Τα εισπρακτικά μέτρα που θα ενταχθούν στον Προϋπολογισμό του 2015 για να καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό των 2 δισ. ευρώ, οι αλλαγές στο καθεστώς του ΦΠΑ, το νέο μισθολόγιο στο Δημόσιο, οι επώδυνες αλλαγές στο Ασφαλιστικό και στο σύστημα των ομαδικών απολύσεων, η νέα και πιο δυσμενής πολιτική επιδομάτων, το σχέδιο για τα «κόκκινα» επιχειρηματικά δάνεια και το μέτωπο των πλειστηριασμών είναι μερικά από τα ανοιχτά μέτωπα της κυβέρνησης με την τρόικα, τα οποία θα εξεταστούν στη συνεδρίαση του Εurogroup που είναι προγραμματισμένη για τις 12 Σεπτεμβρίου και θα οριστικοποιηθούν όταν οι εκπρόσωποι των δανειστών έρθουν στην Αθήνα στο τέλος του μηνός.
Ολα αυτά τα μέτωπα παραμένουν ανοιχτά, καθώς δεν έκλεισαν ούτε στην περίφημη συνάντηση των Παρισίων, όπου η κυβέρνηση -εκτός των άλλων- δεν κατάφερε να πάρει ουσιαστική δέσμευση για σοβαρές φοροελαφρύνσεις (η κυβέρνηση περιορίζεται στη μείωση του ειδικού φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης, στη διατήρηση του ΦΠΑ στο 13% στην εστίαση, στη μείωση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, στην αύξηση των δόσεων για ληξιπρόθεσμα χρέη).
Η μόνη ουσιαστική θετική είδηση την περασμένη εβδομάδα ήρθε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία με τις αποφάσεις της (μείωση επιτοκίων στο 0,05% και αγορά περιουσιακών στοιχείων) οδήγησε τις αποδόσεις των ομολόγων της Ελλάδας (και όλων των χωρών της ευρωζώνης) προς νέα χαμηλά επίπεδα (η απόδοση του 10ετούς ομολόγου του Ελληνικού Δημοσίου έπεσε στο 5,5%.)
Στις παραπάνω εξελίξεις ήρθε να προστεθεί και η είδηση ότι το ζήτημα του ελληνικού χρέους θα εξεταστεί σε σύνοδο στην Ουάσινγκτον στις 14-15 Νοεμβρίου, κάτι το οποίο σημαίνει ότι οι σχετικές αποφάσεις μπορεί να παρθούν αργότερα, το 2015. Ο διεθνής οργανισμός ασκεί εδώ και καιρό πιέσεις στους Ευρωπαίους εταίρους μας, προκειμένου να υλοποιηθούν άμεσα οι αποφάσεις του Νοεμβρίου του 2012 για την περαιτέρω ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, καθώς θεωρεί αφενός ότι το χρέος δεν είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμο και αφετέρου ότι πρέπει να κλείσει η εκκρεμότητα αυτή πριν από τις αρχές του 2015.
Σε ό,τι αφορά τις διαπραγματεύσεις των Παρισίων με την τρόικα, μόνο θετικές δεν ήταν για την κυβέρνηση! Το οικονομικό επιτελείο δεν πήρε κάποια επίσημη δέσμευση από τους δανειστές μας πάνω στο θέμα των φοροελαφρύνσεων, ενώ φαίνεται ότι υποχώρησε και στις πιέσεις της τρόικας για επώδυνες αλλαγές στο Εργασιακό και το Ασφαλιστικό.
Η ελληνική πλευρά φαίνεται ότι αποδέχθηκε να επανεξετάσει τις ισχύουσες ρυθμίσεις για τις ομαδικές απολύσεις και το δικαίωμα της απεργίας, ενώ αποδέχθηκε την πλήρη απελευθέρωση των πλειστηριασμών από 1/1/2015.
Οσον αφορά τα «κόκκινα» δάνεια, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να βρει λύση για τα επιχειρηματικά δάνεια. Για τα δάνεια των νοικοκυριών δεν έγινε συζήτηση. Αντίθετα, συμφωνήθηκε να μην υπάρξει νέα παράταση στην απαγόρευση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, εξέλιξη η οποία σημαίνει ότι από 1/1/2015 οι τράπεζες θα είναι πλέον ελεύθερες να βγάζουν στο σφυρί ακόμη και τις κύριες κατοικίες των οφειλετών-δανειοληπτών!
Για το Ασφαλιστικό, η κυβέρνηση απλώς μετέθεσε για τον Οκτώβριο την έναρξη των διαδικασιών για την προώθηση νέων επώδυνων αλλαγών. Αυτόν τον μήνα θα είναι έτοιμες οι δύο αναλογιστικές μελέτες που αναμένονται, της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής και του ΚΕΠΕ, προκειμένου να προχωρήσουν τα επόμενα βήματα που θέλουν οι δανειστές.
Τα 6+1 αγκάθια
Τα κυριότερα ανοιχτά μέτωπα που καλείται να διαχειριστεί η κυβέρνηση εν όψει της νέας αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος από το Eurogoup στις 12 Σεπτεμβρίου και από τους επικεφαλής της τρόικας στα τέλη Σεπτεμβρίου, συνοψίζονται στα εξής:
1. Προϋπολογισμός 2015 και νέο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα: Το πακέτο αυτό περιλαμβάνει τέσσερα «αγκάθια»: (α) την κάλυψη του δημοσιονομικού κενού του 2015-2016, (β) την εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων για την «αποκατάσταση» των αποδοχών των στρατιωτικών και των άλλων κατηγοριών ειδικών μισθολογίων, από τις οποίες εκτιμάται ότι προκύπτει «τρύπα» έως 1 δισ. ευρώ στον Προϋπολογισμό, (γ) την επέκταση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης που η κυβέρνηση επιδιώκει να είναι μειωμένη κατά 50% το 2015 και να εξαλειφθεί πλήρως από το 2016, (δ) την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού που, κατά το ΔΝΤ, εντοπίζεται στο β΄ εξάμηνο του 2015 και φτάνει τα 12,6 δισ. ευρώ. Το ζήτημα αυτό συνδέεται άμεσα με τη διαπραγμάτευση για την περαιτέρω απομείωση του χρέους και με την έκβαση των stress tests των τραπεζών.
2. Νέο μισθολόγιο στο Δημόσιο: Θα πρέπει να διαμορφωθεί έως το τέλος Οκτωβρίου, για να τεθεί σε εφαρμογή από το 2015, και θα λαμβάνει υπόψη την απόδοση του προσωπικού. Προβλέπεται ακόμα διεξοδική εξέταση όλων των μη μισθολογικών παροχών, όπως έξοδα ταξιδίου, αποζημιώσεις κ.λπ., ώστε να ευθυγραμμιστούν με τα βέλτιστα πρότυπα των κρατών-μελών της Ε.Ε.
3. Παραμετρικές αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα: Θα στηριχθούν σε αναλογιστικές μελέτες, οι οποίες απαιτείται να ολοκληρωθούν έως τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, προβλέπεται η κατάργηση εναπομεινάντων φόρων υπέρ τρίτων που χρηματοδοτούν κύρια ασφαλιστικά ταμεία με νόμο που θα ψηφιστεί τον Νοέμβριο. Το πακέτο των μεταρρυθμίσεων στο ασφαλιστικό σύστημα πρέπει να ψηφιστεί έως το τέλος Νοεμβρίου.
4. Εκ νέου αξιολόγηση του πλαισίου για τις ομαδικές απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα και των αλλαγών στον συνδικαλιστικό νόμο.
5. Αναδιοργάνωση του συστήματος κοινωνικών επιδομάτων: Από το 2015 προβλέπεται η κατάργηση των περισσότερων υφιστάμενων κοινωνικών επιδομάτων και παροχών και η ένταξή τους σε ένα ενιαίο επίδομα φτώχειας που θα ονομαστεί «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα» και θα καταβάλλεται μόνο σε όσους έχουν ετήσιο πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα έως 4.800 ευρώ.
6. Διευθέτηση του μεγάλου προβλήματος των «κόκκινων» δανείων επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
7. Μεταρρύθμιση του συστήματος του ΦΠΑ, με στόχο τον «εξορθολογισμό των συντελεστών και την απλούστευση της διαχείρισης. Η υποχρέωση αυτή κρύβει μεγάλες ανατροπές στο σημερινό καθεστώς των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε νησιά του Αιγαίου κ.λπ.
Στέλιος Κράλογλου
