Υπό την πίεση σχεδόν όλων των πολιτικών ομάδων, η Πρόεδρος της Κομισιόν αναγκάστηκε σε παραχωρήσεις για την ΚΑΠ και τα αγροτικά κονδύλια
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προχώρησε σε αιφνίδιες παραχωρήσεις στο σχέδιο του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028-2034, επιχειρώντας να αποφύγει μια θεσμική «εξέγερση» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Απέναντί της βρέθηκαν όλες σχεδόν οι πολιτικές ομάδες, ακόμη και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, στο οποίο ανήκει.
Η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι θα ενισχυθεί η χρηματοδότηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και ότι θα διατεθεί τουλάχιστον το 10% των ευρωπαϊκών κονδυλίων που διαχειρίζονται τα κράτη μέλη για αγροτική ανάπτυξη.
Η ίδια δήλωσε ότι στόχος είναι να «εγγυηθεί ο ρόλος των περιφερειών» και να ενισχυθεί η ταυτότητα της ΚΑΠ, μετά το κύμα αντιδράσεων για τον περιορισμό του ρόλου των τοπικών αρχών.
Η αναθεωρημένη πρόταση προβλέπει πλέον 300 δισ. ευρώ για την αγροτική οικονομία, καθώς και την πλήρη συμμετοχή των περιφερειακών αρχών στην προετοιμασία και αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων εταιρικής σχέσης.
«Απειλητική επιστολή» από τις πολιτικές ομάδες
Η αλλαγή στάσης δεν ήρθε τυχαία. Οι ηγέτες των τεσσάρων μεγαλύτερων πολιτικών ομάδων του Ευρωκοινοβουλίου (ΕΛΚ, Σοσιαλιστές, Renew Europe και Πράσινοι) είχαν στείλει προειδοποιητική επιστολή στην Πρόεδρο της Κομισιόν, δηλώνοντας ότι θα καταψήφιζαν την αρχική πρόταση, αν δεν υπήρχαν ουσιαστικές τροποποιήσεις.
Ευρωβουλευτές που μίλησαν στη Ναυτεμπορική περιέγραψαν τη φον ντερ Λάιεν ως «αποδυναμωμένη μπροστά σε ένα οργισμένο Ευρωκοινοβούλιο» και τόνισαν ότι οι αλλαγές έγιναν «για να αποφευχθεί μια ταπεινωτική καταψήφιση».
Η νέα πρόταση εστιάζει σε τρεις βασικούς άξονες:
Μεγαλύτερη συμμετοχή δημάρχων, περιφερειαρχών και υπουργών στα προγράμματα αγροτικής πολιτικής.
Αύξηση χρηματοδότησης για τους αγρότες σε σχέση με το αρχικό σχέδιο.
Ενισχυμένο ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην εποπτεία των δαπανών.
Η Κομισιόν αναγκάστηκε να τροποποιήσει το σχέδιο που παρουσίασε τον Ιούλιο, αξίας 2 τρισ. ευρώ, το οποίο καθορίζει τις πολιτικές προτεραιότητες της ΕΕ για την επόμενη επταετία.
Παρά τις παραχωρήσεις, οι ενστάσεις παραμένουν. Το think tank Farm Europe, που εκπροσωπεί αγροτικά συνδικάτα, έκανε λόγο για «ελάχιστες παραχωρήσεις χωρίς ουσιαστική δημοσιονομική λύση».
Σύμφωνα με την οργάνωση, η ΚΑΠ παραμένει υποχρηματοδοτούμενη, αφού ο προϋπολογισμός της θα περιοριστεί από 387 δισ. ευρώ (2021–2027) σε 300 δισ. (2028–2034).
Αρκετά κράτη μέλη και αγροτικές ενώσεις θεωρούν ότι η Κομισιόν επιχειρεί να ενσωματώσει την ΚΑΠ σε ένα γενικότερο «Ταμείο Περιφερειακής και Εθνικής Εταιρικής Σχέσης», κάτι που θα αποδυναμώσει τη γεωργική πολιτική και θα μειώσει την ευθύνη του Ευρωκοινοβουλίου.
Η τελική έκδοση του προϋπολογισμού δεν αναμένεται πριν από το 2027, αφήνοντας χώρο για νέες διαπραγματεύσεις και πολιτικές πιέσεις. Πολλοί αναλυτές βλέπουν την υποχώρηση της φον ντερ Λάιεν ως προάγγελο πολιτικής φθοράς ενόψει των ευρωεκλογών του 2026.
