Ανησυχία στο Μαξίμου για τις κινήσεις του καθεστώτος Ερντογάν, που βρίσκεται κάτω από ισχυρή πίεση λόγω της πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και της τουρκικής αντιπολίτευσηςΑπό τον
Ανδρέα Κούτρα
Το ενδεχόμενο πρόκλησης «θερμού επεισοδίου» στο Αιγαίο ή στην κυπριακή ΑΟΖ από την Τουρκία προβληματίζει την ελληνική κυβέρνηση, που καταγράφει από την πλευρά της Αγκυρας ασυνήθιστη νευρικότητα, κλιμάκωση της έντασης και της αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας σε όλα τα επίπεδα.
Η ανησυχία πηγάζει επίσης από τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, αφού το καθεστώς Ερντογάν πιέζεται από την πολιτική που αναπτύσσουν οι ΗΠΑ σε συνεργασία με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, με τον μεγαλύτερο εφιάλτη για τον «σουλτάνο» να αποτελεί η δημιουργία ανεξάρτητου κουρδικού κράτους. Η απόφαση αύξησης των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων με 40.000 στρατιώτες, μετά την αποψίλωση που ακολούθησε την απόπειρα πραξικοπήματος, δεν θα μπορούσε επίσης να περάσει απαρατήρητη.
Η ελληνική κυβέρνηση, και ιδίως τα αρμόδια υπουργεία Εξωτερικών και Εθνικής Αμυνας, βρίσκονται σε διαρκή ετοιμότητα, παρακολουθεί τις κινήσεις της Τουρκίας, αξιολογεί την όλη κατάσταση και επιμένει σε ψύχραιμες ενέργειες, όπως επίσης στην πολιτική των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας.
Αντιπαράθεση
Μετά την επεισοδιακή επίσκεψη του Ταγίπ Ερντογάν στην Ελλάδα, που εξελίχθηκε σε δημόσια αντιπαράθεση για τα θέματα της Συνθήκης της Λωζάννης, του Αιγαίου και της μειονότητας στη Θράκη, όπως επισημαίνουν πηγές του Μεγάρου Μαξίμου, δεν έχει αλλάξει ο σχεδιασμός για τη διεξαγωγή του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας και Τουρκίας, το οποίο αναμένεται στη Θεσσαλονίκη ίσως και μέσα στον Φεβρουάριο. «Η έλλειψη επικοινωνίας επιτείνει το πρόβλημα» αναφέρει διπλωματική πηγή.
Σε στρατιωτικό επίπεδο, οι Ενοπλες Δυνάμεις είναι παρούσες στο Αιγαίο και μέχρι την ανατολική Μεσόγειο.
Διατηρούν ναυτικές μονάδες σε περιοχές όπου η Τουρκία πιθανόν να επιχειρήσει τη δημιουργία «θερμού επεισοδίου» ή τετελεσμένου γεγονότος, απαντούν σε κάθε πρόκληση από τον αέρα, αλλά έχουν σε πλήρη ετοιμότητα και την αντιαεροπορική άμυνα και τις μονάδες του Στρατού στον Εβρο και στα νησιά. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στο νότιο Αιγαίο και το σύμπλεγμα των Φούρνων, των Ιμίων και νοτιότερα του Καστελόριζου, αλλά και στην περιοχή των Οινουσσών.
Αθήνα και Λευκωσία βρίσκονται επίσης σε συνεχή επικοινωνία για απάντηση στις τουρκικές προκλήσεις της κυπριακής ΑΟΖ, ενεργοποιώντας σε αυτό το σημείο και τον άξονα συνεργασίας με την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Οι πετρελαϊκές εταιρίες συνιστούν ακόμη μία δικλίδα ασφαλείας για τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οσον αφορά την Τουρκία, το 2017 έκλεισε με εκτίναξη της παραβατικότητας στο Αιγαίο από θάλασσα και αέρα, ενώ το 2018 δεν μπήκε με καθόλου καλούς οιωνούς και με κάποιους να προβλέπουν ότι όσο Ελλάδα και Κύπρος κάνουν βήματα στην αξιοποίηση των ενεργειακών κοιτασμάτων τους θα αυξάνονται οι πιθανότητες πρόκλησης ελληνοτουρκικής κρίσης. Η δέσμευση περιοχών στο Αιγαίο και στην κυπριακή ΑΟΖ από την Τουρκία αποτελεί πλέον καθημερινό φαινόμενο και το μόνο που απομένει είναι να ζητήσουν ασκήσεις μέσα στις Κυκλάδες ή εντός του Αργοσαρωνικού.
Για πρώτη φορά ύστερα από πολλούς μήνες έστειλαν πολεμικό πλοίο να κάνει κρουαζιέρα από το Κάβο Ντόρο, ενώ το πρόσφατο επεισόδιο με το γερμανικό ερευνητικό σκάφος «Meteor» κάθε άλλο παρά τυχαίο ήταν.
Πολεμικό κλίμα
Εκεί όπου εστιάζουν περισσότερο οι ελληνικές διπλωματικές και στρατιωτικές υπηρεσίες είναι στο γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα καλλιεργήθηκε ένα «πολεμικό» κλίμα εκ μέρους της αντιπολίτευσης για τη διεκδίκηση 18 ελληνικών νησιών, που αμφισβητούν οι Τούρκοι, «σέρνοντας» την κυβέρνηση Γιλντιρίμ σε ένα πρωτοφανές παραλήρημα, που έφτασε στο αποκορύφωμά του ο αντιπρόεδρος Χακάν Τσαβούσογλου, δηλώνοντας ότι μπορεί να υπάρξει τέτοια έκρηξη που «δεν θα μείνει τίποτα να προστατέψετε».
Η δήλωση Τσαβούσογλου έγινε μετά την απόφαση χορήγησης ασύλου σε έναν εκ των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών. Η έκδοση των οκτώ θεωρείται από το καθεστώς Ερντογάν θέμα «τιμής» και μπορεί η Τουρκία να φτάσει στα άκρα. Και ακριβώς εδώ είναι το επικίνδυνο σημείο, όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές:
Να επιχειρήσει, δηλαδή, ο Τούρκος πρόεδρος να εκμεταλλευτεί τις πολεμικές ιαχές των Γκρίζων Λύκων για τα 18 νησιά και τη μη έκδοση των «πραξικοπηματιών», και, σε συνδυασμό με τις πάγιες τουρκικές διεκδικήσεις, να στήσει μια κρίση στο Αιγαίο.
Εσπασαν κάθε ρεκόρ οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου το 2017!
Επισημαίνεται ότι ο Ταγίπ Ερντογάν αισθάνεται πιεσμένος στο εσωτερικό της χώρας του, καθώς ο ρόλος του ηγεμόνα και του επικεφαλής των μουσουλμανικών χωρών δεν του βγαίνει, ούτε μετά την απόφαση των ΗΠΑ να ανακηρύξουν την Ιερουσαλήμ πρωτεύουσα του Ισραήλ, ενώ το 2019 έχει εκλογές. Θα πρέπει να αναζητήσει έναν τρόπο να συσπειρώσει τους φανατικούς ισλαμιστές και να κόψει τη φόρα της Ακσελέρ. Και η Ελλάδα μπορεί να είναι για τον «σουλτάνο» πεδίο άσκησης της αναθεωρητικής πολιτικής του. Αλλωστε, από τα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ προκύπτει ότι το 2017 η Αγκυρα έσπασε κάθε ρεκόρ παραβατικότητας στο Αιγαίο, με τις παραβιάσεις να χτυπούν «κόκκινο».
Υστερα από μια τριετία ποσοτικής και ποιοτικής μείωσης, από το 2011 έως το 2013, το 2014 οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου από τα τουρκικά μαχητικά σημείωσαν θεαματική αύξηση. Το 2015 και το 2016 μειώθηκαν κάπως, αλλά το 2017 κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αριθμητική αύξηση της τελευταίας δεκαετίας.
Το έτος που μόλις έφυγε και έως τον Οκτώβριο καταγράφηκαν 2.656 παραβιάσεις, όταν η αμέσως προηγούμενη χρονιά της 10ετίας ήταν το 2014 με 2.244 παραβιάσεις.
Ενα άλλο στοιχείο, επίσης, είναι ότι, μετά τις μαζικές εκκαθαρίσεις στην τουρκική αεροπορία, περισσότεροι νέοι και άπειροι πιλότοι μπήκαν στο Αιγαίο, εκτοξεύοντας τις πιθανότητες ενός αεροπορικού ατυχήματος. Ο κίνδυνος αυτός παραμένει ακόμη και σήμερα πολύ υψηλός.
