο συντελεστής υπολογισμού.
Αναστέλλεται η καταβολή επικουρικών συντάξεων σε όποιον έχει εργαστεί ξανά. Οταν υποβληθεί νέα αίτηση, γίνεται επανυπολογισμός της σύνταξης, η οποία θα είναι αισθητά μειωμένη σε σχέση με τη σύνταξη που έπαιρνε.
«Δείγμα για το τι θα ακολουθήσει προσεχώς»
Για «οριστικό χτύπημα στην επικουρική σύνταξη», που ξεκινά από τις περικοπές στους εφοριακούς και τους τελωνειακούς και ολοκληρώνεται, μέσω της θέσπισης του κανονισμού ασφάλισης και παροχών του ΕΤΕΑ, κάνει λόγο ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού Οργανισμού Κοινωνικής Πολιτικής (ΠΟΠΟΚΠ) Θανάσης Καποτάς. «Το ΕΤΕΑ βρίσκεται σε μόνιμη αποδιοργάνωση με ευθύνη της διοίκησης. Με απαράδεκτες ενέργειες, όπως η διαθεσιμότητα 29 υπαλλήλων και το κλείσιμο περιφερειακών τμημάτων, και με την εφαρμογή του κανονισμού παροχών ασφάλισης, η επικουρική σύνταξη δέχεται ένα καίριο χτύπημα και βέβαια φαίνεται τι θα ακολουθήσει το επόμενο διάστημα και στην κύρια ασφάλιση».
Βασίλης Αγγελόπουλος
