Ποια αντίσταση προέβαλαν οι κάτοικοι της πρωτεύουσας για να προστατέψουν τον τρόπο ζωής και τις περιουσίες τους;Επ’ ευκαιρία των δημοτικών εκλογών, επανήλθαν στο μυαλό μου μερικές σκέψεις σχετικώς με την εγκατάλειψη του κέντρου της πόλεως των Αθηνών και κάποιων από τις ιστορικές συνοικίες που το περιβάλλουν. Το έναυσμα, βεβαίως, έδωσαν τα πολυτελή και καλαίσθητα προεκλογικά φυλλάδια των υποψηφίων, αλλά και τα προγράμματα των δημάρχων. Απαντα μου άφησαν την έντονη αίσθηση ότι αναφέρονται σε άλλη πόλη και σε άλλα ζητήματα. Αλλά αυτό είναι ένα θέμα που θα απασχολήσει αρχικώς τους εκλογείς και στη συνέχεια τους εκλεγησομένους.
Η Αθήνα είναι μία πόλη εν πολλοίς άγνωστη πλέον σε όσους αποφασίζουν να μιλήσουν γι’ αυτήν. Το έλλειμμα παρουσίας κατοίκων είναι ορατό διά γυμνού οφθαλμού, καθώς οι δρόμοι της, τις περισσότερες ώρες της ημέρας, είναι από μισοάδειοι έως άδειοι, ακόμη και από διερχόμενα αυτοκίνητα, οι πολυκατοικίες της θεοσκότεινες και η συντριπτική πλειονότητα των καταστημάτων της από κλειστά έως ρημαγμένα. Να μη μιλήσουμε για πεζούς, για κόσμο στις πλατείες, παιδιά που παίζουν και άλλες συναφείς αστικές δραστηριότητες, τις οποίες πλέον οι Νεοέλληνες συναντάμε μόνο εν είδει ντοκιμαντέρ στις ασπρόμαυρες ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου.
Βεβαίως, ψευδεπίγραφα δημοσιεύματα για «κέντρα που αναβιώνουν», «νέα στέκια της νεολαίας», «κυριακάτικες βόλτες στη σκιά του Παρθενώνος», «αυξημένες επισκεψιμότητες αρχαιολογικών χώρων και μουσείων», τέτοιες που λες ότι η πόλη κατοικείται μόνο από φοιτητές της Φιλολογίας, προσπαθούν να μας πείσουν ότι επίκειται μία κοσμογονία ξαναζωντανέματος του ιστορικού κέντρου της πόλης. Αλίμονο, η αλήθεια απέχει πολύ. Και η αλήθεια είναι ότι η Αθήνα ρημάζει ενώ πάνω της απλώνεται ένα πέπλο εκκωφαντικής «ησυχίας», όπως αυτή που συνοδεύει τη νέκρωση κάθε ζωντανού οργανισμού. Ποιοι την «ησυχάζουν» και γιατί θα το δούμε προσεχώς.
Αναρωτιέμαι γιατί έφυγαν οι γηγενείς. Πώς αλλιώς να εξηγήσεις τόσα σπίτια κλειστά, αλλά και άλλα τόσα που διατέθηκαν και διατίθενται στους νέους κατοίκους του κέντρου, κατεξοχήν μετανάστες; Ας θεωρήσουμε ότι οι συνθήκες διαβίωσής τους μεταβάλλονταν προς το χειρότερο. ποια αντίσταση προέβαλαν αυτοί οι κάτοικοι για να προστατέψουν τον τρόπο ζωής και τις περιουσίες τους; Τι έκαναν για να τους βοηθήσουν οι αιρετοί εκπρόσωποί τους στην Αυτοδιοίκηση, οι αρμόδιοι κρατικοί και οι τοπικοί φορείς, τα ΜΜΕ;
Πώς γίνεται να έχουν μείνει πίσω μόνο ηλικιωμένοι και αναξιοπαθούντες; Τι σημαίνει αυτό για τον χαρακτήρα και τον ψυχισμό όσων μετακόμισαν; Δεν μοιάζει λίγο σκληρό έως απάνθρωπο; Πώς επηρεάστηκαν οι καθημερινές τους συνήθειες στους νέους τόπους εγκατάστασης; Δεν σε πειράζει καθόλου, ας πούμε, να βρεθείς από τη Φωκίωνος Νέγρη στη μέση των… πιλοτών με ένα περίπτερο κάθε δύο χιλιόμετρα και διαβάτη ούτε για δείγμα;
Πώς είναι να ζεις και να εργάζεσαι όταν χάσεις τις παραστάσεις που έχεις από γεννησιμιού σου στη γειτονιά σου, δίχως να τις αντικαταστήσεις με νέες; Το βλέπετε από την εικόνα που αποπνέουν και τον λόγο που αρθρώνουν τα στελέχη όλου του φάσματος του ελληνικού κοινωνικού και επιχειρηματικού βίου…
Αυτά είναι αρκούντως σοβαρά για να μας απασχολήσουν στο ξεκίνημα της συζήτησης για την πόλη. Στη συνέχεια μπορούμε να αντιμετωπίσουμε και τα αναμφιβόλως πιο απλά, μετρήσιμα και ως εκ τούτου διαχειρίσιμα. Οπως, για παράδειγμα, εις τι ακριβώς συνίσταται η εγκληματικότητα, ποια είναι η συμμετοχή και η ευθύνη των αλλοδαπών στην αύξησή της; Ποια η συμμετοχή των γηγενών; Πώς αλληλοδιαπλέκονται και γιατί και από ποιους αυτό γίνεται ανεκτό;
Αφού και όταν επιστρέψουμε, τότε μόνο μπορούμε, έστω πάνω στα ερείπια της πόλης, να συζητήσουμε για τις συνθήκες ενσωμάτωσης των νέων κατοίκων και κυρίως των παιδιών τους, που είναι πια μία νέα γενιά Αθηναίων από την Αφρική.
Ποιοι και σε τι μπορούμε να τους ενσωματώσουμε, και μετά ποιοι είναι αυτοί από τους νέους κατοίκους που το επιθυμούν και που μέχρι σήμερα ερήμην μας και αβοήθητοι το προσπαθούν.
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
