Το δομικό πρόβλημα πίσω από την απαξίωση των πάντων στην καρδιά και το μυαλό των σημερινών 20άρηδωνΑπό τον
Γιώργο Κ. Στράτο*
Αυτές τις μέρες όλο και σε κάποια σχολική γιορτή θα πήγατε, όλο και κάποιο βίντεο ή φωτογραφίες από κάποια θα είδατε. Παππούδες, γιαγιάδες, γονείς, θείοι, νονοί, φίλοι, όλο αυτό το πολύβουο και εξαιρετικό ως προς τη βαθύτερη ουσία της ύπαρξής του ελληνικό σόι περιφέρεται στις σχολικές αίθουσες για να καμαρώσει τους νεότερους βλαστούς του.
Κρατάει χρόνια αυτή η κολόνια, αλλά μη μου πείτε πως δεν νιώσατε την παραμικρή έκπληξη, έναν τόσο δα θαυμασμό για την απόσταση που έχουν οι σημερινές γιορτές από τις… γυμναστικές επιδείξεις μίας όχι και τόσο μακρινής εποχής. Πόσο πιο δύσκολα είναι τα θέματα με τα οποία καταπιάνονται τα παιδιά σήμερα; Πόσο πιο ευρηματικοί είναι οι δάσκαλοι και οι δασκάλες τους ως προς τη θεματολογία των γιορτών και ως προς τον τρόπο που τις συνδέουν με το διδακτικό περιεχόμενο; Πόσο πιο μεγάλους ρόλους, με πολλά λόγια, μαθαίνουν απέξω ακόμη και οι μαθητές των πρώτων τάξεων του δημοτικού;
Φυσικά δεν αναφέρομαι μόνο στα ιδιωτικά σχολεία αλλά και στα πιο ταπεινά από τα δημόσια, όπου το μεράκι σπουδαίων παιδαγωγών κάνει θαύματα. Οπως, για παράδειγμα, η κουμπάρα μου η Ενη, που για να μάθει στα νήπια την αξία που έχουν τα Ταμπούρια του Καραϊσκάκη στη γειτονιά τους έχει κάνει τον… Ολυμπιακάρα πρωτοπαλίκαρό του!
Είναι αυτό το μεράκι που υποκαθιστά την ουσιαστική απουσία εκπαιδευτικής πολιτικής. Αυτό προσπαθεί να καλύψει την αδυναμία των απόντων υπευθύνων να εφοδιάσουν τους ελληνόπαιδες με τα στοιχειώδη και απαραίτητα για τη διαμόρφωση και τη συγκρότηση του χαρακτήρα τους, ως ανθρώπων και πολιτών, και για την αντιμετώπιση των βασικών αναγκών για τον βιοπορισμό τους.
Στο σημείο αυτό να θυμίσω ότι στην αρχαία Ελλάδα τα παιδιά μέχρι τη μέση εφηβεία ασχολούνταν αποκλειστικά με τη γυμναστική, το παιχνίδι, τη μουσική και τα ομηρικά έπη, την «Ιλιάδα» για τις περιπέτειες της πατρίδας και την «Οδύσσεια» για τις περιπέτειες της ζωής του ανθρώπου. Αργότερα καταπιάνονταν με τη γεωμετρία, τη ρητορική και τα άλλα μαθήματα. Και μάλλον καλούς μαθητές, πολίτες και ανθρώπους έβγαζε το σύστημα αυτό!
Τούτων δοθέντων, απορώ πώς φτάσαμε στις ατέλειωτες φουρνιές NEETs που κατακλύζουν την πατρίδα μας σήμερα. Είναι οι 20άρηδες που έχουν χάσει τελείως τον προσανατολισμό τους. NEETs, εκ του Νeither in Education nor in Employment or Training, δηλαδή οι εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης. Είναι η δημογραφική ομάδα των «νεαρών ενηλίκων σε ρόλο παιδιού». Τους έχετε συναντήσει, ακούγοντάς τους να λένε «δεν είμαι ποτέ ευχαριστημένος», «δεν ξέρω τι θέλω», «δεν έχω όραμα», «θέλω το εύκολο κέρδος», «δεν θέλω να κουραστώ για τίποτα», «δεν ελπίζω σε τίποτα», «δεν με κινητοποιεί τίποτα», «δεν με ενδιαφέρει να προσφέρω τίποτα».
Πού ακριβώς χάνονται αυτά τα παιδιά; Ποιος, πέρα από τους γονείς τους, ευθύνεται γι’ αυτήν την πλήρη απαξίωση των πάντων στην καρδιά και στο μυαλό τους; Αυτήν την πρόωρη «γήρανση» και «κόπωσή» τους προτού καν μπουν στην πραγματική ζωή.
Φοβάμαι ότι αυτός ο «ακρωτηριασμός» φιλοδοξιών, επιθυμίας και νεανικής ορμής αποτελεί το πιο δηλητηριώδες από τα απόνερα των χρόνων της φούσκας στο κορμί μας. Η απουσία προτύπων, η κυριαρχία της αισθητικής της φτήνιας, η επέλαση του αεριτζιδισμού παντού είναι οι προφανείς λόγοι που τα παιδιά σιχτιρίζουν και όταν δεν… μεταναστεύουν αναχωρούν δικαίως οργισμένα από τα εγκόσμια για «άλλους κόσμους» και συμπεριφορές.
Αυτό είναι σήμερα ένα από τα μεγάλα ζητούμενα για όλους μας. Πώς ο «Οδυσσέας της τρίτης δημοτικού» θα συνεχίσει να στέκεται στο ύψος του ρόλου του για να βρει την «Ιθάκη» του αντί να καταλήξει μπαχαλάκης ή άεργος καφενόβιος, σεφ, μοντέλο ή τραγουδιστής εν αναμονή. Για να αντιμετωπιστεί, είμαι σίγουρος ότι πολλοί από όσους εισηγούνται λύσεις και περισσότεροι από όσους λαμβάνουν αποφάσεις θα πρέπει να ξανακάτσουν στα θρανία. Εστω και με ιδιαίτερα!
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
