Ο πρωθυπουργός στη χθεσινή τοποθέτησή του στο Κοινοβούλιο φάνηκε να δυσκολεύεται να ισορροπήσει μεταξύ των υποσχέσεων για «υποχωρήσεις» που έχει δώσει για τα Ελληνοτουρκικά σε ξένα κέντρα και της σφοδρής αντίδρασης των δύο πρώην πρωθυπουργών και του υπουργού Αμυνας μέσα στην παράταξή του
Τρία είναι τα κορυφαία ζητήματα που προέκυψαν από τη χθεσινή τοποθέτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Κοινοβούλιο. Το πρώτο ήταν η ανακοίνωσή του ότι η Ελλάς αναλαμβάνει πρωτοβουλία να συγκαλέσει κοινή συνάντηση όλων των παράκτιων κρατών της Μεσογείου με τα οποία έχει διαφορές, προκειμένου να υπάρξει «συνεννόηση με πυξίδα τη Διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας».
- Του Μανώλη Κοττάκη
Η δεύτερη ήταν η ανακοίνωση ότι η Ελλάς επέτυχε «προκαταρκτική κοινή συνεννόηση» με την Αίγυπτο για το θέμα της Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά. Η τρίτη ήταν ότι ζήτησε την ανάκληση του casus belli από την Τουρκία και την εγκατάλειψη της θεωρίας των γκρίζων ζωνών.
Ο κύριος πρωθυπουργός, ο οποίος δυσκολεύεται να ισορροπήσει μεταξύ των υποσχέσεων για «υποχωρήσεις» (δική του λέξη στον Alpha το 2023) που έχει δώσει για τα Ελληνοτουρκικά σε ξένα κέντρα και της σφοδρής αντίδρασης των δύο πρώην πρωθυπουργών και του υπουργού Αμυνας μέσα στην παράταξή του, απέφυγε να εξηγήσει τι κρύβεται πίσω από κάθε πρότασή του.
Ας το εξηγήσουμε εμείς
• Η σύγκληση διεθνούς διάσκεψης παράκτιων κρατών για τη Μεσόγειο έχει διατυπωθεί το πρώτον ως ιδέα, καιρό τώρα, από τον πρόεδρο Ερντογάν. Υιοθετήθηκε επίσης από τον ύπατο αρμοστή της Ε.Ε. κύριο Μπορέλ κατά τη διάρκεια της θητείας του στο αξίωμα. Την επανέφερε προσφάτως ο πρόεδρος Ερντογάν και υιοθετήθηκε πλήρως από τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγκυρα κύριο Μπαράκ.
Η ιδέα συζητήθηκε εκτενώς σε πρωτόλεια μορφή και στις μυστικές διαβουλεύσεις Ελλάδας – Τουρκίας στη Γενεύη το 2025, κατά τη διάρκεια των οποίων, επιβεβαιωμένα, οι δύο αντιπροσωπίες συζήτησαν «πρακτικά μέτρα διευθέτησης προσωρινού χαρακτήρα» μέχρι της τελικής οριοθέτησης με βάση τα οριζόμενα στα άρθρα 70-90 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (σχετικά «Εστία Κυριακής 21/9/2025). Ητοι σημαίνει ότι η Ελλάς οφείλει να ενημερώνει και να ζητά συναίνεση από την Τουρκία (που αποδέχθηκε το Δίκαιο της Θάλασσας ως εθιμικό δίκαιο) για έρευνες σχετικές με το καλώδιο και ότι μέχρι της τελικής οριοθέτησης συμφώνως προς το άρθρο 79 της Σύμβασης θα ισχύουν προσωρινά μέτρα διευθέτησης.
Ητοι σημαίνει ότι σε περίπτωση σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ παράκτιων κρατών «εφαρμόζεται η αρχή της ευθυδικίας». Οχι της «μέσης γραμμής», της «ευθυδικίας». Η μυστική αυτή συμφωνία της Γενεύης «πάγωσε» προσωρινά από τον φόβο των εσωκομματικών αντιδράσεων, προς δυσαρέσκεια του Ερντογάν, ο οποίος ανέθεσε στον υπουργό Εξωτερικών κύριο Φιντάν να θυμίζει στον Ελληνα ΥΠΕΞ ότι συμφωνήσαμε στη Γενεύη «συντονισμό». Η παραβίαση των «συμπεφωνημένων» σε συνδυασμό με το ότι ο Ερντογάν συναντήθηκε προνομιακά με τον πρόεδρο Τραμπ στο Λευκό Οίκο ανάγκασε την κυβέρνηση να κάνει κυβίστηση.
Ο υπουργός Εξωτερικών μίλησε σε εκδήλωση του Δικηγορικού Συλλόγου Πειραιώς για «ορθολογική κατανομή» των θαλάσσιων ζωνών με τα παράκτια κράτη με «διαβουλευτικό τρόπο». Μετά ταύτα, χθες ο πρωθυπουργός μας ανακοίνωσε «φόρουμ παράκτιων κρατών» της Μεσογείου. Πρώτη συνέπεια αυτού του φόρουμ θα είναι να συμφωνήσουμε να ενημερώνουμε όλα τα παράκτια κράτη για τις έρευνες που θα κάνουμε για το καλώδιο (Τουρκία, Κύπρο, αλλά και Συρία, Λίβανο, Αίγυπτο, Λιβύη) για να κρύψουμε τη μυστική συμφωνία με την Αγκυρα για τη συνδιαχείριση του Αιγαίου.
Ο φερετζές της υποχώρησης θα είναι αυτό το φόρουμ, αν και όποτε γίνει, καθώς πρέπει να μετάσχει και η Κύπρος δίπλα στην Τουρκία σε αυτό. Αυτά τα «ωραία» είπε λοιπόν με κώδικα χθες στην εθνική αντιπροσωπία ο κύριος πρωθυπουργός και, αν αύριο συμβεί τίποτε, θα ζητά και τα ρέστα. «Σας ενημέρωσα!»
• Οσον αφορά το Σινά: Τι σημαίνει «προκαταρκτική κοινή συνεννόηση»; Συμφωνία πάντως όχι. Ο πρωθυπουργός δεν μίλησε καν για συμφωνία επί των ιδιοκτησιακών ζητημάτων που αφορούν τη μονή. Υποστήριξε βεβαίως ότι τα θέματα ιδιοκτησίας είναι θέματα «αιώνων». Πράγματι. Το περίεργο είναι ότι «έσκασαν» στα χέρια αυτής της κυβέρνησης. Οι Αιγύπτιοι το αποτόλμησαν τώρα. Και το ακόμα πιο σοβαρό: Συναρτάται η έγκριση ή η απόρριψη της απαράδεκτης αυτής συνεννόησης «από τη Σιναϊκή Αδελφότητα».
• Τέλος, για το casus belli. O κύριος πρωθυπουργός απέφυγε να επαναλάβει την πάγια ελληνική θέση ότι «είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας,προβλεπόμενο από το Δίκαιο της Θάλασσας, η επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 μίλια». Το γιατί το καταλάβαμε λίγο μετά, όταν ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος υπενθύμισε δήλωση του κυρίου Γεραπετρίτη του 2020, στο αποκορύφωμα της κρίσης του «Ορούτς Ρέις», ότι «τα 6 μίλια είναι η κόκκινη γραμμή μας». Ορθιος και εκτός εαυτού ο υπουργός Εξωτερικών συμπλήρωσε: «…κόκκινη γραμμή σε θέματα κυριαρχίας!» Αρα 12 μίλια γιοκ. Ενταφιασμός όπως σχολίασε και ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ.
Αυτά συνέβησαν χθες στη Βουλή. Κατά τα λοιπά, διάφοροι πρόθυμοι έσπευσαν χθες να ισχυριστούν ότι με τη λέξη «ψευτοπατριώτες» εννοούσε τους δύο πρώην πρωθυπουργούς… Μετά όσα είπε ο ίδιος! Εξ ιδίων τα αλλότρια.
