Ηχηρό ράπισμα στον Ερντογάν η καταδίκη του τραπεζίτη Ατίλα για μπίζνες με το ΙράνΑπό την
Ελενα Στάθου – Ελευθερόγλου
Στριμωγμένος για ακόμη μία φορά βρίσκεται ο Ταγίπ Ερντογάν, καθώς αυτό που φοβόταν έγινε με την καταδίκη του κολλητού του τραπεζίτη από αμερικανικό δικαστήριο. Ο λόγος για τον Μεχμέτ Χακάν Ατίλα που κρίθηκε ένοχος (η ποινή του θα ανακοινωθεί στις 11 Απριλίου) για συμμετοχή σε συνωμοσία, που είχε ως στόχο να βοηθήσει το Ιράν να παρακάμψει τις αμερικανικές οικονομικές κυρώσεις. Ο Τούρκος τραπεζίτης είναι ο άνθρωπος «σκιά» των οικονομικών του Τούρκου προέδρου, καθώς γνωρίζει όχι μόνο το οικογενειακό χαρτοφυλάκιο, αλλά και τις συναλλαγές Ερντογάν με το καθεστώς του Ιράν.
Ηδη η καταδίκη του 47χρονου Ατίλα, από το ομοσπονδιακό δικαστήριο στη Νέα Υόρκη, μετά την κατάθεση-φωτιά του προστατευόμενου μάρτυρα Ζάραμπ, ήδη έχει προκαλέσει την οργή της Αγκυρας και αναμένεται να προκαλέσει νέο κύκλο έντασης στις ήδη τεταμένες σχέσεις Τουρκίας – ΗΠΑ. Ο Ατίλα, ανώτατο στέλεχος της τουρκικής κρατικής τράπεζας Halkbank, είχε συλληφθεί στις ΗΠΑ το 2016 μαζί με τον Τουρκοϊρανό εκατομμυριούχο έμπορο χρυσού Ρεζά Ζάραμπ, ο οποίος ήταν ένας εκ των βασικών πρωταγωνιστών του καλά οργανωμένου σχεδίου της Τουρκίας, που στήθηκε για να βοηθήσει το Ιράν να παρακάμψει τις αμερικανικές κυρώσεις μέσω ξεπλύματος χρήματος και άλλων μεθόδων.
Σε αντίθεση με τον Ατίλα, ωστόσο, τον περασμένο Οκτώβριο, ο 34χρονος Ζάραμπ δήλωσε ένοχος και σύναψε συμφωνία με τους Αμερικανούς εισαγγελείς, βάσει της οποίας ο Τουρκοϊρανός θα κατέθετε όλα όσα γνώριζε με πιθανό αντάλλαγμα την ασυλία του. Με τον τρόπο αυτόν ο Ζάραμπ μετατράπηκε από κατηγορούμενος σε μάρτυρα κατηγορίας στη δίκη του Ατίλα. Κατά τη διάρκεια της δίκης ο Ζάραμπ περιέγραψε ένα εκτεταμένο σχέδιο, που περιελάμβανε δωροδοκίες σε αξιωματούχους της τουρκικής κυβέρνησης, το οποίο -σύμφωνα με τον Ζάραμπ- διεξαγόταν εν γνώσει του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Οι παραβάσεις
Από το 2010 έως το 2015 ο Τουρκοϊρανός μετέφερε χρήματα από την Τουρκία στο Ιράν, κατά παράβαση των αμερικανικών κυρώσεων. Η μεταφορά χρημάτων γινόταν μέσω της τράπεζας Halkbank έως τον Δεκέμβριο του 2013, όταν οι Αρχές στην Τουρκία τις διέκοψαν, συλλαμβάνοντας αρκετούς Τούρκους αξιωματούχους που δωροδοκούνταν για να κάνουν τα στραβά μάτια.
Ωστόσο, λίγους μήνες αργότερα η μεταφορά χρημάτων προς το Ιράν ξεκίνησε και πάλι και -σύμφωνα με τον Ζάραμπ- ο ίδιος ο πρόεδρος Ερντογάν έδωσε εντολή και σε ακόμη δύο τράπεζες της Τουρκίας, την Arab & Turk Bank και την Aktifbank, να συμμετάσχουν στο σχέδιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Aktifbank είναι μέλος της Calik Holding, διευθύνων σύμβουλος της οποίας εκείνη την εποχή ήταν ο γαμπρός του Ερντογάν Μπεράτ Αλμπαϊράκ, ο οποίος σήμερα είναι υπουργός Ενέργειας της χώρας! Οπως ήταν αναμενόμενο, η καταδικαστική απόφαση προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις από την πλευρά της Τουρκίας, που μιλά για απόφαση που δεν έχει ισχύ στη χώρα τους, ενώ οι τουρκικές Αρχές ετοιμάζουν αίτημα έκδοσης του Χουσεΐν Κορκμάζ, μάρτυρα κατηγορίας στη δίκη.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, η Αγκυρα προσέλαβε τον δικηγόρο της Νέας Υόρκης Αντριου Ρούσκα με στόχο τη διαπραγμάτευση με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών για τη μείωση των προστίμων που ενδέχεται να επιβληθούν στις τουρκικές τράπεζες.
