«Φρένο» στη μεταφορά εννέα αρχαιοτήτων στο Λονδίνο -από την περίφημη συλλογή του Αλέξανδρου Ιόλα- έβαλαν τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. Στην πρόσφατη συνεδρίασή του το ΚΑΣ έβαλε «τρικλοποδιά» στο αίτημα της ανιψιάς του διάσημου γκαλερίστα (στην οποία ανήκει μέρος της συλλογής του) Ελένης Κουτσούδη – Ιόλα, η οποία ζήτησε να μεταφέρει τα αριστουργήματα στο Λονδίνο, όπου πλέον ζει.
Βασικό επιχείρημα των μελών του ΚΑΣ για την απόρριψη του αιτήματος της κυρίας Ιόλα είναι ότι με αυτόν τον τρόπο θα προστατευθούν οι εν λόγω αρχαιότητες.
Αυθεντικά
Τα περισσότερα εξ αυτών είναι έργα αιγυπτιακής τέχνης, τα οποία έχουν εξεταστεί από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, που έχει βεβαιώσει την αυθεντικότητα αλλά και τη σπουδαιότητά τους.
Πρόκειται για δύο πορτρέτα Φαγιούμ (μια ανδρική και μια γυναικεία προσωπογραφία), μία Σφίγγα από την περιοχή της Αλεξάνδρειας αλλά και μία κεφαλή των ρωμαϊκών χρόνων. Η τελευταία δε έχει επιγραφή «Ερμής», ενώ κατά τους ειδικούς που την έχουν εξετάσει αποτελεί ένα σπουδαίο έργο, που απεικονίζει τον αυτοκράτορα Τραϊανό. Εικάζεται δε ότι η κεφαλή δημιουργήθηκε με αφορμή την επέτειο συμπλήρωσης των 10 χρόνων της διακυβέρνησης του Ρωμαίου αυτοκράτορα και η σπουδαιότητά της έγκειται στο γεγονός ότι οι απεικονίσεις του Τραϊανού στον ελλαδικό χώρο είναι λιγοστές.
Να σημειωθεί δε ότι η εν λόγω αρχαιότητα ήταν ένα από τα τρία έργα -βάσει δικαστικής απόφασης του 2011- που έπρεπε να έχουν περιέλθει στο Ελληνικό Δημόσιο αντί του ποσού των 6.000 ευρώ. Κάτι τέτοιο όμως φυσικά δεν έχει γίνει ως σήμερα.
Ακόμη ανάμεσα στα έργα που τελικά δεν θα… μετοικήσουν στη Βρετανία περιλαμβάνονται και κάποια τμήματα από δύο ενεπίγραφα αγάλματα (το ένα από τα δύο είναι του Φαραώ Ραμσή Β’). Γι’ αυτά το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο υποστηρίζει, έπειτα από ενδελεχή έρευνα, ότι πιθανότατα προέρχονται από ναούς των Θηβών της Αιγύπτου.
Στην προχθεσινή συνεδρίαση, στην οποία η ανιψιά του Αλέξανδρου Ιόλα (κόρη του αδερφού του) απουσίαζε, ετέθη και το ζήτημα της δωρεάς στο Ελληνικό Δημόσιο 24 γλυπτών, δύο εικόνων και 16 αγγείων. Το ΚΑΣ θα επανέλθει σε αυτό σε άλλο συμβούλιο.
Η Ελένη Κουτσούδη – Ιόλα είναι η μια από τις δύο νόμιμες κληρονόμους της συλλογής του διάσημου Ελληνα και έχει στην κατοχή της 54 αντικείμενα και εικόνες.
Η άλλη είναι κόρη της αδελφής του συλλέκτη Νίκης φον Στάιφελ, η Σίλβια Μαρία ντε Κουέβας.
Η μυθική βίλα με τα 11.000 έργα
λεζαντα: Το εσωτερικό της βίλας Ιόλα κατά τη διάρκεια έκθεσης που έγινε πριν λίγα χρόνια
Η περίφημη και αμύθητη συλλογή έργων τέχνης του Αλέξανδρου Ιόλα -περιλάμβανε αγάλματα, μαρμάρινους κορμούς ακόμη και αμφορείς- βρισκόταν στη βίλα του διεθνούς φήμης γκαλερίστα, στην Αγία Παρασκευή. Στο μοναδικό οικοδόμημα, που είχε σχεδιάσει ο Δημήτρης Πικιώνης με βοηθό στην επιμέλεια τον Γιάννη Τσαρούχη, φυλάσσονταν περίπου 11.000 έργα, τα οποία ο Ιόλας είχε αποκτήσει με νόμιμο τρόπο. Μετά τον θάνατο του ανθρώπου που ανακάλυψε τον Αντι Γουόρχολ το 1987, μέρος των έργων διασώθηκε από την αδελφή του Νίκη -και εστάλη στην Αμερική-, ενώ τα υπόλοιπα λεηλατήθηκαν από συγγενείς και φίλους και κάποια από αυτά πουλήθηκαν σε δημοπρασίες.
