Τα επίσημα στοιχεία αποδομούν την εικόνα…. ευημερίας
Με ισχυρούς τόνους και αδιαμφισβήτητα στοιχεία, η νέα Έκθεση Βιωσιμότητας 2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου «γκρεμίζει» την κυβερνητική εικόνα μιας Ελλάδας που δήθεν έχει αφήσει πίσω της την κρίση και «τρέχει μπροστά».
Πίσω από τα συνθήματα περί ανάπτυξης και βελτίωσης των εισοδημάτων, τα δεδομένα της έκθεσης αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που απέχει πολύ από το «success story»: μια χώρα που εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ στους πιο κρίσιμους κοινωνικούς δείκτες -φτώχεια, κοινωνικός αποκλεισμός, παιδική υλική στέρηση και αποτελεσματικότητα κοινωνικών επιδομάτων.
Μια κοινωνία σε σταθερή τροχιά φτωχοποίησης
Τα νούμερα είναι αποκαλυπτικά:
- Το 26,9% του ελληνικού πληθυσμού –δηλαδή 2.740.051 πολίτες– ζει σε κίνδυνο φτώχειας, με το ποσοστό να αυξάνεται κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε έναν χρόνο.
- Η Ελλάδα βρίσκεται δίπλα στη Βουλγαρία (30,3%) και τη Ρουμανία (27,9%), χώρες με πολύ χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης και λίγες δεκαετίες συμμετοχής στην ΕΕ, σε αντίθεση με τη χώρα μας που λαμβάνει ευρωπαϊκούς πόρους από το 1981.
- Για πέντε συνεχόμενα χρόνια, η Ελλάδα παραμένει στις 1–3 χειρότερες θέσεις σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την ίδια αρνητική εικόνα επιβεβαιώνουν και άλλες διεθνείς μελέτες:
- Το Ινστιτούτο Bruegel κατατάσσει την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ σε πραγματική αγοραστική δύναμη των μισθών.
- Μελέτη του ΟΟΣΑ δείχνει ότι η χώρα μας βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης στο κόστος ζωής σε σχέση με το εισόδημα, για το 2024.
Πρωταθλήτρια Ευρώπης στην παιδική υλική στέρηση
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δραματική όταν η έκθεση εξετάζει την κατάσταση των παιδιών στη χώρα. Το 33,6% των παιδιών στην Ελλάδα ζούσε το 2024 σε συνθήκες υλικής στέρησης, δηλαδή 1 στα 3 παιδιά στερούνταν βασικά αγαθά όπως επαρκή διατροφή, κατάλληλη ένδυση ή πρόσβαση σε εξωσχολικές δραστηριότητες.
Με αυτό το ποσοστό, η Ελλάδα βρίσκεται στη χειρότερη θέση σε ολόκληρη την ΕΕ, ξεπερνώντας ακόμη και χώρες όπως η Ρουμανία (31,8%) και η Βουλγαρία (30,4%).
Κοινωνική πολιτική… με ψίχουλα
Παρά τη διόγκωση της φτώχειας, η συμβολή των κοινωνικών επιδομάτων στη μείωσή της παραμένει δυσανάλογα μικρή. Το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει πως:
- Πριν από κάθε μεταβίβαση εισοδήματος (συντάξεις, επιδόματα), ο κίνδυνος φτώχειας θα βρισκόταν στο 45%.
- Οι συντάξεις μειώνουν το ποσοστό στο 23,5%, αποδεικνύοντας ότι αποτελούν τον κύριο πυλώνα προστασίας.
- Τα κοινωνικά επιδόματα μειώνουν τη φτώχεια μόλις κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 17,8 μονάδες.
Με απλά λόγια, τα επιδόματα στην Ελλάδα λειτουργούν περισσότερο ως «μπαλώματα» παρά ως ένα συνεκτικό και αποτελεσματικό σύστημα κοινωνικής στήριξης. Το σύστημα παραμένει κατακερματισμένο, με πολλές μικρές ενισχύσεις χαμηλού αντίκτυπου, ενώ οι ανάγκες των πολιτών αυξάνονται και η πίεση στις συντάξεις διογκώνεται.
Τα βασικά στοιχεία με αριθμούς:
- 33,6% των παιδιών στη χώρα ζούσε πέρυσι σε συνθήκες υλικής στέρησης
- 26,9% του πληθυσμού (2.740.051 άνθρωποι) σε κίνδυνο φτώχειας (+0,8% σε έναν χρόνο)
- 3,9%: η μείωση της φτώχειας που πετυχαίνουν τα επιδόματα στην Ελλάδα (ΕΕ μέσος όρος: 17,8%)
