Brain drain: Οι αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο κράτος για να επιστρέψουν τα μυαλά που έφυγαν στο εξωτερικόΑπό τον
Νίκο Κωστόπουλο*
Χρησιμοποιώντας λίγες μέρες θέρους για να ξεκουραστώ βρέθηκα στα πάτρια εδάφη: στην ορεινή Αρκαδία. Εκεί είχα την ευκαιρία να μιλήσω με πολλά νέα παιδιά, που, όπως και εγώ, επέστρεψαν στο χωριό για το καλοκαίρι.
Σε μια παρέα, εκεί που μιλάγαμε, ένας νέος που ξέρω την οικογένειά του χρόνια μού έκανε μια ερώτηση που πραγματικά με προβλημάτισε: «Νίκο, είμαι 35 ετών και αναγκάστηκα να φύγω, γιατί δούλευα για τον ΕΦΚΑ και την Εφορία. Γιατί ένιωσα ότι δεν σέβονταν τον κόπο μου για τις σπουδές μου. Και τελικά αναρωτιέμαι, πρέπει για να είμαι σωστός Ελληνας να αποδεχτώ ότι πρέπει να υποφέρω;»
Τον κοίταξα, πήρα τον χρόνο μου και τον ρώτησα: «Τι σημαίνει για εσένα “σωστός Ελληνας”»;
Η υπόλοιπη παρέα παρέμεινε σιωπηλή.
Ο νέος μού απάντησε: «Νίκο, καλός Ελληνας είναι αυτός που μένει στον τόπο του, προκόβει στον τόπο του, κάνει οικογένεια στον τόπο του, είναι κοντά στους γονείς του. Καλός Ελληνας είναι αυτός που είναι περήφανος για την κληρονομιά του, την οικογένειά του και την προκοπή του».
Οι υπόλοιποι συμφώνησαν χαμογελώντας με νόημα.
Τότε, ικανοποιημένος από τον ορισμό που άκουσα, του είπα ότι αυτό που περιγράφει είναι η έννοια του «δημιουργικού πατριωτισμού», η δύναμη να αγαπάς την πατρίδα για τον κομβικό ρόλο που έχεις εσύ στην εξέλιξη της Ιστορίας και της κοινωνίας. Οχι με ανιστόρητους λαϊκισμούς, ακραίες κραυγές και «τζάμπα μαγκιές».
Το βασικό ερώτημα, λοιπόν, είναι όχι τόσο γιατί αποφάσισαν να φύγουν οι νέοι της χώρας, οι ταλαντούχοι, αυτοί που ήθελαν κάτι καλύτερο για τον εαυτό τους. Το βασικό ερώτημα είναι πώς θα τους πείσουμε, με ρεαλιστικά επιχειρήματα, να επιστρέψουν.
Σε πρόσφατο άρθρο τους, οι «Financial Times» με τίτλο «Ελλάδα: Το brain drain εμποδίζει την ανάκαμψη από την οικονομική κρίση» αναφέρουν ότι οι Ελληνες που δεν βλέπουν μέλλον στην πατρίδα τους είναι πολλοί. Το άρθρο επικαλείται το γεγονός ότι από το 2010 έχουν φύγει στο εξωτερικό περίπου 350.000-400.000 Ελληνες ηλικίας 20-30 ετών, τα δύο τρίτα των οποίων είναι απόφοιτοι πανεπιστημίου και κάτοχοι μεταπτυχιακού, σύμφωνα με τον ερευνητή του πανεπιστημίου της Οξφόρδης Μανώλη Πρατσινάκη.
Η διαφθορά, η κρίση και η έλλειψη αξιοκρατίας είναι από τους βασικούς λόγους που συνεχίζουν να ωθούν τους νέους, μορφωμένους Ελληνες εκτός συνόρων, δημιουργώντας μια ζοφερή εικόνα για το μέλλον.
Η βρετανική εφημερίδα σημειώνει ότι οι Ελληνες δεν βιάζονται να επιστρέψουν. Παραθέτουν δε έκθεση της Ε.Ε. που πραγματοποιήθηκε το 2017 στο Λονδίνο και στην Ολλανδία, σύμφωνα με την οποία λιγότεροι από ένας στους δέκα Ελληνες μετανάστες σχεδιάζουν να γυρίσουν πίσω την επόμενη τριετία και μόνον δύο στους δέκα το σκέφτονται μακροπρόθεσμα.
Αρα; Χρειάζεται να αλλάξουμε τη χώρα, να την κάνουμε ελκυστική, δίκαιη, σύγχρονη, χωρίς γραφειοκρατία, ανηθικότητα και αλλεργία στις μεταρρυθμίσεις και την τεχνολογία. Χρειαζόμαστε ένα κράτος που θα ευνοεί την αριστεία, την αξιοκρατία και την ευγενή άμιλλα.
Πρέπει να αλλάξουμε τον κακό μας εαυτό και να ενισχύσουμε τα πολλά καλά στοιχεία μας. Βρισκόμαστε στο σημείο μηδέν και κάποιοι τολμάνε να πιστεύουν -και να το λένε- ότι η «έξοδος από τα Μνημόνια» είναι απλώς μια ημερομηνία. Δεν είναι τυχαίο ότι ζούμε στην εποχή που ο μεγαλύτερος δυνάστης της κοινωνίας είναι η τάχα αριστερίζουσα λογική, ο λαϊκισμός και ένα κράτος που δεν θέλει να αλλάξει.
Και για να παραφράσουμε τον μεγαλύτερο κήνσορα και θαυμαστή του Ελληνα πρωθυπουργού, κ. Σόιμπλε, θα πούμε «it is the people stupid»!
* Γραμματέας Επιστημονικών Φορέων της Ν.Δ.
