Στο φως ένα από τα μεγαλύτερα μυκηναϊκά μνημεία του 1400 π.Χ., σε άριστη κατάσταση και με νεκρό πολεμιστή στα «σωθικά» του
Από τη
Γιώτα Βαζούρα
Φωτό: Γιάννης Γαλανάκης
Ενας από τους μεγαλύτερους μυκηναϊκούς λαξευτούς τάφους της ελληνικής επικράτειας βρέθηκε κοντά στον Ορχομενό Βοιωτίας! Ενα εντυπωσιακό ταφικό μνημείο, στο εσωτερικό του οποίου βρέθηκε ένας άνδρας -κατά πάσα πιθανότητα πολεμιστής, λόγω των αντικειμένων που τον συνόδευαν (δηλαδή εξαρτήματα τόξου, περόνες αλλά και βέλη)-, ήρθε στο φως στο πλαίσιο ανασκαφών στην περιοχή.
Οπως αναφέρουν και οι ερευνητές, ο τάφος εντοπίστηκε στο Προσήλιο του Δήμου Λειβαδέων κοντά στον Ορχομενό και είναι ο ένατος σε μέγεθος θαλαμοειδής τάφος, από τους περίπου 4.000 που έχουν ανασκαφεί στην Ελλάδα τα τελευταία 150 χρόνια!
Η μεγαλειώδης κατασκευή του μνημείου και ο ιδιαίτερα επιμελής τρόπος με τον οποίο χτίστηκε δείχνουν ότι το πρόσωπο για το οποίο προοριζόταν ήταν ένα ευυπόληπτο μέλος της τοπικής κοινωνίας, που ανήκε στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Ο λεγόμενος «νεκρός» του Προσηλίου βρέθηκε στο δάπεδο του νεκρικού θαλάμου, ενώ γύρω του εντοπίστηκαν προσεκτικά επιλεγμένα αντικείμενα, όπως 10 επικασσιτερωμένα αγγεία, τμήματα από χαλινάρια αλόγων, εξαρτήματα τόξου, κτένια, βέλη, κοσμήματα αλλά και ένα σφραγιστικό δαχτυλίδι.
Στον νεκρικό θάλαμο οδηγεί λαξευτός δρόμος, μήκους 20 μ., ο οποίος απολήγει σε εντυπωσιακή αίθουσα επιφάνειας 42 τ.μ. ενώ τις τέσσερις πλευρές της αίθουσας περιτρέχουν λαξευτά πεζούλια. Υπολογίζεται ότι το αρχικό ύψος της οροφής ήταν στα τριάμισι μέτρα, ωστόσο η αρχική στέγη του είχε καταρρεύσει -ίσως ακόμη και από τη μυκηναϊκή εποχή- δίνοντας στο εσωτερικό του θαλάμου μια σπηλαιώδη όψη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν περισυλλέξει οι αρχαιολόγοι, η κατάρρευση της οροφής διατάραξε σε κάποιον βαθμό τη θέση του νεκρού και των αντικειμένων του, ταυτόχρονα όμως κάλυψε αλλά και προστάτευσε το ταφικό στρώμα από μεταγενέστερες επεμβάσεις.
Ο τάφος χρονολογείται περίπου στα μέσα του 14ου αιώνα π.Χ. και θεωρείται ένα από τα καλύτερα σωζόμενα ταφικά σύνολα στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Οι ερευνητές πιστεύουν πάντως ότι η ανεύρεση της συγκεκριμένης ταφής και των κτερισμάτων της θα τους επιτρέψει να κατανοήσουν καλύτερα τις ταφικές πρακτικές της περιοχής κατά τους μυκηναϊκούς χρόνους. Επί παραδείγματι, η εναπόθεση πολλών κοσμημάτων σε ανδρική ταφή αμφισβητεί την ως τώρα ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι τα κοσμήματα συνόδευαν κυρίως γυναίκες στην τελευταία κατοικία τους.
Το ανασκαφικό πρόγραμμα του Προσηλίου διεξήχθη κατόπιν άδειας του υπουργείου Πολιτισμού. Τη διεύθυνση της ανασκαφής και του διεπιστημονικού πενταετούς προγράμματος στο Προσήλιο ασκούν η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας, δρ Αλεξάνδρα Χαραμή, και ο επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Cambridge, δρ Γιάννης Γαλανάκης.
