Ο αντιδήμαρχος Τρ. Γρούσκος μίλησε στη «δημοκρατία» για όλα τα έθιμα και τις παραδόσεις της ΑποκριάςΑπό την
Ελένη Σκάρπου
Κουδούνια, δέρματα, προσωπίδες, κέφι, παρεΐστικη ατμόσφαιρα αποτελούν κάθε χρόνο τα βασικά χαρακτηριστικά του Καρναβαλιού στον ορεινό Σοχό, στις νότιες πλαγιές του Βερτίσκου. Εκεί οι Σοχινοί σμίγουν και μέσα από το Καρναβάλι τους εστιάζουν στις ανθρώπινες σχέσεις και αξίες, όπως η φιλία, ο έρωτας, η οικογένεια. Ετσι και φέτος, οι Απόκριες και η Καθαρά Δευτέρα είναι μια ευκαιρία για να γιορτάσουμε διαφορετικά ακόμη κι εμείς οι επισκέπτες στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου.
• «Διονυσιακή» λατρεία: «Η μακραίωνη παράδοση συναντά τον σύγχρονο άνθρωπο σε ένα έθιμο που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Η αρχέγονη μυσταγωγία έως και στις μέρες μας μετουσιώνεται σε γλέντι και χορό μέσα στους ήχους των κουδουνιών. Κύριο γνώρισμα του Σοχινού Καρναβαλιού – Μέριου είναι η ιδιότυπη μεταμφίεση με προσωπίδα καλπάκι, κουδούνια και δέρματα ζώων. Για εμάς τους Σοχινούς το Καρναβάλι μας ξεκινάει με την έναρξη του Τριωδίου, με αποκορύφωμά του την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς και την Καθαρά Δευτέρα, με τη μεγαλειώδη παρέλαση. Σας προσκαλούμε όλους στον Σοχό τις ημέρες της Αποκριάς για να συμμετέχετε μαζί με όλους εμάς, όχι απλώς κάνοντας μια αναβίωση ενός εθίμου αλλά βιώνοντας ένα μοναδικό δρώμενο» αναφέρει ο αντιδήμαρχος Σοχού Τριαντάφυλλος Γρούσκος. Γεύση από διονυσιακή λατρεία και από αρχαία Θράκη -μια και ο Σοχός συνιστούσε το δυτικό άκρο της- θα μας μυήσουν σε κάτι αλλιώτικο.
• Πέντε κουδούνια: Με στόχο την καλοχρονιά, την καλοσοδειά, την αποπομπή του κακού και την αναγέννηση της φύσης και της διάθεσης, δρόμοι, σπίτια και καφενεία του Σοχού γεμίζουν με μικρούς και μεγάλους που συμμετέχουν στο λαϊκό δρώμενο. Η παράδοση λέει πως τα κουδούνια είναι πέντε: το μεγάλο, που λέγεται μπατάλι, και τα τέσσερα μικρά, που λέγονται κυπριά. Ολα μαζί αποτελούν την ντουζίνα και ζυγίζουν από 18 έως 20 κιλά. Τα κουδούνια έχουν ειδικό σχήμα και όγκο και η ειδική τους κατασκευή σε συνδυασμό με το κατάλληλο κράμα μετάλλου προσδίδει στην ντουζίνα τον απόλυτα ταιριαστό ήχο. Αν βγεις στον Σοχό με κακόφωνα κουδούνια, θα σε χλευάσουν οπωσδήποτε. Τα παλιά τα χρόνια οι κακόφωνοι κουδουνοφόροι τιμωρούνταν δεόντως από τους υπόλοιπους.
• Το έθιμο Ρούμπα: Σύμφωνα με τον θρύλο, αν δεν γινόταν το Καρναβάλι δεν γίνονταν ούτε τα καλαμπόκια ούτε και τα στάρια στην περιοχή. Με μότο «Κατακλυσμός να γίνει, το Καρναβάλι θα γίνει», οι Σοχινοί διατήρησαν την παράδοση ζωντανή και ζωηρή και πλέον θεωρείται «προδοσία» για τους ντόπιους να μη βρίσκονται αυτές τις μέρες στον τόπο τους για να γιορτάσουν. «Τα καρναβάλια στον Σοχό δεν είναι μουσειακό είδος, αλλά η ζώσα μας πραγματικότητα» τονίζει ο κ. Γρούσκος.
Την ερχόμενη Παρασκευή 16 Φεβρουαρίου, λοιπόν, νωρίς το απόγευμα, ξεκινά ο αποκριάτικος χορός. Λίγο αργότερα η πλατεία του χωριού θα ντυθεί στα χρώματα των παραδοσιακών χορών, ενώ το έθιμο Ρούμπα θα μας εισαγάγει στα άδυτα του παραδοσιακού γάμου με συνοδεία ζουρνάδων. Το γλέντι θα συνεχιστεί με το άναμμα της πυράς στις γειτονιές, για τον εξαγνισμό της φύσης.
Θα ζήσουμε μια αξέχαστη παρωδία γάμου
Η Κυριακή των Μεγάλων Αποκριών θα μας βρει και πάλι στον Σοχό από το πρωί με παραδοσιακούς χορούς από λαογραφικούς και πολιτιστικούς συλλόγους.
Από τις 12.00 έως τις 17.00 θα ζήσουμε μια παρωδία γάμου με εικόνες από το ντύσιμο της νύφης, το ξύρισμα του γαμπρού και τους συγγενείς του κουμπάρου. Τα κεράσματα δεν θα λείψουν και από την ορχήστρα Κρουστόφωνο θα μας μαγέψουν τα χάλκινα, οι ζουρνάδες και τα νταούλια. Οι εκδηλώσεις ολοκληρώνονται την Καθαρά Δευτέρα με παραδοσιακά σχήματα από το πρωί, που θα χορέψουν για να μας παρασύρουν σε μνήμες όμορφες, ενώ το μεσημέρι θα πραγματοποιηθεί το μοίρασμα της παραδοσιακής φασολάδας και των σαρακοστιανών εδεσμάτων. Για τη χώνεψή μας θα απολαύσουμε το έθιμο της συγχώρεσης, το γνωστό Προστάβανι. Εδώ οι νεότεροι προσφέρουν ένα πορτοκάλι στους γεροντότερους και φιλώντας το χέρι τους ζητούν τη συγχώρεσή τους. Ταυτόχρονα μοιράζεται πίτα με χαλβά, ως προσφορά στη μνήμη των νεκρών.
Ο κύκλος κλείνει με την παρουσίαση των Κουδουνοφόρων και τις πιο όμορφες αναμνήσεις λίγο πριν από την έλευση του Πάσχα.
