Διανύουμε τους τελευταίους μήνες του 2014, μια χρονιά που αναδεικνύεται σε σταθμό για τις παγκόσμιες γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις, με μετωπικές συγκρούσεις, παράπλευρες απώλειες και βίαιες ανακατατάξεις. Η ανάλυση του Stratfor, βαρύνουσας σημασίας όπως πάντα καθώς αντικατοπτρίζει τη στάση του αμερικανικού παράγοντα, προβλέπει ότι το τελευταίο τρίμηνο του έτους θα είναι διάστημα αλλαγών που εν πολλοίς θα δώσουν το στίγμα γι’ αυτά που θα ακολουθήσουν το 2015.
Στην Ευρώπη:
Στο επίκεντρο των τριβών είναι η σχέση της Γερμανίας με τη Γαλλία. Καθώς εντείνεται η οικονομική κρίση της Γαλλίας, η υπομονή του Παρισιού για τις γερμανικές εντολές θα εξαντληθεί και μάλιστα γρήγορα. Η κατάσταση θα επιδεινώσει τη συνταγματική κρίση στο εσωτερικό της Γερμανίας, με βασικό ζήτημα το εάν το Βερολίνο πρέπει να συνεχίσει να βοηθά τις χώρες της περιφέρειας.
Στην Ουκρανία:
Οι προσπάθειες της Ρωσίας να εξουδετερώσει την Ουκρανία συνεχίζονται. Σίγουρα δεν ήταν μια εύκολη χρονιά για τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, αλλά γνωρίζαμε ότι όσο πλησιάζει ο χειμώνας η Μόσχα θα σκληραίνει τη στάση της. Σε λίγες εβδομάδες η Ρωσία θα καταφέρει να οδηγήσει το Κίεβο στα μετόπισθεν, στο πεδίο της μάχης. Και μην έχοντας άλλη επιλογή, καθώς πλησιάζει ο βαρύς χειμώνας, οι ίδιες ευρωπαϊκές χώρες που ενθάρρυναν το Κίεβο να σηκώσει το ανάστημά του στη Ρωσία πιέζουν την ουκρανική ηγεσία να υποκύψει στις ρωσικές απαιτήσεις έτσι ώστε να διασφαλίσουν την ενεργειακή τους επάρκεια.
Αν και η Ουκρανία διαθέτει 16 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου και εισάγει μια σχετικά μικρή ποσότητα του φυσικού αερίου σε αντίστροφες ροές από τη Σλοβακία και την Πολωνία, το Κίεβο θα ξεμείνει από φυσικό αέριο στις αρχές Ιανουαρίου, αν η Gazprom δεν επαναλάβει τις ροές φυσικού αερίου.
Στο Ιράν:
Σημαντικός παράγοντας που φαίνεται ότι παίζει καταλυτικό ρόλο και στις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι το Ιράν. Η 24η Νοεμβρίου είναι η καταληκτική ημερομηνία για τα πυρηνικά του Ιράν, όμως το μέλλον στις σχέσεις της Τεχεράνης με την Ουάσινγκτον δεν θα κριθεί από αυτή την προθεσμία. Δεν θα υπάρξει συνολική συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν που θα εξαλείφει τις κυρώσεις από το τέλος του έτους. Το πυρηνικό ζήτημα μπορεί να παραμείνει στο επίκεντρο της προσοχής, αλλά μια σειρά από κοινά συμφέροντα μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης θα συνεχίσει να στηρίζει αυτή τη σχέση, ακόμη κι αν η ρητορική των πολιτικών είναι διαφορετική. Ενα τέτοιο κοινό συμφέρον είναι η συνεχιζόμενη μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους (ISIS). Χωρίς να είναι σε θέση να βασίζονται πλήρως ή ανοιχτά στο Ιράν και στην Τουρκία για τη διαχείριση της κρίσης με την ISIS, η απόφαση των ΗΠΑ να απευθυνθούν στους Αραβες συμμάχους τους στον Κόλπο θα έχει συνέπειες. Η Σαουδική Αραβία και οι άλλες χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου θα ήθελαν να ξεκινήσουν μια στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία, η οποία θα τους έδινε την ευκαιρία να ακρωτηριάσουν τους συμμάχους του Ιράν στη Συρία.
Η ΙSIS:
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που εργάζονται για να διατηρήσουν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και να παραμείνουν εστιασμένες στην αποστολή εναντίον του Iσλαμικού Kράτους, αναπόφευκτα θα πρέπει να ακολουθήσουν πολλές και διαφορετικές κατευθύνσεις. Αυτό θα επιδεινώσει την ακόμη πιο δυσάρεστη πραγματικότητα, ότι η εξόντωση των τζιχαντιστών δεν είναι ένας εφικτός στόχος. Η στρατιωτική εκστρατεία αυτό το τρίμηνο θα είναι αποτελεσματική όσον αφορά τον περιορισμό της ISIS, αλλά όχι την εξολόθρευσή της.
Οι Αραβες σύμμαχοι θα προσπαθήσουν να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις εναντίον των τζιχαντιστών με στόχο να ανατρέψουν τον πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ Αλ Ασαντ και να αποδυναμώσουν τη σιιτική Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Οι δραστηριότητες του Ισλαμικού Κράτους θα περιοριστούν πλέον στο Ιράκ. Η συμβατική απειλή από το Ισλαμικό Κράτος θα μειωθεί κατά τη διάρκεια του τριμήνου, αλλά οι τζιχαντιστές θα αντισταθμίσουν το πλήγμα με τη δρομολόγηση πιο αντισυμβατικών επιθέσεων.
Στην Τουρκία:
Η Αγκυρα θα κληθεί να συμβιβάσει τη μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους με τις ολοένα αυξανόμενες αποσχιστικές τάσεις των Κούρδων. Δεδομένου ότι πολλοί από τους Κούρδους μάχονται στην πρώτη γραμμή κατά της ISIS, η Αγκυρα δεν θα είναι σε θέση να συμβιβάσει αυτούς τους δύο στόχους και έτσι θα παραμείνει περιορισμένη σε κάθε δράση που αναλαμβάνει έναντι των τζιχαντιστών. Η Τουρκία αναμένεται να ενισχύσει την άμυνά της κατά μήκος των συνόρων της με τη Συρία, τονίζοντας τη συμβολή της στην ανθρωπιστική βοήθεια. Οι αντικρουόμενες στρατηγικές της δεν θα αφήσουν πολλά περιθώρια για πρόοδο στις τρέχουσες ειρηνευτικές συνομιλίες με το PKK. Η αυξανόμενη απογοήτευση για την ειρηνευτική διαδικασία μαζί με την επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών θα δημιουργήσουν επιπρόσθετα προβλήματα στον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης εν όψει των βουλευτικών εκλογών στις αρχές του επόμενου έτους.
Η Ελλάδα θα βγει από το Μνημόνιο, αλλά…
Η Ελλάδα θα βγει από το Μνημόνιο τον Δεκέμβριο και δεν θα ζητήσει τρίτο πρόγραμμα στήριξης, όμως οι πιέσεις θα συνεχιστούν από τη Γερμανία, που θα ζητήσει τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στις χώρες του Νότου. Αυτό προβλέπει η έκθεση του Stratfor για το τέταρτο τρίμηνο του 2014. Η Αθήνα θα επικεντρωθεί στη διαπραγμάτευση με τους δανειστές της, την Ε.Ε. και το ΔΝΤ, για επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του χρέους και χαμηλότερα επιτόκια. Το Stratfor εκτιμά ότι οι δανειστές θα κάνουν αποδεκτά τα αιτήματα, αλλά οι διαπραγματεύσεις θα διαρκέσουν περισσότερο από ένα τρίμηνο.
Η υψηλή ανεργία που θα επιμείνει στη Γαλλία θα εντείνει τα αιτήματα του Παρισιού για παρέμβαση της ΕΚΤ και αύξηση των δαπανών από την Ε.Ε. Η γαλλική οικονομία δεν θα βελτιωθεί, ενώ η κυβέρνηση Ολάντ θα εξακολουθήσει να αποδυναμώνεται. Η έκθεση προβλέπει, μάλιστα, διαδηλώσεις και απεργίες, με το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν να παραμένει πολύ δημοφιλές.
Η Γερμανία θα κάνει αποδεκτά τα αιτήματα εταίρων, αλλά επιλεκτικά. Για παράδειγμα, ενώ θα ασκήσει κριτική, θα αποδεχτεί τελικά την απόφαση της Γαλλίας να μην τηρήσει τους στόχους για το έλλειμμα. Το Βερολίνο, όμως, δεν θα υποχωρήσει στις απαιτήσεις του από χώρες της Μεσογείου για δομικές μεταρρυθμίσεις και θα συνεχίσει να αντιτίθεται σε ό,τι θεωρεί πολιτική χειραγώγηση του ευρώ. Θα αντιταχθεί επίσης στην πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης για νομικούς και πολιτικούς λόγους.
Η Καταλονία
Το Stratfor επικεντρώνεται και στις αποσχιστικές τάσεις στην Ευρώπη. Για την Ισπανία προβλέπει ότι θα δοθεί μάχη για την Καταλονία, θεωρώντας ότι το δημοψήφισμα θα ακυρωθεί ή θα αναβληθεί. Το γεγονός αυτό όμως θα οδηγήσει σε πρόωρες εκλογές στην Ισπανία, οι οποίες θα προκηρυχθούν πριν από το τέλος του έτους.
