Η Airbnb, τα προβλήματα για αυτούς που ψάχνουν μακροχρόνια μίσθωση και η ελληνική αδράνειαAπό τον
Γιώργο Κ. Στράτο
Την Αirbnb την έχετε συναντήσει σίγουρα! Είτε γιατί συμμετέχει σ’ αυτήν κάποιο διαμέρισμα στην πολυκατοικία σας είτε γιατί ψάχνετε να νοικιάσετε σπίτι και δυσκολεύεστε να βρείτε ή γιατί επωφελείστε κι εσείς από αυτήν, προσφέροντάς της ένα ακίνητό σας! Ούτε που φαντάζονταν ο Μπράιαν Τσέσκι και ο Τζόε Γκέμπια πώς θα εξελισσόταν η ιδέα τους να νοικιάζουν φουσκωτά στρώματα ύπνου σε ταξιδιώτες στο διαμέρισμά τους στο Σαν Φρανσίσκο, για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους! Ετσι γεννήθηκε πριν από 10 χρόνια η Airbed and Breakfast πριν μετονομαστεί λόγω μάρκετινγκ σε Αirbnb. Στην πρώτη διετία της τα έσοδά της παρέμεναν μόλις 200 δολάρια την εβδομάδα.
Με τη βοήθεια του διαδικτύου, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τις φτηνότερες τιμές, την αίσθηση οικειότητας που δημιουργεί η διαμονή σε ένα επιπλωμένο σπίτι σε μια ξένη πόλη, εκτόξευσαν τον αριθμό των πελατών της. Αποτελεί πλέον γεγονός αναμφισβήτητο ότι η πλατφόρμα βραχυχρόνιων ενοικιάσεων κατοικιών έχει αλλάξει άρδην το σκηνικό στην αγορά ακινήτων και στον ξενοδοχειακό κλάδο. Η Airbnb αποτιμάται σήμερα στα 31 δισ. δολ. Ο τζίρος των κρατήσεων μέσω αυτής αναμένεται να φτάσει φέτος τα 3,6 δισ. δολάρια, καθώς η πλατφόρμα συνδέει περίπου 150.000.000 χρήστες με εκατομμύρια ακίνητα σε 191 χώρες και 65.000 πόλεις. Μόνον στην Ευρώπη καταγράφηκαν 24.000.000 χρήστες.
Η Airbnb είναι ίσως το πιο πετυχημένο παράδειγμα στην αποκαλούμενη οικονομία του διαμοιρασμού. Σε μία πολύ δύσκολη οικονομική συγκυρία για την παγκόσμια οικονομία, Αύγουστο του 2008, όταν οι ΗΠΑ προσπαθούσαν να ξεπεράσουν τη χρηματοπιστωτική κρίση και η Ευρώπη έμπαινε σε έναν φαύλο κύκλο δημοσιονομικής λιτότητας, πρόσθεσε μια επικερδή επιλογή στους ιδιοκτήτες ακινήτων. Οσοι είχαν διαμερίσματα στις μεγαλουπόλεις και στα τουριστικά θέρετρα μπορούσαν πλέον να ενισχύσουν τα εισοδήματά τους και να συντηρήσουν την ακίνητη περιουσία τους. Οι επισκέπτες, ταυτοχρόνως, απέκτησαν μια οικονομικότερη επιλογή για τη διαμονή τους.
Αυτή είναι η μία όψη του νομίσματος. Από την άλλη, η τεράστια απήχηση της ψηφιακής πλατφόρμας έχει θέσει «εκτός χάρτη» ολόκληρες αστικές περιοχές για όσους αναζητούν μια κατοικία για μακροχρόνια ενοικίαση. Οι ιδιοκτήτες προτιμούν τον ρόλο του «οικοδεσπότη» στην Airbnb, αφού μια βραχυχρόνια ενοικίαση με ημερήσια χρέωση αποφέρει περισσότερα από μια μακροχρόνια με μηνιαίες καταβολές.
Σε πολλές περιπτώσεις κάτοικοι των πόλεων διαμαρτύρονται έντονα για τον συνωστισμό τουριστών στις γειτονιές τους. Και καθώς αρκετοί βρίσκονται δίπλα σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, πιεζόμενοι οικονομικά, αναγκάζονται να αλλάξουν κατοικία, με συνέπεια σε αυτές τις περιοχές να αλλοιώνεται ο χαρακτήρας τους και να μετατρέπονται σταδιακά σε τουριστικά γκέτο. Το φαινόμενο έχει ήδη παρατηρηθεί στο Βερολίνο, στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη, στο Παρίσι και στη Βαρκελόνη, όπου πολλά σπίτια -ιδίως σε κεντρικές συνοικίες- δεν διατίθενται πλέον για μόνιμους ενοικιαστές, αλλά κυρίως για τουρίστες.
Στο Βερολίνο οι αρμόδιες ρυθμιστικές Αρχές απαγόρευσαν πλήρως τη βραχύχρονη ενοικίαση ολόκληρων κατοικιών, ενώ η Bαρκελόνη, ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς για τους πελάτες της Airbnb, έχει επιβάλει υψηλά πρόστιμα στην πλατφόρμα. Στη Νέα Υόρκη εκφράζονται φόβοι για μείωση των κρατήσεων στο μισό εάν περάσει νομοσχέδιο των δημοτικών Αρχών που θα αναγκάζει την Airbnb να παραδίδει στις Αρχές τα ονόματα και τις διευθύνσεις των ιδιοκτητών ακινήτων που συνεργάζονται με την ψηφιακή πλατφόρμα.
Πέραν της κρίσης της στέγης, η Airbnb έχει δημιουργήσει ένα φορολογικό κενό που οι κυβερνήσεις δυσκολεύονται να ρυθμίσουν. Αυτός είναι ο λόγος που η πλατφόρμα έχει μπει στο στόχαστρο όχι μόνο των εθνικών Αρχών αλλά και της Κομισιόν. Για πιο αυστηρή ρύθμιση του πλαισίου της βραχυχρόνιας μίσθωσης πιέζουν, βεβαίως, και οι ξενοδόχοι, επικαλούμενοι αθέμιτο ανταγωνισμό.
Το… προνοητικό ελληνικό κράτος ασχολήθηκε με τα θέματα αυτά, αφού είχαν αποκρυσταλλωθεί οι διεθνείς τάσεις! Τότε επιλήφθηκε της κάλυψης του παρ’ ημίν νομικού κενού για την οικονομία διαμοιρασμού και, φυσικά, τότε ασχολήθηκε με τη δημιουργία ηλεκτρονικού μητρώου για την εγγραφή των ακινήτων που συμμετέχουν στις ανάλογες πλατφόρμες…
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
