Το σχέδιο της Αγκυρας για τετελεσμένα στην κυπριακή ΑΟΖ που θα λειτουργήσει ως οδηγός και για το ΑιγαίοΑπό τον
Σάββα Καλεντερίδη
Η Κυπριακή Δημοκρατία στις 12 Δεκεμβρίου του 1988 επικύρωσε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και στη συνέχεια προχώρησε στην οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, κατά σειράν το 2003 με την Αίγυπτο, το 2007 με τον Λίβανο και το 2010 με το Ισραήλ.
Είναι κρίσιμο να υπογραμμίσουμε ότι η συμφωνία οριοθέτησης μεταξύ των χωρών βασίζεται στη διεθνώς αποδεκτή αρχή της μέσης γραμμής (δηλαδή γραμμής ίσης αποστάσεως από τις ακτές των χωρών) και στους όρους της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ενώ ήταν σε εξέλιξη οι διαβουλεύσεις για τις οριοθετήσεις, η Κυπριακή Δημοκρατία προχώρησε στην οριοθέτηση των τεμαχίων (οικοπέδων) στο νότιο τμήμα της ΑΟΖ της και το 2007 προχώρησε στον πρώτο γύρο υποβολής αιτήσεων αδειών έρευνας και αδειών εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων για το Οικόπεδο 12, ενώ ακολούθησε ο δεύτερος γύρος το 2012 για τα Οικόπεδα 2, 3, 9 και 11 και το 2017 ο τρίτος γύρος για τα Οικόπεδα 6, 8 και 10.
Με βάση τις παραπάνω διαδικασίες, εκδήλωσαν ενδιαφέρον και απέκτησαν δικαιώματα έρευνας στα προαναφερθέντα οικόπεδα ενεργειακοί κολοσσοί, όπως η Noble Energy και η ΕΧΧΟΝ Mobil (ΗΠΑ), η TOTAL (Γαλλία) και η ENI (Ιταλία). Οταν ξεκίνησαν οι διαδικασίες έρευνας και εγκατάστασης της εξέδρας στο Οικόπεδο 12, η Τουρκία προσπάθησε να εκτροχιάσει το χρονοδιάγραμμα των εξελίξεων, στέλνοντας στην περιοχή το ερευνητικό σκάφος «Πίρι Ρέις» να διεξάγει έρευνες στο Οικόπεδο 12, με τη συνοδεία της φρεγάτας «Giresun» και της κορβέτας «Bartin».
Τότε οι προσπάθειες της Τουρκίας έπεσαν στο κενό κυρίως για δύο λόγους: Ο ένας ήταν η αδυναμία της Αγκυρας να δημιουργήσει τετελεσμένα στην κυπριακή ΑΟΖ, επειδή δεν έβρισκε ανταπόκριση από τις ξένες εταιρίες στις προσκλήσεις που απηύθυνε για αδειοδότηση στα «οικόπεδα» που είχε χαράξει αυθαίρετα στην κυπριακή ΑΟΖ, και ενώ δεν είχε τις δικές της τεχνικές δυνατότητες να το πράξει η ίδια.
Ο άλλος λόγος ήταν η αποφασιστική στήριξη των ΗΠΑ και της τότε υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον στην αμερικανική εταιρία Noble Energy. Ετσι, οι τουρκικές απειλές έπεσαν στο κενό και οι διαδικασίες στο Οικόπεδο 12 συνεχίζονται κανονικά και απρόσκοπτα.
Τα παθήματα στο Οικόπεδο 12 έγιναν μαθήματα για την Αγκυρα. Αμέσως αναπροσάρμοσε τη στρατηγική της, με στόχο να αποκτήσει τεχνικές δυνατότητες δημιουργίας τετελεσμένων, τα οποία θα ήταν σε θέση να υποστηρίξει με παρουσία ναυτικών δυνάμεων στις περιοχές-στόχους. Σε τι συνίσταται η στρατηγική αυτή, που τείνει να κορυφωθεί το επόμενο διάστημα;
Απόκτηση σε πρώτη φάση ενός υπερσύγχρονου ερευνητικού σκάφους, κατασκευή ενός δεύτερου σε τουρκικά ναυπηγεία και απόκτηση με αγορά ή ενοικίαση πλοίων-εξεδρών, τα οποία μπορούν να κάνουν γεωτρήσεις σε μεγάλα βάθη.
Ταυτόχρονα, επεξεργασία επιχειρησιακών σχεδίων κυρίως για το πολεμικό ναυτικό και την πολεμική αεροπορία, τα οποία θα υποστηρίξουν τα σχέδια δημιουργίας τετελεσμένων στην κυπριακή ΑΟΖ.
Η στρατηγική αυτή θωρακίστηκε και απέκτησε πολιτική και νομική υπόσταση με σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας, για να περάσει στη συνέχεια στη φάση της σταδιακής υλοποίησης.
Ετσι αυτά τα χρόνια, από το 2011 ως σήμερα, η Τουρκία απέκτησε τα ερευνητικά σκάφη «Μπαρμπαρός» και «Ορούτς Ρέις» και τις πλωτές εξέδρες εξόρυξης Deepsea Metro II (Φατίχ-Πορθητής) και μια δεύτερη, που είναι εν πλω προς την Τουρκία και δεν έχει λάβει ακόμα το τουρκικό της όνομα.
Το ίδιο διάστημα επεξεργάστηκε το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο αφορά τις θαλάσσιες περιοχές που χάραξε και οριοθέτησε μονομερώς η Τουρκία, για την προστασία των οποίων συντάχθηκαν και τα αντίστοιχα επιχειρησιακά σχέδια από το τουρκικό πολεμικό ναυτικό και την πολεμική αεροπορία. Η ομώνυμη αεροναυτική άσκηση που ξεκινά σε λίγες μέρες, πέραν του πολιτικού μηνύματος που θέλει να εκπέμψει κυρίως προς ΗΠΑ και Γαλλία και δευτερευόντως προς Ελλάδα, Κύπρο, Αίγυπτο και Ισραήλ, είναι και η πρώτη δοκιμή των επιχειρησιακών σχεδίων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων για την περιοχή.
Είπαμε παραπάνω ότι η στρατηγική της Τουρκίας για εκτροπή και πάγωμα του χρονοδιαγράμματος κορυφώνεται το επόμενο διάστημα.
Πώς; Η παρουσία των τουρκικών ερευνητικών σκαφών στα οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ αποτελεί βάναυση παραβίαση των δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, όμως οι έρευνες δεν δημιουργούν τετελεσμένα.
Η Τουρκία, λοιπόν, αφού δημιουργεί κλίμα έντασης στην περιοχή με την άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα», το επόμενο διάστημα θα στείλει την εξέδρα εξόρυξης στα αδειοδοτημένα οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ, θέλοντας να δώσει το μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις ότι είναι αποφασισμένη να δημιουργήσει τα δικά της τετελεσμένα.
Ο απώτερος στόχος;
Να εκβιάσει ΗΠΑ και Γαλλία για να βάλουν και την Τουρκία στο «παιχνίδι» της εκμετάλλευσης των ενεργειακών πόρων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Και αν γίνει αυτό, που έχει όνομα και λέγεται «συνεκμετάλλευση», θα λειτουργήσει και ως «οδηγός» για το Αιγαίο και όχι μόνο.
Ας πάρουμε τα μέτρα μας σε Λευκωσία και Αθήνα, για να αποφύγουμε νέες εθνικές καταστροφές.
