Κοσμοπολίτης και πολύγλωσσος. Νεωτεριστής και πρωτοπόρος. Ενας καλλιτέχνης που ύψωσε το εικαστικό ανάστημά του, βάζοντάς τα με την καθεστηκυία ζωγραφική τάξη, με την οποία υπήρξε καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου του σε διαρκή σύγκρουση. Στον Κωνσταντίνο Παρθένη, τον ζωγράφο που κατάφερε να συγκεράσει τη μορφολογική αντίληψη της μοντέρνας αισθητικής με τη νεοελληνική αντίληψη της ζωγραφικής, είναι αφιερωμένη η μεγάλη έκθεση, η οποία εγκαινιάζεται την προσεχή Τετάρτη στο Ιδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β & Μ Θεοχαράκη.
Ο τίτλος αυτής είναι «Κωνσταντίνος Παρθένης: Τέχνη και Πνεύμα», μια παρουσίαση στην οποία μπορεί να δει κανείς εμβληματικά έργα της πλούσιας πορείας του δημιουργού. Πορτρέτα, θρησκευτικά, ηθογραφικά, αλληγορικά θέματα, νεκρές φύσεις και τοπία συνθέτουν τα εκθέματα που προέρχονται από τις συλλογές των Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτζου, Εθνικής Τράπεζας, Τράπεζας της Ελλάδος, Δημοτικής Πινακοθήκης του Δήμου Αθηναίων, Iερού Ναού Αγίου Αλεξάνδρου Παλαιού Φαλήρου και πολλών άλλων ιδιωτικών συλλογών. Μεταξύ των έργων που θα μπορέσει να δει κανείς στις προθήκες του ιδρύματος είναι και ο περίφημος «Ευαγγελισμός», αλλά και η «Μάχη του Ηρακλή με τις Αμαζόνες», δύο από τα ωραιότερα έργα του ζωγράφου.
Ο Κωνσταντίνος Παρθένης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, δίχως να μπορούν να πουν με σιγουριά οι ιστορικοί αν ήταν το 1878 ή το 1879. Οι εικαστικές σπουδές του ξεκίνησαν κοντά στον Ιταλό ζωγράφο Annibale Scognamiglio, ενώ παρακολούθησε και μαθήματα κοντά στον Γερμανό συμβολιστή Karl Wilhelm Diefenbach, ο οποίος εγκαταστάθηκε στο Κάιρο το 1895. Το 1918 ο Παρθένης τιμήθηκε με τον Αργυρό Σταυρό του Σωτήρος, ενώ την ίδια εποχή ο Αστικός Σύνδεσμος Παλαιού Φαλήρου του ανέθεσε μια σειρά από εικόνες προοριζόμενες για τη διακόσμηση του ναού του Αγίου Αλεξάνδρου.
Τον Ιανουάριο του 1920 το Ζάππειο φιλοξένησε μια μεγάλη αναδρομική έκθεσή του, η οποία περιλάμβανε 123 ελαιογραφίες και 113 σχέδια. Μάλιστα για τον πίνακα του «Ευαγγελισμός» τιμήθηκε και με το Αριστείο των Γραμμάτων και Τεχνών, παρά τις αντιρρήσεις που εξέφρασαν οι πιο συντηρητικοί κύκλοι.
Το 1929 διορίστηκε καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών, καταφέρνοντας να συγκεντρώσει στον φοιτητικό περίγυρό του την ελίτ των Ελλήνων εικαστικών. Γιάννης Τσαρούχης, Νίκος Εγγονόπουλος, Αγλαΐα Παππά, Βάλιας Σεμερτζίδης καθώς και πολλοί ακόμη καλλιτέχνες βρέθηκαν δίπλα του για να διδαχθούν την τέχνη του… καμβά.
Info: Η έκθεση με τίτλο «Κωνσταντίνος Παρθένης: Τέχνη και Πνεύμα» εγκαινιάζεται στο Ιδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β & Μ Θεοχαράκη την Τετάρτη 26 Φεβρουαρίου. Η παρουσίαση θα διαρκέσει έως και την 1η Ιουνίου.
Υψηλές διακρίσεις αλλά και ανελέητος πόλεμος
Το 1937 τιμήθηκε με χρυσό μετάλλιο για τον πίνακα «Η μάχη του Ηρακλή με τις Αμαζόνες» στη Διεθνή Εκθεση του Παρισιού, ενώ το 1938 διοργανώθηκε μια μεγάλη ρετροσπεκτίβα με έργα του στο πλαίσιο της ελληνικής συμμετοχής στην Μπιενάλε της Βενετίας. Μάλιστα, αν και η υποδοχή των έργων του υπήρξε ιδιαίτερα ευνοϊκή, ο εικαστικός δεν έλαβε το μεγάλο βραβείο. Το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών αγόρασε ένα έργο του και ο ίδιος τιμήθηκε με το παράσημο του Στέμματος της Ιταλίας.
Το 1947, κουρασμένος από τον πόλεμο των συναδέλφων του καθηγητών και όντας σε κακή ψυχολογική κατάσταση, παραιτήθηκε από την ΑΣΚΤ. «Εφυγε» από τη ζωή τον Ιούλιο του 1967, ενώ στα αμέσως επόμενα χρόνια σημαντικό μέρος του έργου του πέρασε στα χέρια της Εθνικής Πινακοθήκης. Να σημειωθεί ότι την επιμέλεια της έκθεσης έχει κάνει ο Νίκος Ζίας.
Γιώτα Βαζούρα
