Η υποχώρηση του προέδρου των ΗΠΑ ανακούφισε τους «27», όμως στη Σύνοδο Κορυφής κυριάρχησε η αγωνία για τις μελλοντικές κινήσεις του
- Από τη Μαρία Δεναξά
Αλλη μία ανούσια έκτακτη ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής, η οποία μάλιστα συνεκλήθη επειγόντως, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης στις Βρυξέλλες. Η ανακοίνωση λίγες ώρες νωρίτερα από τον Ντόναλντ Τραμπ ότι δεν θα επιβάλει υπερδασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν στρατιώτες στη Γροιλανδία απέδειξε άλλη μια φορά ότι οι Ευρωπαίοι δεν έχουν καταλάβει τίποτα από την προβλέψιμη τακτική του Αμερικανού προέδρου, που σφύριξε ημίχρονο αποκλιμάκωσης.
Η υποχώρηση του Τραμπ ανακούφισε βαθιά τους «27» και, χωρίς καμία έκπληξη, η σύνοδος ολοκληρώθηκε με ένα ελάχιστο αποτέλεσμα, για να αποφευχθεί μια νέα απρόβλεπτη αντίδρασή του.
Οπως ήταν αναμενόμενο, στο πέρας της Συνόδου έγινε έκκληση για ενότητα και σταθερότητα. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επιβεβαίωσε ότι η Ε.Ε. θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά της ενάντια σε κάθε μορφή εξαναγκασμού, αυτό δηλαδή που επαναλαμβάνουν οι Ευρωπαίοι όλο αυτό το διάστημα, από τότε που ξέσπασε η κρίση της Γροιλανδίας, η οποία τους έπεισε ότι η σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών μπορεί να είναι σημαντική, ωστόσο πλέον έχει κλονιστεί συθέμελα. Ακόμα και οι πιο φιλοατλαντικοί ηγέτες, όπως η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, δεν μπόρεσαν να κρύψουν την αμηχανία τους για την όλη κατάσταση. «Κάποιοι είχαν αυταπάτες. Τώρα όλοι είναι ρεαλιστές» τονίζουν στις μεταξύ τους συζητήσεις υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι.
Παρόλο που σχεδόν κανένας Ευρωπαίος ηγέτης δεν αμφισβητεί τη σημασία και την αναγκαιότητα της διατλαντικής σχέσης, τη στιγμή μάλιστα που η Ε.Ε. εξαρτάται από τις ΗΠΑ για την ασφάλειά της και χρειάζεται την Ουάσινγκτον στο πλευρό της για να βρεθεί διέξοδος στον πόλεμο στην Ουκρανία, η αίσθηση της αδυναμίας απέναντι στην προεδρία Τραμπ ενισχύεται, καθώς πολιτικοί αναλυτές και υψηλόβαθμοι διπλωμάτες βλέπουν ότι η Ευρώπη έχει πλέον περιοριστεί σε ρόλο παρατηρητή στις κρίσιμες αποφάσεις που καθορίζουν σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις αλλά και το μέλλον της.
Εκείνο που φοβούνται τώρα περισσότερο στις Βρυξέλλες είναι μην τυχόν αυτή η ανάπαυλα είναι σύντομη. Ηδη ο Τραμπ την Πέμπτη χρησιμοποίησε απειλητικό τόνο, υποσχόμενος πάλι αντίποινα στις πληροφορίες που θέλουν τους Ευρωπαίους να συνεννοούνται για την πώληση αμερικανικού δημόσιου χρέους. Στο πλαίσιο του κατευνασμού, οι Ευρωπαίοι εξετάζουν πάντως την επανέναρξη της διαδικασίας επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας Ε.Ε. – ΗΠΑ, η οποία είχε μείνει σε αναστολή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξαιτίας των πρόσφατων εντάσεων.
Η συμφωνία, που είχε υπογραφεί τον Ιούλιο από τον Τραμπ και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρέμενε αδρανής εξαιτίας της έντονης ρητορικής των τελευταίων εβδομάδων. Ελπίζοντας σε μια υποθετική επιστροφή στην κανονικότητα, παρόλο που ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει εγκαταλείψει το σχέδιό του για τη Γροιλανδία, το καλύτερο οικόπεδο του κόσμου, οι Ευρωπαίοι ακροβατούν μετά και την τελευταία σύνοδο μεταξύ ισορροπίας ισχύος και στάσης υποταγής.
Η κρίση που μόλις αντιμετώπισαν έβλαψε τη συνοχή και την εμπιστοσύνη, κυρίως μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ, κι αυτό αφήνει σημάδια, γνωρίζοντας πως ούτε η κατευναστική στάση θα ηρεμήσει τα πνεύματα εκείνα που στις ΗΠΑ κινούνται κατά των ευρωπαϊκών προθέσεων και συμφερόντων.
