Το γαλλικό παράδειγμα δείχνει ότι ο απλός πολίτης μπορεί να κινητοποιηθεί μόνο με μορφές άμεσης δημοκρατίαςΑπό τον
Γιώργο Κ. Στράτο
Tα περιεχόμενα, το ύφος και η κατάληξη της πρόσφατης συζήτησης για την αναθεώρηση του Συντάγματος αποτελούν μια πρώτης τάξεως απόδειξη της θλιβερής κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει η πατρίδα μας. Προφανώς τη μεγαλύτερη ευθύνη γι’ αυτό φέρει η κυβερνητική πλειοψηφία, η οποία αντιμετώπισε την όλη διαδικασία με όρους και πρακτικές «φοιτητικής συνέλευσης». Αυτά ξέρουν, αυτά κάνουν…
Θα περίμενε κανείς ότι η κορυφαία αυτή στιγμή κοινοβουλευτικού βίου και διαλόγου θα μπορούσε να αποτελέσει την αφετηρία για την ανασύνταξη της χώρας. Θα περίμενε να αρθούν όλοι στο ύψος των περιστάσεων και, αναλαμβάνοντας τις ευθύνες τους, να καταλήξουν, αφενός, στα αίτια της οικονομικής και της κοινωνικής χρεοκοπίας της Μεταπολίτευσης και, αφετέρου, στις δομικές αλλαγές που απαιτούνται προκειμένου να απαλλαγούμε από τις αγκυλώσεις και τις εστίες των παθογενειών που μας οδήγησαν εδώ.
Πολύ περισσότερο όταν οι εξελίξεις στο δίδυμο εθνικά θέματα – οικονομία κάθε άλλο παρά ευοίωνες διαγράφονται. Επιμελώς αποσιωπάται ότι το 2023 τελειώνουν τα ψέματα, καθώς μετά την ημερομηνία αυτή το κράτος μας θα βρεθεί αντιμέτωπο με τις αγορές, ολομόναχο, δίχως κανένα ευρωπαϊκό ή άλλο δίχτυ προστασίας. Και, ουσιαστικά, το πρώτο μέλημα της νέας κυβέρνησης θα είναι να αποτρέψει μια άτακτη χρεοκοπία.
Για να μη συμβεί αυτό, η αναθεώρηση θα έπρεπε να συμβάλει ώστε να επιταχυνθεί αποφασιστικά η μετατροπή μας σε κανονική χώρα. Με δύο λόγια, οι μεταρρυθμίσεις στο Δημόσιο να προχωρήσουν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς, το περιβάλλον για διεθνείς επενδύσεις να γίνει πραγματικά φιλικό, οι αλλαγές στη φορολογία να επιτρέψουν στους επαγγελματίες να ανασάνουν, η καθημερινότητα του πολίτη να γίνει ουσιαστικά καλύτερη και όχι απλώς υποφερτή. Δυστυχώς, το πολιτικό προσωπικό μας περί άλλα τυρβάζει… Και τα πράγματα θα πηγαίνουν από το κακό στο χειρότερο, καθώς τη θέση των άξιων πολιτών που απομακρύνονται από την πολιτική καταλαμβάνουν ολοένα και περισσότερο απίθανες προσωπικότητες. Ακριβέστερα, τηλεπερσόνες!
Τι θα μπορούσε να ανακόψει αυτή την πορεία προς ένα καθολικό κραχ; Νομίζω ότι μόνο η έναρξη μιας Μεγάλης Εθνικής Διαβούλευσης. Κάτι ανάλογο εκείνου που επιχειρείται αυτό τον καιρό στη Γαλλία. Αλλωστε, η φίλη χώρα έχει προσφέρει πολλά παραδείγματα προς αντιγραφή και όχι μόνο σε εμάς. Ανεξαρτήτως των λόγων που οδήγησαν τον πρόεδρο Μακρόν στην απόφαση αυτή, η σύλληψή του είναι ορθή και εύστοχη. Τέσσερα θέματα, οικολογία και σύγχρονη οικονομία, φορολογία, οργάνωση του κράτους, δημοκρατία και κοινωνία των πολιτών, έχουν τεθεί σε αυτή τη μεγάλη ανοιχτή συζήτηση, στην οποία έχουν κληθεί να συμμετάσχουν όλοι οι Γάλλοι πολίτες, καθώς επίσης φορείς και οργανώσεις τους.
Στη διαβούλευση πρωτοστατούν οι δήμαρχοι, διοργανώνοντας συζητήσεις στις περιοχές τους. Εχουν αρχίσει από τον Ιανουάριο και θα ολοκληρωθούν την 1η Μαρτίου. Οι πολίτες μπορούν να πουν τη γνώμη τους στις συζητήσεις αυτές ή να στείλουν τις απόψεις και τις προτάσεις τους με το ταχυδρομείο ή ακόμα και να τις καταθέσουν στο διαδίκτυο, στην ειδικά διαμορφωμένη σελίδα www.granddebat.fr.
Η επιτυχία του εγχειρήματος είναι πολύ μεγάλη. Η ανταπόκριση του κόσμου επιβεβαιώνει ότι μόνο οι μορφές άμεσης δημοκρατίας, που δίνουν βήμα στον απλό πολίτη, μπορούν να τον κινητοποιήσουν από την αδιαφορία και να τον απομακρύνουν από την ένταση «αντισυστημικών» συμπεριφορών, στις οποίες εξωθείται όταν νιώθει αποκλεισμένος από τα κέντρα αποφάσεων.
Πιστεύω ακράδαντα ότι μόνο μέσα από μια τέτοια διαδικασία μπορούμε να επανακαθορίσουμε τις προτεραιότητές μας, τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας ως κοινωνία. Σε πνεύμα σύνθεσης και δημιουργίας. Μόνο μέσα από αυτήν και από τη συμβολή καθενός από εμάς τόσο κατά τη διεξαγωγή της όσο και στην εξαγωγή των συμπερασμάτων και την πορεία προς την υλοποίησή τους θα φανεί και ποιοι είμαστε, και τι θέλουμε να κάνουμε. Μόνο έτσι αντιμετωπίζονται οι πελώριες προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας.
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
