Ημιπολύτιμοι λίθοι, χάντρες από χρυσό και ειδώλια αποκαλύφθηκαν στο ασύλητο μινωικό νεκροταφείο στον Πετρά ΣητείαςΑπό τη
Γιώτα Βαζούρα
Εναν ολόκληρο θησαυρό, αποτελούμενο από λαμπερές χάντρες, ημιπολύτιμους λίθους αλλά και μπόλικο χρυσάφι έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στον Πετρά Σητείας. Μιλάμε φυσικά για το ασύλητο προανακτορικό και παλαιοανακτορικό μινωικό νεκροταφείο της Κρήτης, που ανασκάπτεται και μελετάται για 12η συνεχόμενη χρονιά, και συνεχίζει να δίνει εντυπωσιακά και μοναδικά ευρήματα.
Φέτος ειδικά, όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού, η ανασκαφή υπό τη διεύθυνση της επίτιμης διευθύντριας του ΥΠΠΟ, δρος Μεταξίας Τσιποπούλου, αποκάλυψε νέες ελεφάντινες σφραγίδες, μοναδικά χρυσά κοσμήματα, χάντρες από χρυσό και ημιπολύτιμους λίθους καθώς και λίθινα αγγεία και ειδώλια με πολύχρωμη καμαραϊκή διακόσμηση. Ο οικισμός μελετάται από μια διεπιστημονική ομάδα 26 ατόμων από εννέα χώρες. Ως σήμερα έχουν έρθει στο φως 17 μεγάλα ταφικά κτίρια (με εμβαδόν έως και 125 τετραγωνικά μέτρα), μια ταφική βροχοσκεπή, τρεις λάκκοι αλλά και δύο εκτεταμένοι χώροι τελετουργιών.
Οπως γνωρίζουμε, όλες οι ταφές που έχουν βρεθεί στο νεκροταφείο είναι δευτερογενείς, με λιγοστές μονάχα εξαιρέσεις πρωτογενών. Δηλαδή πρόκειται για ανακομιδές οστών, τα οποία μεταφέρθηκαν στο συγκεκριμένο σημείο από κάπου αλλού. Ωστόσο, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, η ποσότητα και η διατήρηση του σκελετικού υλικού είναι μοναδική, καθώς και η ποικιλία των κτερισμάτων.
Εκεί ανά καιρούς έχουν βρεθεί χρυσά και ασημένια κοσμήματα, πολλά χάλκινα εργαλεία (κυρίως είδη καλλωπισμού), περίπου 200 λίθινα αγγεία, 65 σφραγίδες από ελεφαντόδοντο, ημιπολύτιμοι λίθοι αλλά και δύο σφραγιστικά δαχτυλίδια.
Ο οικισμός του Πετρά ήκμασε κατά την παλαιοανακτορική εποχή (2000-1650 π.Χ.), κατά την οποία μάλιστα οικοδομήθηκε κεντρικό κτίριο ανακτορικού χαρακτήρα στην κορυφή του λόφου. Η μεγάλη ακμή του όμως τοποθετείται κατά τους νεοανακτορικούς χρόνους (2000-1450 π.Χ.) με μια νέα οικοδομική φάση με πολλές τροποποιήσεις.
Tο 1900 ο αρχαιολόγος R.C. Bοsanquet διεξήγαγε σύντομη ανασκαφική έρευνα στην περιοχή, όπου ήταν ορατά ίχνη τοίχων. Το 1985 ξεκίνησε συστηματική ανασκαφή, που συνεχίζεται έως σήμερα, από τη Μ. Τσιποπούλου.

