Ο Ρώσος Πατριάρχης λόγω του Ουκρανικού κήρυξε «εμφύλιο», απαγορεύοντας στους ιερείς του τη μνημόνευση του ΒαρθολομαίουΑπό τον
Αντώνη Τριανταφύλλου
Ανοιχτό πόλεμο στο Οικουμενικό Πατριαρχείο κήρυξε η Μόσχα, που αποφάσισε τη διακοπή του μνημοσύνου του Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Πρόκειται για μια μονομερή πράξη του Πατριαρχείου της Μόσχας προς το Φανάρι, με αφορμή τις εξελίξεις στο ζήτημα της εκχώρησης αυτοκεφαλίας στην Ουκρανία, που κλιμακώνει κάθετα το θερμόμετρο της έντασης.
Ωστόσο, η ακραία επιθετική κίνηση του Πατριαρχείου της Μόσχας δεν μπορεί να επηρεάσει καθόλου τις διορθόδοξες σχέσεις και την κοινωνία του Οικουμενικού Πατριαρχείου με τις άλλες ορθόδοξες Εκκλησίες. Αντιθέτως, αν τελικά η Μόσχα εφαρμόσει την απόφασή της, θα εγκλωβιστεί και θα οδηγηθεί στην πλήρη απομόνωση και περιθωριοποίηση μέσα στην κοινωνία των 14 Ορθοδόξων Εκκλησιών, καθώς, για παράδειγμα, ο Πατριάρχης της Μόσχας δεν θα μπορεί να συμμετάσχει σε ένα πανορθόδοξο συλλείτουργο στο οποίο θα προεξάρχει ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος.
Στο ρωσικό κείμενο του ανακοινωθέντος της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου της Μόσχας αναφέρεται ότι «το Πατριαρχείο της Μόσχας είναι υποχρεωμένο να σταματήσει τη μνημόνευση του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίου κατά τη θεία λειτουργία και μετά βαθυτάτου θλίψεως να διακόψει τη συλλειτουργία με τους ιεράρχες του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, καθώς επίσης και να διακόψει τη συμμετοχή της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στις επισκοπικές συνελεύσεις, στους θεολογικούς διαλόγους, τις πολυμερείς επιτροπές και σε όλες τις άλλες δομές στις οποίες προεδρεύουν οι εκπρόσωποι του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως», δηλαδή θα αποσυρθεί από τους διαχριστιανικούς και διαθρησκειακούς διαλόγους.
Σε Σχίσμα
Διακοπή μνημοσύνου σημαίνει ότι ο Πατριάρχης Κύριλλος δεν θα μνημονεύει τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ενώ και οι μητροπολίτες και οι ιερείς του Πατριαρχείου της Μόσχας δεν θα μπορούν να συλλειτουργούν με επισκόπους και ιερείς του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης. Με την κίνηση αυτή οι Ρώσοι επίσκοποι και ιερείς αυτοεξορίζονται και από περιοχές της ελληνικής επικράτειας, όπως το Αγιον Ορος, καθώς δεν θα μπορούν να το επισκεφθούν, μια και θα πρέπει να μνημονεύσουν τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η επόμενη πρόταση στο ανακοινωθέν της Μόσχας, που προειδοποιεί ότι «σε περίπτωση συνέχισης της αντικανονικής δραστηριότητας του Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης στο έδαφος της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, θα υποχρεωθούμε να διακόψουμε εντελώς την ευχαριστιακή κοινωνία με το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης». Η διακοπή του μνημοσύνου ανάμεσα σε δύο Εκκλησίες είναι μια ακραία ενέργεια, αλλά δεν είναι σπάνια. Αυτήν τη στιγμή τα παλαίφατα Πατριαρχεία της Αντιόχειας και των Ιεροσολύμων με απόφαση της Αντιόχειας δεν βρίσκονται σε κοινωνία εξαιτίας του ζητήματος της δικαιοδοσίας στο Κατάρ. Αυτό όμως δεν έχει καμία επίπτωση στη ζωή και τη λειτουργία της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Διακοπή μνημοσύνου επέβαλε το Φανάρι στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο μεσούσης της κρίσης για τις λεγόμενες Νέες Χώρες, ωστόσο ούτε τότε διαταράχθηκαν οι διορθόδοξες σχέσεις.
Διακοπή μνημοσύνου ανάμεσα στην Κωνσταντινούπολη και τη Μόσχα υπήρξε και στο παρελθόν. Ο προκάτοχος του Κυρίλλου Πατριάρχης Μόσχας Αλέξιος διέκοψε το μνημόσυνο του Πατριάρχη Βαρθολομαίου, όταν ο τελευταίος έδωσε καθεστώς ημιαυτονομίας στην Εκκλησία της Εσθονίας.
