Ιερά Σύνοδος: Θέμα Ιερωνύμου η αναγνώριση της ΟυκρανίαςΜε χρονικό ορίζοντα την Ιεραρχία του Οκτωβρίου συνεχίζει να ξεδιπλώνεται στην εκκλησιαστική σκακιέρα ένα παιχνίδι «ήξεις αφήξεις» για το ζήτημα της Ουκρανίας.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος παρασκηνιακά φέρεται ότι έχει καταλήξει στο τι πρέπει να πράξει. Δεν δείχνει, όμως, ότι βιάζεται να πάρει την ευθύνη της οριστικής απόφασης, αν και είναι αποκλειστικό προνόμιό του. Αντί αυτού επιλέγει να κάνει προσεκτικά τις κινήσεις του και να φέρει και τους μητροπολίτες ενώπιον ευθυνών για μια ιδιαίτερα κρίσιμη απόφαση.
Χθες η Διαρκής Ιερά Σύνοδος (ΔΙΣ) με το ανακοινωθέν της διατύπωσε με πολύ εύστοχο και διπλωματικό τρόπο δύο κρίσιμες θέσεις, ότι «αναγνωρίζει το κανονικό δικαίωμα του Οικουμενικού Πατριάρχου για την παραχώρηση του Αυτοκεφάλου, καθώς και το προνόμιο του Προκαθημένου της Εκκλησίας της Ελλάδος να χειρισθεί περαιτέρω το ζήτημα της αναγνωρίσεως της Εκκλησίας της Ουκρανίας».
Ουσιαστικά, μετά και τις σχετικές θετικές εισηγήσεις των αρμόδιων συνοδικών επιτροπών νομοκανονικών και διορθοδόξων σχέσεων, η ΔΙΣ αποφάνθηκε ότι είναι αποκλειστικό προνόμιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου η παραχώρηση τόμου Αυτοκεφαλίας. Αυτή είναι η απάντηση της Εκκλησίας της Ελλάδος στην απαίτηση του Πατριαρχείου της Μόσχας να διευθετηθεί το Ουκρανικό από μια «πανορθόδοξη» σύνοδο, θέση που έχουν υιοθετήσει ακρίτως και άλλες ορθόδοξες Εκκλησίες. Ταυτόχρονα, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος αποφάνθηκε ότι είναι προνόμιο του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, ως Προκαθημένου, να πράξει τα δέοντα, δηλαδή να χειριστεί ο ίδιος το ζήτημα της Ουκρανίας. Ο εκάστοτε Αρχιεπίσκοπος, ως
Προκαθήμενος, έχει τέσσερα προνόμια που δεν εκχωρούνται στην Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας: Να μνημονεύει τα δίπτυχα, να δικάζει επισκόπους, να διενεργεί επισκοπικές εκλογές και να καταρτίζει την ημερήσια διάταξη της Συνόδου της Ιεραρχίας.
Συνεπώς, είναι στη διακριτική του ευχέρεια να αποφασίσει ο ίδιος πότε και αν θα μνημονεύσει τον μητροπολίτη Κιέβου Επιφάνιο και εν συνεχεία η Ιερά Σύνοδος να συμπεριλάβει στα ελλαδικά δίπτυχα την αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας.
Το ερώτημα τώρα είναι πότε ο κ. Ιερώνυμος θα ασκήσει το προνόμιό του και θα μνημονεύσει -αν το πράξει- τον μητροπολίτη Κιέβου. Πριν ή μετά την επικείμενη Ιεραρχία, που θα συγκληθεί στις αρχές Οκτωβρίου;
Φαίνεται ότι ο Αρχιεπίσκοπος κερδίζει χρόνο και ταυτόχρονα φέρνει και τους μητροπολίτες προ των ευθυνών τους, καθώς επιθυμεί να έχει και τη σύμφωνη γνώμη της Ιεραρχίας για τις ενέργειές του.
Βέβαια, είναι η πρώτη φορά στα ελλαδικά χρονικά που υπάρχει μια τέτοια εξέλιξη εν όψει της αναγνώρισης μιας νέας ορθόδοξης Εκκλησίας. Το 1991 ο Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ, όταν ανασυστήθηκε η ορθόδοξη Εκκλησία στην Αλβανία, απέστειλε χωρίς συνοδική εξουσιοδότηση το ειρηνικό γράμμα στον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο, ενώ και ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος το 1998 αναγνώρισε την Εκκλησία της Τσεχίας και Σλοβακίας χωρίς να προηγηθούν γνωμοδοτήσεις επιτροπών και συνεδριάσεις στη ΔΙΣ ή στην Ιεραρχία.
Αντ. Τριανταφύλλου
