Το επενδυτικό σχέδιο της ΕΥΔΑΠ, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, προδιαγράφει σημαντική βελτίωση και ενδυνάμωση των υποδομών
Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια περίοδο που το νερό θεωρείται «ύψιστο δημόσιο αγαθό» και η διασφάλιση της αδιάκοπης παροχής του αποτελεί προτεραιότητα της Πολιτείας. Η κλιματική κρίση οδηγεί σε μείωση των υδάτινων αποθεμάτων κατά περίπου 250 εκατ. κυβικά μέτρα (κ.μ.) τον χρόνο από το 2022, με 25% λιγότερες βροχοπτώσεις, αύξηση της εξάτμισης κατά 15% και άνοδο της κατανάλωσης κατά περίπου 6%.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει προειδοποιήσει ότι η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει, μετά την Κύπρο, το υψηλότερο υδατικό «στρες» στη νότια Ευρώπη, με τη ζήτηση να φτάνει το 70% της διαθέσιμης ποσότητας. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος οργανώνονται θεσμικές μεταρρυθμίσεις και έργα σε ολόκληρη τη χώρα.
Συγκεκριμένα, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης (Τ.Α.) χρηματοδοτείται η «προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στις δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης και αποχέτευσης (ΔΕΥΑ)». Το έργο που υλοποιείται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στοχεύει στην ενεργειακή αυτοψία και την υλοποίηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας σε αντλιοστάσια, δεξαμενές και εξοπλισμό των ΔΕΥΑ, με σκοπό τη μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας. Το πρόγραμμα έχει προϋπολογισμό περίπου 49,6 εκατ. ευρώ (40 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης) και υλοποιείται από τον Δεκέμβριο του 2024.
Επίσης, στο πλαίσιο της «πράσινης μετάβασης» υλοποιείται σειρά έργων ΣΔΙΤ για την ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής. Για παράδειγμα, το έργο «Αρδευτικό Δίκτυο Υπέρειας Ν. Λάρισας – Ορφανών Ν. Καρδίτσας» αφορά την κατασκευή έντεκα επιμέρους αρδευτικών δικτύων, με σύγχρονα δίκτυα μεταφοράς και φράγμα δυναμικότητας 6,18 εκατ. κυβικών μέτρων. Το σύνολο του έργου θα καλύπτει τις ανάγκες ύδρευσης και καθαριότητας έκτασης περίπου 23.000 στρεμμάτων, παρέχοντας καθαρή άρδευση σε 20.000 στρέμματα και αξιοποιώντας υφιστάμενες γεωτρήσεις. Η έναρξη έγινε τον Δεκέμβριο 2023 και η ολοκλήρωση προγραμματίζεται για τον Ιούνιο του 2026, με προϋπολογισμό 26,4εκατι. ευρώ.
Από την πλευρά τους, οι υπουργοί Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Περιβάλλοντος έχουν ανακοινώσει ότι υλοποιούν και σχεδιάζουν περισσότερα από 350 έργα υποδομών και δικτύων μεταφοράς – διανομής ύδατος, μονάδων αφαλάτωσης, δημοτικών υδρογεωτρήσεων, υδατοδεξαμενών και αντλιοστασίων σε πάνω από 70 νησιά. Τα έργα αυτά στοχεύουν στη μείωση των απωλειών, στην κάλυψη αυξανόμενης ζήτησης πόσιμου νερού και την ενίσχυση της υδροδότησης περιοχών με οικιστική ανάπτυξη.
Ειδικά για την Αττική, η περιοχή βρίσκεται σε ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα αποθεμάτων των τελευταίων 40 ετών. Ως άμεσα μέτρα η ΕΥΔΑΠ ενεργοποιεί γεωτρήσεις στη Μαυροσουβάλα, στους Ούγγρους και στον Βοιωτικό Κηφισό, ώστε να προσθέσει 150 εκατ. κυβικά μέτρα νερού ετησίως. Μεσοπρόθεσμα, ωριμάζει η κατασκευή αγωγού ανύψωσης νερού προς το Εξωτερικό Υδροδοτικό Σύστημα για σύνδεση με μονάδες αφαλάτωσης και σχεδιάζεται χερσαία μονάδα αφαλάτωσης 87,5 εκατ. κ.μ./έτος. Μακροπρόθεσμα προωθείται το έργο «Εύρυτος», το οποίο θα θωρακίσει την υδροδότηση της Αττικής για τρεις δεκαετίες. Το έργο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί το 2029, ενώ έως το 2026 θα έχει ολοκληρωθεί η εθνική μελέτη που εκπονεί η Ακαδημία Αθηνών για την παραγωγή ακριβέστερων κλιματικών και υδρολογικών μοντέλων.
Αλλαγές
Η κυβέρνηση έχει συστήσει τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) για τον έλεγχο των παρόχων ύδρευσης. Εχουν επικαιροποιηθεί σημαντικά τα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών και τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας, ενώ εφαρμόζεται νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση για την κοστολόγηση και την τιμολόγηση των υπηρεσιών ύδατος. Επιπλέον, οι πάροχοι υποχρεούνται να υποβάλουν masterplan ύδρευσης και στοιχείων τιμολόγησης σε κεντρικό σύστημα (ήδη έχουν υποβληθεί 35). Προωθείται, επίσης, η γεωγραφική επέκταση των εταιριών ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, με υποχρεωτική απορρόφηση μικρών παρόχων, ώστε να δημιουργηθούν δύο ισχυροί πυλώνες διαχείρισης ύδατος σε Αττική και Θεσσαλονίκη.
Συνολικά, το επενδυτικό σχέδιο της ΕΥΔΑΠ, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, και τα 151 έργα ύδρευσης – αποχέτευσης, σε περισσότερα από 40 νησιά, προδιαγράφουν σημαντική βελτίωση και ενίσχυση των υποδομών. Ωστόσο, οι καθυστερήσεις σε ορισμένα εμβληματικά έργα, όπως το φράγμα Χαβρία στη Χαλκιδική, δείχνουν τις δυσκολίες στις διαγωνιστικές διαδικασίες και την ανάγκη για αποτελεσματικότερες συνεργασίες κράτους και ιδιωτικού τομέα.
Πηγή: Εφημερίδα Dealnews
