Στα πρόθυρα… νευρικής κρίσης βρίσκoνται αυτές τις μέρες οι κάτοικοι και οι μόνιμοι παραθεριστές της Τζιας, καθώς ένα φιλόδοξο επενδυτικό σχέδιο που στόχο έχει τη δημιουργία γιγάντιας μαρίνας ελλιμενισμού στο πιο τουριστικό αλλά ταυτόχρονα και πιο γραφικό σημείο του νησιού αναστατώνει την τοπική κοινωνία.
Ολα ξεκίνησαν από μια… δωρεάν μελέτη, που προθυμοποιήθηκε να προσφέρει το περασμένο καλοκαίρι ένα αθηναϊκό αρχιτεκτονικό γραφείο στο λιμενικό ταμείο Σύρου, χωρίς ωστόσο να έχει προηγηθεί σχετική εντολή ανάθεσης βάσει έκθεσης σκοπιμότητας ή αναγκαιότητας. Την κίνηση… αβροφροσύνης των μελετητών συνόδευσε μια ακατάσχετη φημολογία για μεγάλο επενδυτή, ο οποίος προσβλέπει στη μετατροπή της Τζιας σε ένα είδος κυκλαδίτικου… Μόντε Κάρλο, με τεράστιες τουριστικές προοπτικές για το νησί. Στην πορεία ωστόσο δεν προέκυψαν με σαφήνεια ούτε η επιχειρηματική σκοπιμότητα ούτε και η αναπτυξιακή διάσταση του όλου έργου, καθώς η σχετική μελέτη δεν είναι καθόλου διαφωτιστική για τα «ανταποδοτικά οφέλη» που θα έχει η αναμφισβήτητη περιβαλλοντική και αισθητική επιβάρυνση των νέων λιμενικών εγκαταστάσεων.
Προτεινόμενο σημείο δημιουργίας της… φαραωνικής για τα δεδομένα της Τζιας μαρίνας, που ονομάζεται κατ’ ευφημισμόν «τουριστικό καταφύγιο», είναι το γραφικό ψαροχώρι Βουρκάρι, σε έναν όρμο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, που συνορεύει με τη διεθνούς αναγνώρισης αρχαιολογική περιοχή της Αγίας Ειρήνης.
Οι προτεραιότητες
Το Βουρκάρι, πόλος τουριστικής έλξης αλλά και συνακόλουθης συμφόρησης τους καλοκαιρινούς μήνες αιχμής, έχει ωστόσο να λύσει άλλα σημαντικά προβλήματα. Κατεπείγουσες προτεραιότητες είναι η ολοκλήρωση του ημιτελούς βιολογικού καθαρισμού, η δημιουργία παρακαμπτήριου δρόμου και η βελτίωση του δικτύου υδροδότησης που… σχεδόν στερεύει το κατακαλόκαιρο.
Η νέα δημοτική Αρχή, που εξελέγη το 2014 με λίγες ψήφους διαφορά από την αντιπολίτευση, φαίνεται ότι έχει «αγκαλιάσει» την ιδέα της μαρίνας, με διάφορες παραλλαγές της, χωρίς ωστόσο να καθίσταται ευδιάκριτο το business plan και η κυρίως η προστιθέμενη αξία που θα μπορούσε να δώσει στην ανάπτυξη του νησιού. Απορίες επίσης δημιουργούνται για τη σκοπιμότητα δημιουργίας τέτοιων λιμενικών εγκαταστάσεων με δεδομένη τη γεωγραφική εγγύτητα του νησιού με το Λαύριο, που διαθέτει τέτοιου είδους υποδομές, οι οποίες σχεδιάζεται να αναβαθμιστούν ώστε να δημιουργήσουν μεγάλης εμβέλειας θαλάσσιο κόμβο διακίνησης και ελλιμενισμού τουριστικών σκαφών.
Η ασυνήθιστη (κατ’ άλλους αντιδεοντολογική) «γενναιοδωρία» των μελετητών αλλά και η πρεμούρα της δημοτικής Αρχής να υιοθετήσει τη μελέτη με ψήφισμα έχουν δημιουργήσει μεγάλες αντιδράσεις. Περισσότεροι από 800 πολίτες (μεταξύ των οποίων και ξένοι υπήκοοι που παραθερίζουν στο νησί) έχουν συνυπογράψει επιστολή διαμαρτυρίας που συνέταξε ο δικηγόρος Ηλίας Χατζής, δημότης Κέας, με το πατρικό του σπίτι στην επίμαχη περιοχή. Ο κ. Χατζής, στην επιστολή που απευθύνεται προς τον δήμαρχο Γιάννη Ευαγγέλου, αναφέρει χαρακτηριστικά:
«Το φαραωνικό σε έκταση και μέγεθος σχέδιο σας δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες ελλιμενισμού των σκαφών ούτε στο μέγεθος του οικισμού του Βουρκαρίου… Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι δεν σας ενδιαφέρουν τα περαστικά σκάφη αλλά στόχος σας είναι η κατασκευή μόνιμου αγκυροβολίου σκαφών για ενοικίαση, που θα μετατρέψει το Βουρκάρι σε βόθρο λυμάτων από τη στάθμευση και τους καθαρισμούς σκαφών».
Η αλήθεια είναι ότι στο αρχικό της σχέδιο η μελέτη 64 σελίδων προβλέπει τη δημιουργία 200 θέσεων ελλιμενισμού σκαφών, με τις περισσότερες από αυτές να προορίζονται για μεσαίου μήκους πλεούμενα, κατά βάσιν νοικιάρικα ιστιοπλοϊκά. Δίνει επομένως την εντύπωση ότι δεν εκπονήθηκε με στόχο τη δημιουργία συνθηκών ευταξίας και νοικοκυρέματος κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όπου συνωστίζονται στο Βουρκάρι δεκάδες κότερα αναψυχής (πολλά εκ των οποίων μηχανοκίνητα και μεγάλου μεγέθους), αλλά για κάποιου είδους εμπορική εκμετάλλευση ενοικιαζόμενων σκαφών.
Ολα αυτά τα «γκρίζα και θολά» έχουν πυροδοτήσει σοβαρές αντιδράσεις. Την περασμένη Κυριακή περισσότεροι από 120 κάτοικοι και μόνιμοι παραθεριστές του νησιού που διαθέτουν σπίτια στην περιοχή συγκεντρώθηκαν σε αίθουσα του Δήμου Κέας για να αποφασίσουν τις επόμενες κινήσεις τους. Σε μια σπάνια άσκηση συμμετοχικής δημοκρατίας και αφού κατέστη απολύτως σαφές ότι η διαμαρτυρία δεν έχει πολιτικά κίνητρα ή καθοδήγηση, αποφάσισαν να εξουσιοδοτήσουν την παριστάμενη επικεφαλής της δημοτικής αντιπολίτευσης να μη δεχτεί τη συγκεκριμένη μελέτη ή «ηπιότερες» παραλλαγές της, που πάντως δεν αναιρούν την αρχική «φιλοσοφία» της. Παράλληλα απαίτησαν ημερίδα ενημέρωσης από τη δημοτική Αρχή, γιατί, όπως είπαν, η προηγούμενη είχε έγινε σχεδόν… εν κρυπτώ στην καρδιά του χειμώνα (12 Δεκεμβρίου) και χωρίς να δοθεί ουσιαστική ευκαιρία για να ακουστούν οι αντίθετες απόψεις.
Από την πλευρά του ο δήμαρχος Γιάννης Ευαγγέλου, γνωστός για τις διασυνδέσεις του με τις εκάστοτε ηγεσίες του υπουργείου Τουρισμού, ως επιχειρηματίας του χώρου και πρώην αντιπρόεδρος του ΕΟΤ (σ.σ.: στο βιογραφικό του αναφέρεται ότι «διατηρεί εταιρία που έχει ως αντικείμενο τον εισερχόμενο τουρισμό»), επιμένει ότι μια σιωπηρή πλειοψηφία κατοίκων συντάσσεται υπέρ του σχεδίου δημιουργίας μαρίνας, γιατί αυτή θα δώσει θέσεις εργασίας και αναπτυξιακή πνοή.
Στο αρχικό της σχέδιο η μελέτη κατασκευής της μαρίνας προβλέπει σημαντικά έργα υποδομής με δημιουργία τσιμεντένιας προβλήτας 80 μέτρων, αλλά και επιχωματώσεις (κοινώς μπάζωμα) θαλάσσιου χώρου 6,5 στρεμμάτων, καθώς και διώροφες κτιριακές εγκαταστάσεις 375 τ.μ. για τη στέγαση συναφών υπηρεσιών εκμετάλλευσης του χώρου.
Οι σχετικές μακέτες, που σχολιάζονται σκωπτικά από τους ντόπιους ως… αναπαράσταση της ναυμαχίας της Σαλαμίνας, μαρτυρούν το μέγεθος αλλοίωσης στον φυσικό χώρο του μικρού παραθαλάσσιου οικισμού. Ομως, ο μεγάλος πονοκέφαλος έχει να κάνει με την προφανή αύξηση της θαλάσσιας ρύπανσης (λύματα, πετρελαϊκά κατάλοιπα), που ήδη τους καλοκαιρινούς μήνες είναι εξαιρετικά έντονη αλλά και… αισθητή στην ατμόσφαιρα για τους επισκέπτες.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η απουσία σχετικής πρόνοιας στη μελέτη με την εξαίρεση πρόβλεψης για «τροχήλατα συστήματα συλλογής λυμάτων από τις θέσεις των ελλιμενιζόμενων σκαφών»! Οπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, οι δεξαμενές των τροχήλατων συστημάτων θα εκκενώνονται και τα λύματα θα διατίθενται κατάλληλα, όπως και τα λύματα του οικισμού»…
Ολα αυτά κάνουν κάποιους από τους κατοίκους του νησιού να μιλούν όχι για επίδοξο Μόντε Κάρλο, αλλά για κακέκτυπο της μαρίνας Αλίμου, που απλώς θα βολέψει κάποιον επιχειρηματία ενοικίασης φθηνών σκαφών μεσαίου μεγέθους, χωρίς να φέρει ουσιαστικά έσοδα στο νησί.
Οι περίεργες αγορές οικοπέδων και το «τουριστικό χωριό» στον Βρόσκοπο
Η ανορθολογική διάσταση της «μελέτης-επένδυσης» έχει δώσει έδαφος σε θεωρίες… συνωμοσίας που συσχετίζουν πρόσφατες αγορές κτιρίων και οικοπέδων στην περιοχή, σε εποχή μάλιστα πλήρους κτηματομεσιτικής ακινησίας. Ωστόσο, παράγοντες του νησιού, που είναι σε θέση να γνωρίζουν, συσχετίζουν την κατασκευή της μαρίνας με ένα άλλο… φαραωνικού τύπου έργο στον κλειστό όρμο του Βροσκόπου, που προβλέπει τη δημιουργία «τουριστικού χωριού» έκτασης 32.200 τ.μ. και 330 κλινών και πρόσφατα έλαβε άδεια αυξημένης δόμησης κατά 65% (!), χωρίς ανάλογης δυναμικότητας εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων. Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι ο επικεφαλής του επενδυτικού γκρουπ που αναλαμβάνει το φιλόδοξο έργο (το οποίο, σημειωτέον, έχει μείνει προς το παρόν στα χαρτιά…) έχει στενή σχέση με την κόρη ενός από τους μεγαλύτερους επιχειρηματίες εκμετάλλευσης ιστιοπλοϊκών σκαφών στη χώρα…
Η υπόθεση πάντως αναμένεται να έχει συνέχεια, καθώς οι κάτοικοι που αντιτίθενται στη δημιουργία της μαρίνας σχεδιάζουν δυναμικές κινητοποιήσεις, ενώ η δημοτική Αρχή από την πλευρά της επικαλείται τη στήριξη μερίδας της τοπικής κοινωνίας, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν επώνυμες αναφορές πέραν των δημοτικών συμβούλων της συμπολίτευσης, κάποιοι εκ των οποίων μπροστά στην κατακραυγή έχουν ήδη αρχίσει να αναθεωρούν τις αρχικές ενθουσιώδεις τοποθετήσεις τους…
