«Σπασίμπα, σπασίσμπα, σπασίμπα». Η εύηχη ρωσική εκδοχή του «ευχαριστώ» επαναλαμβάνεται απ’ άκρη σ’ άκρη της Κριμαίας, εν μέσω κοινωνικοπολιτικών ταραχών που πλαισιώνονται ευλαβικά από εκφράσεις αβρότητας. Τις αρθρώνουν οι κάτοικοι της περιοχής που είναι συγκεντρωμένοι στην κεντρική πλατεία Ναχίμοβ της Σεβαστούπολης και τις απευθύνουν στους Κοζάκους που κατέφθασαν με τα μαύρα γούνινα καπέλα τους ως «σωτήρες» από το Κρασνοντάρ, μια ρώσικη πόλη ανάμεσα στη Γεωργία και την Κριμαία.
Την ίδια στιγμή τόσο στη Συμφερόπολη όσο και στη Σεβαστούπολη -έδρα του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας- διαδηλωτές υπέρ της προσάρτησης στη Ρωσία συγκρούστηκαν με διαδηλωτές που υποστηρίζουν τη νέα ηγεσία στο Κίεβο, χρησιμοποιώντας ακόμα και μαστίγια…
Μόνο που η «αλήθεια της Κριμαίας» δεν είναι τόσο προφανής… όπως προκύπτει από τις αντικρουόμενες ειδήσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας.
Για παράδειγμα, ενώ κυκλοφορεί η είδηση ότι η είσοδος των παρατηρητών του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) στη χερσόνησο της Κριμαίας παρεμποδίστηκε για άλλη μια φορά από ένοπλες φιλορωσικές δυνάμεις, τα σενάρια για την «ταυτότητα» των ενόπλων ποικίλλουν.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο στόχος της αποστολής είναι η διαπίστωση της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας και δραστηριότητας στην περιοχή. Η άρνηση της εισόδου τους λοιπόν δεν μπορεί παρά να δημιουργεί την υποψία ότι οι ένοπλοι είναι Ρώσοι στρατιώτες. Το Κρεμλίνο από τη μεριά του αρνείται επίμονα αυτή την κατηγορία, ισχυριζόμενο ότι πρόκειται για ρωσόφιλες «ομάδες αυτοάμυνας». Το πλέον ενδιαφέρον όμως είναι ότι η άρνηση της Μόσχας επιβεβαιώνεται από τον Γερμανό παρατηρητή του ΟΑΣΕ Χάικο φον Ρόζεντσβαϊγκ, που υποστήριξε ότι «όλα τα φυλάκια είναι κατειλημμένα από ένοπλες ομάδες, θα τις αποκαλούσα “μονάδες αυτοάμυνας”. Ως επί το πλείστον αναγνωρίσαμε στρατιώτες των Μπερκούτ. Πρόκειται για μονάδες της εσωτερικής ασφάλειας, οι οποίες πρόσκειται στον πρόεδρο Γιανουκόβιτς. Τους αναγνωρίσαμε ξεκάθαρα, καθώς φορούσαν ουκρανικές στολές. Αναγνωρίσαμε και Κοζάκους, οι οποίοι ανήκαν επίσης στις ομάδες εσωτερικής ασφάλειας του προέδρου. Οι ομάδες αυτές είχαν έντονη δραστηριότητα στις ταραχές της πλατείας Ανεξαρτησίας».
Οι στολές
Στο ερώτημα εάν ανάμεσά τους βρίσκονταν και Ρώσοι στρατιώτες, ο Χάικο φον Ρόζεντσβαϊγκ απαντά με περίσσια σιγουριά: «Οχι, δεν αναγνωρίσαμε ρωσικές στολές. Είδαμε μόνον ουκρανικές στολές, αλλά και στολές τις οποίες δεν μπορούμε να συνδυάσουμε με καμία χώρα και έθνος». Τη δήλωση του Γερμανού παρατηρητή φιλοξενεί η γερμανική Deutsche Welle, γεγονός που αυξάνει την αξιοπιστία της είδησης αφού δεν πρόκειται για ένα μέσο ρωσικών συμφερόντων, αλλά δυτικών.
Ποια είναι λοιπόν η «κριμαϊκή αλήθεια»; Προφανώς ακόμα αναζητείται… όχι μόνο στο παρόν αλλά και στο παρελθόν μιας γεωγραφικής ζώνης που ζει ακόμα την «ιστορία» της.
Προς το παρόν φιλορωσικές μονάδες φέρεται ότι κατέλαβαν δίχως συγκρούσεις ακόμα ένα φυλάκιο στην Κριμαία, σύμφωνα με τις αναφορές από την ουκρανική συνοριοφυλακή. Οπως επισήμανε εκπρόσωπος της συνοριοφυλακής -ο οποίος εκτίμησε πως συνολικά έχει χαθεί ο έλεγχος σε 11 φυλάκια- περίπου 30 μέλη της ουκρανικής δύναμης αποκλείστηκαν εντός του τελευταίου φυλακίου που καταλήφθηκε στη δυτική Κριμαία.
Παράλληλα αναμένεται η επίσκεψη του μεταβατικού πρωθυπουργού της Ουκρανίας Αρσένι Γιατσένιουκ στην Ουάσινγκτον «με στόχο την επίλυση της κατάστασης που βρίσκεται σε εξέλιξη στις διμερείς και πολυμερείς σχέσεις της Ουκρανίας», όπως δήλωσε. Το παιχνίδι στη χώρα της ανατολικής Ευρώπης, που ταλαντεύεται ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή, ανάμεσα σε διαφορετικές γλώσσες και θρησκείες, παίζεται μεταξύ «ηρώων του παρελθόντος» εντός των πυλών της και όχι στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού ή στις Βρυξέλλες. Κι αυτό γιατί απλά δεν πρόκειται για νούμερα αλλά για σύμβολα. Αυτό επιβεβαιώνουν οι μαρτυρίες των κατοίκων της Κριμαίας, που διχάζονται ανάμεσα στα φαντάσματα του παρελθόντος «Στέπαν Μπαντέρα ή Παβέλ Ναχίμοφ;».
Δήμητρα Αθανασοπούλου
