Μεγάλη η απόσταση που διανύσαμε από τον αγώνα για απελευθέρωση από τους Τούρκους μέχρι τους μυριάδες υποψηφίους που θέλουν να λάβουν μέρος σε τουρκοριάλιτι
- Παναγιώτης Λιάκος
Εκτιμάται ότι σαν σήμερα το 1803 περίπου 60 Σουλιώτισσες προτίμησαν να ριχτούν στον γκρεμό, αγκαλιά με τα παιδιά τους, παρά να παραδοθούν στους τουρκαλβανούς σκύλους του Αλή Πασά, που πολιορκούσαν το Σούλι.
Ο Χριστόφορος Περραιβός (1773-1863) ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας, συνεργάτης του Ρήγα Φεραίου, αγωνιστής του ’21, λόγιος, πολιτικός κι ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς συγγραφείς του Αγώνα για την Εθνεγερσία. Στο σχετικό με το θέμα βιβλίο* του (βλ. εικόνες 2 και 3 από την πρωτότυπη έκδοση), που πρωτοεκδόθηκε το 1815, γράφει:
«Αι γυναίκες δε κατά την δευτέραν ημέραν βλέπουσαι ταύτην τη κινδυνώδη περίστασιν, εσυνάχθησαν έως εξήκοντα, επάνω εις έναν πετρώδη κρημνόν. Εκεί εσυμβουλεύθησαν και απεφάσισαν ότι καλήτερα να ριφθούν κάτω από τον κρημνόν διά να αποθάνουν, πάρεξ να παραδοθούν διά σκλάβες εις χείρας των Τούρκων. Όθεν αρπάξαντες με τας ιδίας των χείρας τα άκακα και τρυφερά βρέφη, τα έρριπτον κάτω από τον κρημνόν. Έπειτα αι μητέρες πιάνοντας η μία με την άλλην τα χέρια τους, άρχισαν και εχόρευαν∙ χορεύουσαι δε επηδούσαν ευχαρίστως μία κατόπιν της άλλης από τον κρημνόν. Μερικαί όμως δεν απέθανον, επειδή έπιπτον επάνω εις τα παιδία των και τους συντρόφους, των οποίων τα σώματα ήταν καρφωμένα πάνω εις τες μητηραίς πέτρες του κρημνού».
Οι εικόνες των απελπισμένων, αποφασισμένων και ηρωικών Σουλιωτισσών που περιγράφει ο αγωνιστής του ’21 Περραιβός είναι συγκλονιστικές. Αντάξιες ενός έθνους που εκπολίτισε την ανθρωπότητα. Στην εποχή μας αυτό το έθνος, το δικό μας, βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση και μόνο ο Θεός είναι ικανός να βάλει φρένο σ’ αυτή την ξέφρενη πορεία προς την εξαφάνιση. Μεγάλη γαρ είναι η απόσταση που διανύσαμε από τον χορό του Ζαλόγγου και την επιλογή της αυτοχειρίας έναντι της ατίμωσης μέχρι τους… ινφλουένσερ και τις ουρές με τους μυριάδες υποψηφίους που θέλουν να λάβουν μέρος σε τουρκοριάλιτι.
*Περραιβός Χριστόφορος, Ιστορία Σουλίου και Πάργας: Περιέχουσα την Χρονολογίαν, και τους ηρωικούς αυτών Πολέμους, εξαιρέτως τους των Σουλιωτών μετά του Αλή Πασιά, Ηγεμόνος της Ελλάδος / Συγγραφείσα παρά ΒΥΚ ΨΟ ΨΞΗ ΛΑ ΑΩΚΑ. Τόμος Δεύτερος, Εν ω και η Επιτομή της των Αθηνών Πολιτείας, Εν Βενετία: Παρά Νικολάω Γλυκεί τω εξ Ιωαννίνων,1815, σελ. 39-40.
