Οταν η κυπριακή διάλεκτος έγινε φωνή διαμαρτυρίας
Από τα κοινωνικά ταμπού και τις απειλές κατά δημιουργών, έως τα πανό, τη μουσική και τη λογοτεχνία, η κυπριακή γλωσσική ποικιλία όπως αναδείχτηκε σε διεθνές συνέδριο του ΑΠΘ
Το τραγούδι «Το όνειρο» του Ευαγόρα Καραγιώργη, μια λυρική δημιουργία αφιερωμένη στην κατεχόμενη Κερύνεια, που απέσπασε το πρώτο βραβείο στον Διαγωνισμό Σύνθεσης Κυπριακού Τραγουδιού το 1992, αποτέλεσε σταθμό για την παρουσία της κυπριακής διαλέκτου στην έντεχνη μουσική.
Η επιλογή αυτή, ωστόσο, είχε προκαλέσει αντιδράσεις. Ο δημιουργός δέχτηκε απειλητικά τηλεφωνήματα και μηνύματα, καθώς είχε τολμήσει να σπάσει ένα ισχυρό κοινωνικό ταμπού. Μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 1990 η χρήση της κυπριακής διαλέκτου στη δημόσια σφαίρα αντιμετωπιζόταν με επιφυλακτικότητα, καθώς θεωρούνταν αποκλειστικό στοιχείο της προφορικής επικοινωνίας και της λαϊκής κουλτούρας.
Τρεις δεκαετίες αργότερα η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά. Η κυπριακή ελληνική έχει απενοχοποιηθεί και διεκδικεί πλέον τη θέση της όχι μόνο στην καθημερινή επικοινωνία αλλά και στον γραπτό λόγο, στη μουσική, στη λογοτεχνία και τη δημόσια έκφραση κοινωνικών και πολιτικών προβληματισμών.
Η μεταβολή αυτή καταγράφεται στην έρευνα των Σπύρου Αρμοστή και Μάνου Βραχίμη με τίτλο «Τα παραδοσιακά όρια της κοινωνικής διγλωσσίας: η κυπριακή ελληνική στη σύγχρονη δημόσια σφαίρα». Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν από τον κ. Αρμοστή στο 11ο Διεθνές Συνέδριο «50 χρόνια από την επίσημη άρση της διγλωσσίας στην Ελλάδα: επαναπροσεγγίσεις με την ευκαιρία μιας επετείου», που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Οπως εξήγησε ο επίκουρος καθηγητής Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, η τοπική γλωσσική ποικιλία αποκτά ολοένα μεγαλύτερη ορατότητα και κοινωνικό κύρος, χωρίς να αμφισβητείται η κυριαρχία της επίσημης ελληνικής. Καθοριστικό ρόλο σε αυτήν την αλλαγή διαδραμάτισαν οι τεχνολογικές εξελίξεις στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές του 2000. Τα γραπτά μηνύματα, οι ψηφιακοί χώροι συνομιλίας, τα ιστολόγια και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο καθιέρωσαν μια νέα μορφή επικοινωνίας, την αποκαλούμενη «πληκτρολογούμενη προφορικότητα», κατά την οποία οι χρήστες γράφουν όπως ακριβώς μιλούν.
Η χρήση λατινικών χαρακτήρων για την απόδοση κυπριακών λέξεων διευκόλυνε αρχικά την καταγραφή των ιδιαίτερων φωνημάτων της διαλέκτου. Στη συνέχεια η χρήση του ελληνικού αλφαβήτου ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την παρουσία της στο διαδίκτυο, στην πεζογραφία και τη λογοτεχνία. Η κυπριακή διάλεκτος ακούγεται σήμερα στη ραπ και τη χιπ χοπ μουσική, χρησιμοποιείται στη διαφήμιση για να δημιουργήσει αίσθημα οικειότητας και αποτυπώνεται ακόμη και στα πανό των διαδηλώσεων. Η γλωσσική ιδιαιτερότητα που κάποτε προκαλούσε αντιδράσεις έχει μετατραπεί σε στοιχείο αυθεντικότητας, πολιτισμικής ταυτότητας και δημόσιας διεκδίκησης.