Δεκάδες ερωτήματα ζητούν απαντήσεις την επόμενη μέρα της επιλογής των Ελβετών να πουν «ναι» στις ποσοστώσεις στην εισροή μεταναστών στην Ελβετία, ακόμη κι αν πρόκειται για εργαζομένους προερχόμενους από την Ε.Ε. Με μικρή πλειοψηφία 50,3%, οι Ελβετοί ψηφοφόροι είπαν «ναι» στον περιορισμό της μετανάστευσης. Σε μια χώρα ολοκληρωμένη οικονομικά αλλά πολιτικά αμφιταλαντευόμενη το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος αναδεικνύει έναν βαθύ διχασμό στην ίδια την ελβετική κοινωνία. Η θετική ψήφος για το τέλος της μαζικής εισροής των μεταναστών σημαίνει αυτόματα την ακύρωση των διμερών συμφωνιών με την Ευρωπαϊκή Ενωση για τη θεμελιώδη αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των ατόμων από και προς την Ε.Ε. Η Ελβετία δέχεται κάθε χρόνο περίπου 80.000 νέους μετανάστες. Το ποσοστό των υπηκόων κυρίως από γειτονικές χώρες, όπως η Ιταλία και η Γερμανία, έχει φτάσει το 23% του συνολικού πληθυσμού.
Οι πόλεμοι
Το κρίσιμο δημοψήφισμα προώθησε το ακροδεξιό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα και εγκρίθηκε κυρίως από τα γερμανόφωνα καντόνια. Οι πολέμιοι της πρότασης τόνιζαν ότι η έγκρισή της θα επιδεινώσει το πρόβλημα της έλλειψης εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού στην Ελβετία, όπου εδρεύουν επιχειρήσεις όπως οι Roche, Novartis, UBS, Nestlé, οι οποίες απασχολούν στρατιά ξένων εργαζομένων. Ανάμεσα στους ξένους υπηκόους που εργάζονται στην Ελβετία η πρώτη ομάδα είναι Ιταλοί (περίπου 300.000) και η πολύ κοντινή δεύτερη ομάδα (290.000) οι Γερμανοί.
Η Ε.Ε. τονίζει ότι θα επανεξεταστεί «το σύνολο των διμερών σχέσεων» με τη Βέρνη. Η Κομισιόν ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι «λυπάται πολύ» και ότι «θα εξετάσει τις συνέπειες της πρωτοβουλίας στο σύνολο των σχέσεων ανάμεσα στην Ε.Ε. και την Ελβετία». Πάντως, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον, που βρίσκεται σε κλοιό ευρωσκεπτικιστών εντός του κόμματός του, είδε στο αποτέλεσμα «την αυξανόμενη ανησυχία» που προκαλεί η ελεύθερη μετακίνηση στην Ευρώπη.
Οι αντιδράσεις αποτυπώθηκαν και στον Τύπο. Στη Γαλλία η εφημερίδα του επιχειρηματικού κόσμου «Les Echos» κάνει λόγο για «ένα αποτέλεσμα με οικονομικές συνέπειες που είναι δύσκολο να προβλεφθούν». Η αριστερή γαλλική εφημερίδα «Liberation» εκτιμά ότι μ’ αυτό το αποτέλεσμα «οι Ελβετοί κλείνουν τα σύνορα». Ο πολιτειολόγος Ζαν Ιβ Καμί εξηγεί από τις στήλες της ότι «ο οικονομικός εγωισμός είναι η κύρια συνιστώσα αυτής της ψηφοφορίας». Στη Γερμανία η συντηρητική εφημερίδα «Die Welt» εκτιμά ότι «η Ελβετία πρέπει να επανεξετάσει την εγγύτητά της με την Ε.Ε.». «Το να συνεχίσουμε έτσι δεν αποτελεί επιλογή» τονίζει ο πολιτειολόγος Καμί.
