«Βλέπω τα προβλήματα ως προκλήσεις και προσπαθώ να βρίσκω λύσεις»
Σε έναν τόπο που δεν υπακούει σε «αστικές κανονικότητες», η διοίκηση δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική διαχείριση – είναι μια συνεχής, επίπονη διαδικασία προσαρμογής, επιβίωσης και οραματικού σχεδιασμού.
- Συνέντευξη στον Βαγγέλη Φανίδη
Ο Δήμος Ξηρομέρου, με τη γεωγραφική του ιδιαιτερότητα και την έντονη πληθυσμιακή διασπορά, μοιάζει περισσότερο με έναν σύνθετο βιολογικό οργανισμό που απαιτεί καθημερινή φροντίδα και επαγρύπνηση. Στο τιμόνι αυτού του «οργανισμού» βρίσκεται ένας δήμαρχος που δεν βλέπει την Αυτοδιοίκηση μόνο τεχνοκρατικά.
Ως γιατρός, ο Γιάννης Τριανταφυλλάκης προσεγγίζει τον τόπο του με όρους διάγνωσης και θεραπείας. Αναγνωρίζει τα χρόνια «συμπτώματα» -την απομόνωση, τη δημογραφική συρρίκνωση, τις υποδομές που βρίσκονται υπό διαρκή πίεση- και επιχειρεί να συνταγογραφήσει μια μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή αγωγή. Η συνέντευξη που παραχώρησε αποκαλύπτει έναν δήμο σε κρίσιμη μετάβαση, έναν τόπο που δεν στερείται δυνατοτήτων, αλλά προσπαθεί με πείσμα να αποτινάξει τα ιστορικά του βάρη και να χαράξει μια νέα, εξωστρεφή πορεία στον σύγχρονο χάρτη.
Ο Γιάννης Τριανταφυλλάκης δεν βλέπει τα προβλήματα ως αδιέξοδα, αλλά ως σημεία παρέμβασης. «Εγώ πάντα βλέπω τα προβλήματα σαν προκλήσεις και προσπαθώ να δώσω λύσεις» τονίζει. Η διπλή του ταυτότητα δεν είναι τυπική. «Δήμαρχος είναι ένας κύκλος. Εγώ δηλώνω γιατρός» λέει, αποτυπώνοντας μια προσέγγιση που συνδυάζει πρακτική διαχείριση και αίσθημα ευθύνης.
«Αστική κανονικότητα»
«Δεν είναι Αθήνα εδώ». Με αυτή τη φράση ο δήμαρχος περιγράφει τη βασική ιδιαιτερότητα του Δήμου Ξηρομέρου και τις συνθήκες μέσα στις οποίες καλείται να λειτουργήσει. Πρόκειται για έναν εκτεταμένο δήμο, με έντονη γεωγραφική διασπορά και διαφορετικές ανάγκες σε κάθε οικισμό. Με έκταση περίπου 585 τ.χλμ. συνδυάζει παραλιακές ζώνες, ορεινούς όγκους και αγροκτηνοτροφική δραστηριότητα, δημιουργώντας ένα σύνθετο διοικητικό περιβάλλον.
Η διοίκηση καλείται να βρίσκεται παντού -σε κάθε κοινότητα και για κάθε πολίτη- ισορροπώντας ανάμεσα σε περιορισμένους πόρους και αυξημένες απαιτήσεις. Το βασικό πρόβλημα, όπως επισημαίνεται, δεν είναι η έλλειψη δυνατοτήτων, αλλά η απομόνωση και η δυσκολία πρόσβασης. «Η προσβασιμότητα είναι βασικό κριτήριο για την ανάπτυξη ενός τόπου» τονίζει ο δήμαρχος.
Σε αυτό το πλαίσιο ο στόχος της δημοτικής Αρχής είναι σαφής: «Η περιοχή δεν είναι ενδιάμεσος σταθμός – πρέπει να γίνει τελικός προορισμός». Παρά τις δυσκολίες το Ξηρόμερο διαθέτει σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες. Το ζητούμενο είναι η ενεργοποίησή τους, ώστε η περιοχή να ξεπεράσει τη μακρόχρονη απομόνωση και να αποκτήσει πιο ισχυρή θέση στον χάρτη της δυτικής Ελλάδας.
Νέο αναπτυξιακό αφήγημα
Το Ξηρόμερο επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τη θέση του, αξιοποιώντας συγκριτικά πλεονεκτήματα που για χρόνια παρέμεναν ανενεργά. Στον πυρήνα της στρατηγικής βρίσκονται τρεις άξονες: πολιτισμός, τουρισμός και υποδομές. Ο πολιτιστικός και θρησκευτικός πλούτος της περιοχής αναδεικνύεται μέσα από πολιτιστικές διαδρομές σε συνεργασία με το «Διάζωμα», με χαρακτηριστικά παραδείγματα το Ηρώο του Ηρακλέους στην Αρχαία Αλιζία και τον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής στο Αρχοντοχώρι. Ωστόσο, βασικό εμπόδιο παραμένει η προσβασιμότητα, καθώς χωρίς σύγχρονο οδικό δίκτυο τα μνημεία παραμένουν ουσιαστικά «αόρατα».
Ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα ανάπτυξης, με το παραλιακό μέτωπο από τον Αστακό έως τον Μύτικα να προσφέρει σημαντικές δυνατότητες. Η στρατηγική εστιάζει στον θαλάσσιο τουρισμό μέσω έργων μαρίνας, αλλά και σε εναλλακτικές μορφές, όπως οι 13 πεζοπορικές διαδρομές και τα αναρριχητικά πεδία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον καταδυτικό τουρισμό, που ενισχύει την τοπική οικονομία και τη διεθνή προβολή της περιοχής.
Κομβικό ρόλο διαδραματίζει και το Πλατυγιάλι Αστακού, με την προοπτική μετατροπής του σε mega yacht marina. Ενα έργο που μπορεί να προσελκύσει επενδύσεις, να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και να συμβάλει στην αναστροφή της δημογραφικής συρρίκνωσης. Συνολικά, το Ξηρόμερο επιχειρεί να περάσει σε ένα πιο συνεκτικό και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης, όπου πολιτισμός, τουρισμός και υποδομές λειτουργούν συμπληρωματικά.
Υδατοκαλλιέργειες
Το ζήτημα των υδατοκαλλιεργειών είναι ίσως το πιο αμφιλεγόμενο. Από τη μία, αποτελούν κρίσιμο μοχλό απασχόλησης και οικονομικής δραστηριότητας. Από την άλλη, προκαλούν έντονες αντιδράσεις για τις περιβαλλοντικές και χωροταξικές τους επιπτώσεις. Η θέση της δημοτικής Αρχής, όπως την εκφράζει ο κ. Τριανταφυλλάκης, είναι ισορροπημένη, ούτε απόλυτη απόρριψη ούτε άκριτη αποδοχή.
«Δεν είμαι από αυτούς που μηδενίζουν τα πάντα» τονίζει ο δήμαρχος, υπογραμμίζοντας όμως την ανάγκη ορίων και σχεδιασμού. Η μετατροπή της περιοχής σε μια άτυπη «μονοκαλλιέργεια» ιχθυοτροφείων θεωρείται επικίνδυνη, καθώς μπορεί να υπονομεύσει την τουριστική ανάπτυξη. Η λύση που προτείνεται είναι ο αυστηρός χωροταξικός σχεδιασμός, που θα επιτρέψει τη δίκαιη συνύπαρξη όλων των κλάδων.
Υπαρξιακή κρίση
Το Δημογραφικό αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για το Ξηρόμερο. «Κινδυνεύουν κοινότητες να χαθούν από τον χάρτη» προειδοποιεί ο δήμαρχος. Η φυγή των νέων, σε συνδυασμό με τη γήρανση του πληθυσμού και τις χαμηλές γεννήσεις, εντείνει τον κίνδυνο ερήμωσης. Η απάντηση, όπως επισημαίνεται, δεν βρίσκεται σε πρόσκαιρες λύσεις, αλλά στη δημιουργία πραγματικών προοπτικών – με θέσεις εργασίας, ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και ένα περιβάλλον που δίνει λόγο στους νέους να παραμείνουν.
Σε αυτή την κατεύθυνση ο τουρισμός λειτουργεί ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, ενεργοποιώντας ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων και αξιοποιώντας τη θέση της περιοχής απέναντι από τα νησιά του Ιονίου. Ωστόσο, η γεωγραφική απομόνωση παραμένει εμπόδιο. «Η περιοχή δεν είναι ενδιάμεσος σταθμός – πρέπει να γίνει τελικός προορισμός» τονίζει ο δήμαρχος, συνοψίζοντας τη στρατηγική κατεύθυνση.
Η διοικητική εικόνα
Το 2019 η διοικητική εικόνα του Δήμου Ξηρομέρου αποτύπωνε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τις παθογένειες της ελληνικής περιφέρειας. Με μόλις έναν μηχανικό και έναν πληροφορικό, η δυνατότητα σχεδιασμού και υλοποίησης έργων ήταν εξαιρετικά περιορισμένη, δημιουργώντας ένα περιβάλλον στασιμότητας. Η σταδιακή ενίσχυση του δήμου με εξειδικευμένους συνεργάτες -πολιτικό μηχανικό, αρχιτέκτονα, μηχανολόγο και νομικό- αποτέλεσε το πρώτο καθοριστικό βήμα για τη συγκρότηση ενός λειτουργικού διοικητικού πυρήνα.
Ετσι διαμορφώθηκε ένας επιχειρησιακός μηχανισμός ικανός όχι μόνο να ανταποκριθεί στις καθημερινές ανάγκες, αλλά και να σχεδιάσει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα έργα. Το αποτέλεσμα αυτής της αναδιοργάνωσης αποτυπώνεται με σαφήνεια στο τεχνικό πρόγραμμα του δήμου, το οποίο αυξήθηκε από 6.000.000 σε 30.000.000 ευρώ – μια εντυπωσιακή άνοδος (≈500%), που αντανακλά τόσο την καλύτερη αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων όσο και τη βελτίωση της διοικητικής επάρκειας.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η πρωτοβουλία «Ξηρόμερο Brain Gain», μια άτυπη αλλά δυναμική κοινότητα επιστημόνων και επαγγελματιών με καταγωγή από την περιοχή, οι οποίοι δραστηριοποιούνται εκτός δήμου. Μέσα από την εθελοντική τους συμβολή καταθέτουν τεκμηριωμένες προτάσεις και μεταφέρουν πολύτιμη τεχνογνωσία, ενισχύοντας τον στρατηγικό σχεδιασμό.
Η σύμπραξη αυτή –διοικητικής ενίσχυσης και αξιοποίησης του ανθρώπινου κεφαλαίου της διασποράς- αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα μετάβασης από μια υποστελεχωμένη δομή σε έναν σύγχρονο, ευέλικτο και αποτελεσματικό μηχανισμό διοίκησης.
Το ψηφιακό «ανέκδοτο»
Οταν πρωτοαναφέρθηκε η λέξη «ψηφιακός μετασχηματισμός», αρκετοί τον αντιμετώπισαν με σκεπτικισμό, ακόμη και με χιούμορ. Η εξέλιξη, όμως, τους διέψευσε. Ο δήμος συγκαταλέγεται στους πρώτους που αξιοποίησαν προγράμματα ψηφιακής μετάβασης μέσω ΕΣΠΑ, με ανάδοχο τον Ομιλο ΟΤΕ, θέτοντας τις βάσεις για μια σύγχρονη, λειτουργική διοίκηση.
Σήμερα, η ιστοσελίδα του δήμου (www.dimosxiromerou.gr), όπως τονίζει ο δήμαρχος, είναι διαδραστική, δίνοντας τη δυνατότητα σε δημότες να συμμετέχουν ενεργά σε διαδικασίες διαβούλευσης. Παράλληλα, μέσω της εφαρμογής City On, οι πολίτες μπορούν εύκολα να αναφέρουν προβλήματα και οι αρμόδιες υπηρεσίες να ενημερώνονται άμεσα. Ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός επεκτείνεται και σε κρίσιμους τομείς, όπως η διαχείριση του στόλου οχημάτων και η πυροπροστασία μέσω του προγράμματος Engage.
Επιπλέον, η αξιοποίηση της τεχνολογίας VR360 προσφέρει εικονικές περιηγήσεις σε σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος, ενισχύοντας την τουριστική ταυτότητα της περιοχής. Η συνολική αυτή προσπάθεια αναγνωρίστηκε το 2026, όταν ο Δήμος Ξηρομέρου τιμήθηκε στα Best City Awards με το βραβείο «Gold» για την πλατφόρμα διαβούλευσης που υλοποιήθηκε για τους δημότες και τους φορείς της περιοχής.
Κοινωνική συνοχή
Στις μικρές κοινωνίες ο αθλητισμός είναι το «αντίδοτο» στην απομόνωση. Τα ερασιτεχνικά σωματεία στον Αστακό και τον Μύτικα δίνουν ζωή στη νεολαία. Το Ξηρόμερο, όμως, πήγε ένα βήμα παραπέρα, διοργανώνοντας διεθνή τουρνουά Tae Κwon Do και παγκόσμιες διοργανώσεις καταδύσεων. Αυτές οι εκδηλώσεις φέρνουν αθλητές από δεκάδες χώρες, προβάλλοντας τον τόπο διεθνώς και δημιουργώντας σημαντικά έσοδα για τις τοπικές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Καθημερινές μάχες
Στην καθημερινότητα η προτεραιότητα δίνεται στις βασικές υποδομές. Oπως χαρακτηριστικά τονίζεται, «οι ασφαλτοστρώσεις δεν είναι έργο βιτρίνας, είναι έργο ουσίας», είναι μια ανάγκη που συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια, την ποιότητα ζωής και την τοπική οικονομία. Πολλοί δρόμοι έχουν φθαρεί από παλαιότερα έργα ή χρόνια εγκατάλειψη, ενώ η συνεχής διεκδίκηση πόρων από την ΚΕΔΕ και την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας είναι καθοριστική. Ιδιαίτερα απαιτητική είναι η αγροτική οδοποιία, με ένα εκτεταμένο δίκτυο περίπου 670 χλμ. χωματόδρομων, όπου οι παρεμβάσεις γίνονται στοχευμένα. Παράλληλα, προχωρούν αναπλάσεις σε οικισμούς όπως ο Αστακός, ο Μύτικας, η Κανδήλα και η Φυτεία, με στόχο πιο λειτουργικούς και ελκυστικούς οικισμούς.
Στον τομέα της καθαριότητας, η εικόνα έχει αλλάξει ριζικά σε σχέση με το 2019. Από μια κατάσταση με συσσωρευμένα απορρίμματα και δυσλειτουργίες, ο δήμος πέρασε σε πλήρως οργανωμένη αποκομιδή με δημοτικά μέσα και σύγχρονο εξοπλισμό. Παρά τις δυσκολίες στα ογκώδη λόγω έκτασης, η βελτίωση είναι εμφανής. Σημαντική τομή αποτελεί και η εισαγωγή της ανακύκλωσης, σε συνεργασία με τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), με έμφαση στην εκπαίδευση των μαθητών και μαθητριών, ώστε να διαμορφωθεί νέα περιβαλλοντική κουλτούρα.
Τέλος, η πολιτική προστασία αποτελεί διαρκή πρόκληση. Από το 2019 η περιοχή δοκιμάζεται από έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, με έργα απορροής και καθαρισμούς να βελτιώνουν την κατάσταση, χωρίς όμως να καλύπτουν πλήρως τις ανάγκες απέναντι στην κλιματική κρίση. Η απουσία μόνιμου πυροσβεστικού κλιμακίου οδηγεί τον δήμο να ενισχύει τις δικές του δυνάμεις, ενώ η εγκατάλειψη της υπαίθρου αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών, καθιστώντας την πρόληψη και την ετοιμότητα κρίσιμες προτεραιότητες
Οικονομικό νοικοκύρεμα
Η οικονομική διαχείριση των προηγούμενων ετών προκαλεί έκπληξη, καθώς ο δήμος επιβαρυνόταν με δάνεια χωρίς σαφή αιτιολογία (όπως δάνεια για ανταποδοτικές υπηρεσίες). Η σημερινή διοίκηση εφάρμοσε ένα πρόγραμμα αυστηρής νοικοκυροσύνης. Eχουν ήδη αποπληρωθεί τα δύο από τα τρία δάνεια, ενώ το τελευταίο θα εξοφληθεί τον επόμενο χρόνο. Αυτό θα επιτρέψει στον δήμο να «ανασάνει» οικονομικά και να κατευθύνει περισσότερους πόρους στην καθημερινότητα του πολίτη. Η αξιοπιστία του δήμου απέναντι σε προμηθευτές και φορείς έχει πλέον αποκατασταθεί πλήρως.
Το μέλλον κρίνεται τώρα
Η μάχη για το Ξηρόμερο δεν είναι εύκολη. Είναι ένας αγώνας δρόμου απέναντι στον χρόνο, τη δημογραφική συρρίκνωση και τις ελλείψεις σε υποδομές. «Κρινόμαστε από το αποτέλεσμα» τονίζει ο δήμαρχος, αποτυπώνοντας τη λογική με την οποία κινείται η δημοτική Αρχή. Παρά τις δυσκολίες, μέσα από τον συνδυασμό στρατηγικής, ψηφιακής τεχνολογίας και αξιοποίησης του ανθρώπινου κεφαλαίου, η περιοχή αρχίζει σταδιακά να αλλάζει πρόσωπο. Το ερώτημα παραμένει: μπορεί ένας «χαοτικός» σε έκταση δήμος να εξελιχθεί σε πρότυπο ανάπτυξης;
Η απάντηση που δίνεται είναι σαφής και συνοψίζεται στη φράση «έχουμε όραμα και το αποδεικνύουμε στην πράξη». Με τη σωστή «διάγνωση» και την κατάλληλη «θεραπεία» το Ξηρόμερο δεν είναι πια ένας ξεχασμένος τόπος, αλλά μια περιοχή που διεκδικεί με αξιώσεις το μέλλον της.
Μέλος μιας «νέας γενιάς» αυτοδιοικητικών
Ο Ιωάννης Τριανταφυλλάκης είναι γιατρός Γενικής – Οικογενειακής Ιατρικής. Ανήκει στη «νέα γενιά» αυτοδιοικητικών, συνδυάζοντας την επιστημονική κατάρτιση στον τομέα της υγείας με την ενεργή ενασχόληση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αποφοίτησε το 2003 από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ενώ το 2009 ολοκλήρωσε την ειδικότητα της Γενικής – Οικογενειακής Ιατρικής. Το 2023 αναγορεύτηκε διδάκτορας του ίδιου πανεπιστημίου. Υπηρέτησε επί σειρά ετών σε δομές υγείας της ευρύτερης περιοχής της Αιτωλοακαρνανίας, μεταξύ άλλων στο Κέντρο Υγείας Αστακού και στο Περιφερειακό Ιατρείο Μαχαιράς (2010-2018 ως επιμελητής Β‘), αποκτώντας άμεση γνώση των αναγκών της τοπικής κοινωνίας.
Παράλληλα, ανέπτυξε εκπαιδευτική δραστηριότητα ως εκπαιδευτής σε επιμορφωτικά προγράμματα και στο ΔΙΕΚ Αγρινίου και επιστημονικός συνεργάτης σε προγράμματα κατάρτισης του Πανεπιστημίου Πατρών. Η ενασχόλησή του με την Τοπική Αυτοδιοίκηση άρχισε ως δημοτικός σύμβουλος (2014-2016), ενώ διετέλεσε και αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής και μέλος της Σχολικής Επιτροπής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Δήμου Ξηρομέρου.
Το 2019 εξελέγη δήμαρχος, επικεφαλής της παράταξης «Ξηρόμερο Δύναμη Ελπίδας» και επανεκλέχθηκε το 2023 από την πρώτη Κυριακή με ποσοστό άνω του 60%, επιβεβαιώνοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών στο έργο του. Εχει ενεργό συμμετοχή σε θεσμικούς και επιστημονικούς φορείς, ως μέλος της Επιτροπής Υγείας της ΚΕΔΕ, του Δ.Σ. της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας, καθώς και ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών όπως το δίκτυο «Building Europe with Local Councillors» και το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα. Επιπλέον, είναι μέλος της Γενικής Συνέλευσης του οργανισμού Diving Greece.
Παράλληλα, διατηρεί έντονη παρουσία σε ιατρικούς και επιστημονικούς φορείς:
■ Ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Γενικής Ιατρικής «Ιπποκράτης».
■ Μέλος Δ.Σ. του Ιατρικού Συλλόγου Μεσολογγίου (2008-2011).
■ Διεθνείς συμμετοχές: Μέλος της European Association for the Study of Obesity (EASO), του Irish Medical Council και της International Academy of Aesthetic Medicine.
■ Επιστημονικοί φορείς: Μέλος της ΕΛΕΓΕΙΑ (2005-2015), της Ελληνικής Εταιρείας Τραύματος και της Εταιρείας Παχυσαρκίας.
