Στο στόχαστρο των δανειστών λόγω Μνημονίου 3 από τον επόμενο μήνα
Ρεπορτάζ
Στέλιος Κράλογλου
Την κατάργηση ή το ψαλίδισμα μεγάλου αριθμού φοροαπαλλαγών, από τις 700 που παραμένουν σε ισχύ στο ελληνικό φορολογικό σύστημα, είναι υποχρεωμένη να εξετάσει η κυβέρνηση μέσα στον επόμενο μήνα, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που ανέλαβε υπογράφοντας το τρίτο Μνημόνιο. Οι φοροαπαλλαγές προκαλούν ετησίως απώλειες φορολογικών εσόδων 3,6 δισ. ευρώ και έχουν από καιρό μπει στο στόχαστρο των δανειστών!
Πρόκειται για νομοθετικές ρυθμίσεις που προβλέπουν ολικές ή μερικές απαλλαγές από τη φορολογία εισοδήματος των νοικοκυριών (π.χ. ιατρικά έξοδα), και απαλλαγές για την κατοχή και τις συναλλαγές ακινήτων (εκπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ, αφορολόγητο στις μεταβιβάσεις και τις κληρονομιές). Ακόμη αφορούν και εκπτώσεις ή απαλλαγές από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας, τα τέλη ταξινόμησης αυτοκινήτων και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης.
Ειδικότερα, υπό εξέταση θα τεθούν:
- Οι απαλλαγές, οι εξαιρέσεις και οι μειωμένοι συντελεστές στον ΦΠΑ που προκαλούν απώλεια εσόδων ύψους 969.730.000 ευρώ.
- Οι φοροαπαλλαγές που εφαρμόζονται στον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, στις κληρονομιές, στις γονικές παροχές, στις δωρεές και τις μεταβιβάσεις ακινήτων κοστίζουν στον Κρατικό Προϋπολογισμό 658.780.000 ευρώ. Η απαλλαγή της πρώτης κατοικίας από τον φόρο στις αγοραπωλησίες, στις γονικές παροχές και τις κληρονομιές κοστίζει στο Δημόσιο σχεδόν 86.000.000 ευρώ.
- Οι ειδικές περιπτώσεις μειώσεων του φόρου εισοδήματος που έχουν διατηρηθεί για τα νοικοκυριά κοστίζουν στον Προϋπολογισμό του κράτους 293.000.000 ευρώ. Πρόκειται για ρυθμίσεις που προβλέπουν εκπτώσεις από τον φόρο εισοδήματος των μισθωτών και των συνταξιούχων ορισμένων πολύ μικρών ποσοστών από τις δαπάνες τους για ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη, για δωρεές και χορηγίες, καθώς επίσης και εκπτώσεις φόρου εισοδήματος λόγω αναπηρίας, ειδική φορολόγηση ναυτικών και έκπτωση 1,5% στη μηνιαία παρακράτηση φόρου εισοδήματος.
Απώλειες εσόδων 33.320.000 ευρώ προκαλούν οι μειώσεις φόρου για τα κέρδη των νομικών προσώπων. Κόστος 1,046 δισ. ευρώ έχουν για τον Κρατικό Προϋπολογισμό οι απαλλαγές και οι μειώσεις επιβαρύνσεων που προβλέπονται στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης που επιβάλλονται στα ενεργειακά προϊόντα (πετρελαιοειδή, φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα).
Νέα μέτρα λόγω «τρύπας» στον προϋπολογισμό!
Οσμή πρόσθετων μέτρων έχουν τα στοιχεία του Κρατικού Προϋπολογισμού για το οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου, καθώς δείχνουν υστέρηση 4,15 δισ, ευρώ στα καθαρά έσοδα έναντι των στόχων που έχει θέσει το ίδιο το υπουργείο Οικονομικών!
Το στοίχημα το πρόσθετων μέτρων θα παιχτεί στο αν τελικά ο εισπρακτικός μηχανισμός του Δημοσίου θα καταφέρει να βάλει (έως το τέλος του χρόνου) στα κρατικά ταμεία τα έσοδα που έχουν προβλεφθεί από τους φόρους και τα χαράτσια.
Δηλαδή, από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, τις υπόλοιπες δόσεις του φόρου εισοδήματος, την αναδρομική αύξηση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις και τους αγρότες, και του αυξημένου κατά 30% φόρου πολυτελούς διαβίωσης. Το υπουργείο περιμένει με αγωνία να δει και το δημοσιονομικό όφελος που είχαν οι αλλαγές στους συντελεστές ΦΠΑ. Εάν δεν καλυφθεί ο στόχος των εισπράξεων, οι δανειστείς θα απαιτήσουν πρόσθετα μέτρα, ούτως ώστε να τηρηθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι του Μνημονίου.
Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2015 βρέθηκαν κάτω από τον στόχο:
- Ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά 479.000.000 ευρώ ή 8,6%.
- Ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων κατά 298.000.000 ευρώ ή 18,3%.
- Οι άμεσοι φόροι παρελθόντων ετών κατά 485.000.000 ευρώ ή 26,3%.
- Ο ΦΠΑ πετρελαιοειδών κατά 210.000.000 ευρώ ή 15,2% κ.ά.
Δόθηκαν 25.000.000 παραπάνω για ΕΚΑΣ
Εκτροχιάστηκε ήδη από το οκτάμηνο ο ετήσιος προϋπολογισμός για το ΕΚΑΣ, αφού, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, από την αρχή του έτους έως και τον Αύγουστο έχουν δοθεί 25.000.000 ευρώ παραπάνω από την πρόβλεψη για όλο το έτος. Για την ακρίβεια, το κράτος έχει αναγκαστεί να χορηγήσει στους χαμηλοσυνταξιούχους ποσό που ανέρχεται στα 541.000.000 ευρώ, όταν η πρόβλεψη για όλο το έτος ήταν η δαπάνη να μην υπερβεί τα 516.000.000 ευρώ. Οι εκτιμήσεις υπηρεσιακών παραγόντων της Κοινωνικής Ασφάλισης είναι ότι τελικά η δαπάνη για το ΕΚΑΣ θα ανέλθει στα 950.000.000 ευρώ έως τον Δεκέμβριο, άρα είναι πιθανό η υπέρβαση της αρχικής εκτίμησης να ανέλθει σε 434.000.000 ευρώ.
Από τα υπόλοιπα στοιχεία του οκταμήνου προκύπτει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα ρευστότητας αντιμετωπίζουν ο ΟΑΕΕ, το ΙΚΑ και ο ΟΓΑ. Το ταμείο των Ελεύθερων Επαγγελματιών έχει κάνει χρήση του 81,5% της ετήσιας κρατικής χρηματοδότησης, δηλαδή 680.000.000 ευρώ, από τα 834.000.000 ευρώ που είχαν προϋπολογιστεί. Το ΙΚΑ έχει λάβει ήδη 1,88 δισ. ευρώ από τα 2,5 δισ. ευρώ που έχουν προϋπολογιστεί (75,2%), ενώ ο ΟΓΑ έχει εισπράξει 2,21 δισ. ευρώ από τα 3,27 δισ. ευρώ που είναι η ετήσια δαπάνη (67,6%). Αντίθετα, σε πολύ χαμηλά επίπεδα κυμαίνεται η δαπάνη για τον ΟΑΕΔ, αφού έχουν δοθεί από το κράτος 240.000.000 ευρώ, από τα 750.000.000 ευρώ που είναι ο ετήσιος προϋπολογισμός, δηλαδή η απορροφητικότητα βρίσκεται στο 32% μόλις.
«Πρώτα τα μέτρα, μετά η δόση των 3 δισ. €»
Τον κατάλογο των προαπαιτούμενων μέτρων που θα ξεκλειδώσουν τα εκκρεμή 3 δισ. ευρώ από την πρώτη δόση του δανείου του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) εξέτασαν χθες οι εκπρόσωποι των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στο Euro Working Group (EWG), εν όψει του επικείμενου Eurogroup της 5ης Οκτωβρίου.
Ο καθορισμός των μέτρων, η υλοποίηση των οποίων θα επιτρέψει να εκταμιευθούν τα 3 δισ. ευρώ σε δύο υποδόσεις, αποτελεί το πρώτο βήμα για την επιστροφή των ελεγκτών των δανειστών μας στην Αθήνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η μία δέσμη προαπαιτουμένων θα αφορά παρεμβάσεις στη Φορολογική Διοίκηση (π.χ. μεταφορά αρμοδιοτήτων από το Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων), ενώ εκτιμάται ότι θα περιλαμβάνει και δύσκολα μέτρα, όπως είναι η έναρξη της δεύτερης φάσης της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης, η αύξηση του φόρου στο αγροτικό πετρέλαιο, η κατάργηση της έκπτωσης του ΦΠΑ στην πρώτη ομάδα νησιών του Αιγαίου από την 1η Οκτωβρίου, οι αλλαγές στον φόρο εισοδήματος με ισχύ από το 2016 κ.ά. Η δεύτερη δέσμη μέτρων θα συνδέεται με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
Στο χθεσινό EWG την Ελλάδα εκπροσώπησε ο οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα Φραγκίσκος Κουτεντάκης, ο οποίος, κατά πληροφορίες, έθεσε επίσης το ζήτημα των εκκρεμών επιστροφών κερδών, ύψους 1,7 δισ. ευρώ, από τα ελληνικά ομόλογα που κατείχαν η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες του ευρωσυστήματος.
