«Ο χρυσός είναι η επένδυση που αγοράζεις και βάζεις στην άκρη. Υπάρχει πάντα για έναν συγκεκριμένο λόγο, για μια κρίση, μια περίπτωση ανάγκης, έναν πόλεμο, γενικά όταν υπάρχουν μεγάλες οικονομικές δυσκολίες κάπου» λέει ο Ρομπέρτο Γκράσι της εταιρίας οικονομικών συμβούλων Fidinam. Είναι έτσι;
Πράγματι, ο χρυσός αποτέλεσε το ασφαλές καταφύγιο των επενδυτών όλα τα τελευταία χρόνια. Οποτε «ασθενεί» η οικονομία, η τιμή του πολύτιμου μετάλλου ανεβαίνει. Οσοι πόνταραν στον χρυσό λίγο μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης το 2008 είδαν να διπλασιάζεται το ποσό που είχαν επενδύσει μέσα σε τρία μόλις χρόνια. Η εξίσωση είναι απλή και γνωστή στους περισσοτέρους: όσο περισσότερο κλονίζεται η οικονομία τόσο περισσότερο αστράφτει ο χρυσός. Σήμερα όμως ο χρυσός φαίνεται να χάνει την αξία του.
Οι χώρες της Δύσης άρχισαν όμως να ανακάμπτουν και πάλι οικονομικά, με αποτέλεσμα να υποχωρεί και η τιμή του χρυσού. Η εξέλιξη αυτή δεν θα πρέπει να προκαλεί έκπληξη, λένε οι ειδικοί, όπως επισημαίνει και η DW. Τα τελευταία χρόνια πολλοί επενδυτές στράφηκαν στον χρυσό, φοβούμενοι τις συνέπειες των πληθωριστικών πιέσεων. Αυτές προκλήθηκαν από την ακολουθούμενη πολιτική πολλών κεντρικών τραπεζών να πλημμυρίσουν τις αγορές με φθηνό χρήμα για να σταθεροποιήσουν την οικονομία. Εν τω μεταξύ, όμως, οι κεντρικές τράπεζες πάτησαν φρένο στην κοπή χρήματος, με αποτέλεσμα η τιμή του χρυσού να υποχωρήσει κατά 30% σε διάστημα μόλις έξι μηνών.
Σε μια από τις πρώτες προβλέψεις για την τιμή του χρυσού το 2014, η Bank of America Merrill Lynch μειώνει την εκτίμησή της κατά 11%, εκτιμώντας ότι το πολύτιμο μέταλλο θα αγγίξει τα 1.150 δολάρια η ουγγιά, ενώ προειδοποιεί πως η πτώση μπορεί να είναι πολύ χειρότερη. Την ίδια ώρα και η επικεφαλής της Credit Suisse για τα πολύτιμα μέταλλα συστήνει στους επενδυτές να είναι επιφυλακτικοί με τον χρυσό, παρά τις εντυπωσιακές επιδόσεις που καταγράφει από την αρχή του έτους. Οπως δήλωσε ο Τομ Κένταλ στο CNBC, μόλις η οικονομία περάσει την πρόσφατη κάμψη, ο χρυσός μπορεί να ξαναπέσει μέσα στο 2014 προς τα 1.000 δολάρια. Ο χρυσός σημείωσε βουτιά 28% το 2013, πέφτοντας κάτω από τα 1.200 δολάρια η ουγγιά και βάζοντας τέρμα σε ένα ανοδικό σερί 12 ετών, σημειώνοντας έτσι τη χειρότερη χρονιά του τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.
Εάν οι επενδυτές σταματούσαν να πωλούν χρυσό, οι τιμές του θα μπορούσαν να σταθεροποιηθούν γύρω στα 1.200 δολάρια η ουγγιά. Ομως αυτό δεν είναι το βασικό σενάριο, καθώς εκτιμάται ότι οι επενδυτές θα συνεχίσουν να μειώνουν τις θέσεις τους στο πολύτιμο μέταλλο, ωθώντας τις τιμές του έως και τα 1.000 δολάρια. Και αυτό γιατί οι παραδοσιακοί αγοραστές χρυσού, όπως η Κίνα και η Ινδία, δεν αρκούν να συγκρατήσουν τις τιμές από την πτώση.
Πολλά ερωτήματα προκαλεί και η απόφαση της γερμανικής Bundesbank να επαναπατρίσει 300 τόνους χρυσού. Ο χρυσός που η Γερμανία επαναπατρίζει από ένα θησαυροφυλάκιο της Νέας Υόρκης μεταφέρεται σιγά σιγά και η μεταφορά του δεν θα ολοκληρωθεί πριν από το 2020. Στη Γερμανία διατυπώνονται τακτικά ερωτήματα σχετικά με το γιατί το 45% του βάρους 3.391 τόνων ράβδων χρυσού της χώρας είναι αποθηκευμένο βαθιά στα υπόγεια της Federal Reserve της ομοσπονδιακής κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης. Η αρχική αιτία ήταν ότι η Δυτική Γερμανία είχε αποκτήσει τον χρυσό αυτόν μέσω εμπορικών πλεονασμάτων στις δεκαετίες του 1950 και του 1960 και ουδέποτε τον μετέφερε εκτός ΗΠΑ, ώστε να είναι σίγουρη ότι δεν θα τον έχανε σε περίπτωση που η Σοβιετική Ενωση εισέβαλε στη Γερμανία. Η χώρα δεν είχε αποθέματα χρυσού μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά άρχισε να συγκεντρώνει από το 1951.
Τον χρυσό που αποθήκευε σε Ν. Υόρκη, Παρίσι και Λονδίνο δεν τον μετέφερε εκεί, παρά τον αγόραζε από τη συγκεκριμένη αγορά. Από το 1973 η Bundesbank δεν έχει αγοράσει ούτε πουλήσει χρυσό, πέρα από τους πέντε έξι τόνους που πωλεί κάθε χρόνο στο υπουργείο Οικονομικών για την κοπή χρυσών νομισμάτων. Δημοσίευμα της «Χάντελσμπλατ» έκανε λόγο για μυστηριώδεις καθυστερήσεις στο πρόγραμμα επαναπατρισμού του γερμανικού χρυσού. Η εφημερίδα επικαλέστηκε έναν συντηρητικό πολιτικό, τον Πέτερ Γκαουβάιλερ, ο οποίος έχει θέσει επανειλημμένα το θέμα και εξέφρασε αμφιβολίες ότι ο χρυσός είναι άμεσα διαθέσιμος στη Νέα Υόρκη, όπως διαβεβαιώνεται. Εκπρόσωπος της Κεντρικής Τράπεζας στη Φρανκφούρτη δήλωσε ότι αυτό δεν είναι αλήθεια και πως ο επαναπατρισμός του χρυσού σε μικρές ποσότητες έχει προτιμηθεί για λόγους ασφαλείας. Η «Χάντελσμπλατ» επισημαίνει ότι οι ασφαλιστικές εταιρίες καλύπτουν μόνο αεροπορικές αποστολές φορτίων χρυσού και όχι αποστολές με πλοία, ενώ δεν ασφαλίζουν αποστολές φορτίων άνω του ενός τόνου τη φορά. Η Γερμανία έχει στόχο να παραμείνει μόνο το 37% του χρυσού της στη Fed στη Νέα Υόρκη, όπου το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου αποθηκεύει τον χρυσό του.
Στέλλα Θεοδώρου
