Μια νέα σελίδα φαίνεται πως επιχειρεί να γραφτεί στη ματωμένη ιστορία της Γάζας, καθώς, το Ισραήλ και η Χαμάς κατέληξαν σε συμφωνία για το πρώτο σκέλος ενός σχεδίου που θα μπορούσε –αν δεν τιναχθεί στον αέρα από τις λεπτομέρειες– να οδηγήσει σε τερματισμό του πολέμου.
Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, για τον Ντόναλντ Τραμπ, αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να αποτελέσει το μεγαλύτερο διπλωματικό επίτευγμα της προεδρίας του, εφόσον καταφέρει να μετατραπεί σε σταθερή εκεχειρία ή σε μια ειρηνευτική συμφωνία με διάρκεια. Παρά το γεγονός ότι η αλληλουχία των βημάτων παραμένει ακόμη ασαφής, το γεγονός πως και οι δύο πλευρές έχουν δηλώσει προθέσεις αποκλιμάκωσης θεωρείται ουσιαστικό βήμα.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας
Η συμφωνία, που φέρεται να έχει την πολιτική στήριξη αραβικών κρατών και περιφερειακών δυνάμεων, χαρακτηρίζεται από το Λονδρέζικο μέσο ως η καλύτερη ευκαιρία για τον τερματισμό του πολέμου από τότε που κατέρρευσε η προηγούμενη εκεχειρία τον Μάρτιο. Από τότε, η Γάζα έχει βυθιστεί ξανά στη βία, με τον απολογισμό να φτάνει τους 68.000 νεκρούς, στην πλειονότητά τους άμαχοι.
Η πρώτη φάση του σχεδίου, την οποία ο Τραμπ παρουσίασε σε ανάρτησή του στο Truth Social, προβλέπει την επιστροφή των ομήρων που κρατεί η Χαμάς με αντάλλαγμα μια περιορισμένη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων. Ωστόσο, όπως σημειώνει ο Guardian, ο εντοπισμός όλων των ομήρων και η διαχείριση της αποχώρησης μπορεί να αποδειχθούν περίπλοκες και κρίσιμες παράμετροι για τη βιωσιμότητα της συμφωνίας.
«ΟΛΟΙ οι όμηροι θα απελευθερωθούν πολύ σύντομα, και το Ισραήλ θα αποσύρει τα στρατεύματά του μέχρι μια συμφωνημένη γραμμή, ως τα πρώτα βήματα προς μια Ισχυρή, Διαρκή και Αιώνια Ειρήνη. Όλες οι πλευρές θα τύχουν δίκαιης μεταχείρισης!», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Τα δύσκολα ερωτήματα
Η ανάλυση του Guardian υπογραμμίζει πως πολλά κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Το 20-σημείων ειρηνευτικό σχέδιο που πρότεινε η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη διαμόρφωση των συνθηκών μιας βραχυπρόθεσμης εκεχειρίας και στη διαπραγμάτευση ενός μόνιμου τέλους του πολέμου.
Τα πιο δύσκολα ερωτήματα αφορούν το μέλλον της Χαμάς, το ενδεχόμενο αφοπλισμού της, αλλά και το όραμα του Ισραήλ για τη Γάζα. Όπως σημειώνει το δημοσίευμα, αυτά τα ζητήματα μένουν να διευθετηθούν σε επόμενο στάδιο.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει βρεθεί ξανά σε παρόμοιο σημείο: μια βεβιασμένη εκεχειρία τον Ιανουάριο κατέρρευσε εξαιτίας των διαφωνιών γύρω από τη σειρά απελευθέρωσης των ομήρων. Αυτή τη φορά, όμως, η συγκυρία θεωρείται κρίσιμη.
Κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο Λευκό Οίκο, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο φέρεται να παρέδωσε στον Τραμπ σημείωμα με τη φράση: «Πολύ κοντά. Χρειαζόμαστε την έγκρισή σας για ανάρτηση στο Truth Social ώστε να ανακοινώσετε πρώτος τη συμφωνία».
Η πολιτική διάσταση και το Νόμπελ Ειρήνης
Η ανάλυση επισημαίνει ότι ο Τραμπ δεν ακολουθεί την παραδοσιακή διπλωματική οδό τύπου Όσλο, αλλά χρησιμοποιεί την απρόβλεπτη φύση του για να κρατά συμμάχους και αντιπάλους σε εγρήγορση.
Παράλληλα, φέρεται να παρακινείται και από προσωπικά κίνητρα: την επιθυμία του να γίνει ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος μετά τον Μπαράκ Ομπάμα που θα λάβει το Νόμπελ Ειρήνης. Το βραβείο θα απονεμηθεί την Παρασκευή, και η συζήτηση στην Ουάσινγκτον είναι έντονη γύρω από το αν μια «νίκη» του Τραμπ στη Γάζα θα μπορούσε να επηρεάσει την επιτροπή του βραβείου.
Οι εντάσεις και τα εμπόδια
Η Χαμάς, πάντως, διατηρεί επιφυλάξεις, καλώντας τον Τραμπ και τους μεσολαβητές να «εξασφαλίσουν ότι η ισραηλινή κατοχική κυβέρνηση θα συμμορφωθεί πλήρως με τους όρους της συμφωνίας». Όπως αναφέρει η οργάνωση, φοβάται ότι το Ισραήλ μπορεί να επαναλάβει την επίθεση μόλις επιστραφούν οι όμηροι.
Σε ανακοίνωσή της, η Χαμάς υπογράμμισε: «Δεν θα εγκαταλείψουμε ποτέ τα εθνικά μας δικαιώματα έως ότου επιτευχθεί ελευθερία, ανεξαρτησία και αυτοδιάθεση».
Η δήλωση αυτή θεωρείται υπαινιγμός υπέρ της δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους, ένα αίτημα που ο Νετανιάχου έχει επανειλημμένα απορρίψει, ενώ ο Λευκός Οίκος το έχει ουσιαστικά εγκαταλείψει.
Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου προσπαθεί να διαχειριστεί πολιτικές ισορροπίες στο εσωτερικό της κυβέρνησής του. Δήλωσε πως θα συγκαλέσει το υπουργικό συμβούλιο «για να εγκρίνει τη συμφωνία και να φέρει πίσω όλους τους αγαπημένους μας ομήρους». Ωστόσο, αντιμετωπίζει αντιδράσεις από ακροδεξιούς υπουργούς όπως ο Μπεζαλέλ Σμότριτς και ο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, που απειλούν να ρίξουν την κυβέρνηση σε περίπτωση εκεχειρίας.
Ο Τραμπ, σύμφωνα με το Axios, φέρεται να προσπάθησε να υπερβεί αυτές τις αντιρρήσεις με το γνωστό του ύφος, απειλώντας ότι “θα ξεσπάσει κόλαση στη Γάζα” εναντίον της Χαμάς αν δεν ικανοποιηθεί η επιθυμία του για ειρήνη. Όταν ο Νετανιάχου εξέφρασε αμφιβολίες, ο Τραμπ φέρεται να του απάντησε: «Δεν ξέρω γιατί είσαι πάντα τόσο αρνητικός… Αυτή είναι μια νίκη. Πάρ’ τη!».
