Η παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση και η έλλειψη άμεσης διπλωματικής διεξόδου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης διατηρούν τις τιμές του πετρελαίου σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ο στρατηγικός αποκλεισμός στο Στενό του Ορμούζ, από όπου διακινείται το 20% της παγκόσμιας τροφοδοσίας, έχει προκαλέσει βίαιο κλονισμό στην αγορά καυσίμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανατρέποντας την πτωτική πορεία που είχε ξεκινήσει πριν από τις πολεμικές επιχειρήσεις.
Η ακτινογραφία των αυξήσεων στην Ευρώπη
Τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για το διάστημα Φεβρουαρίου-Μαρτίου 2026 αποκαλύπτουν το μέγεθος της επιβάρυνσης. Μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα τέλη Φεβρουαρίου, η μέση τιμή των καυσίμων στην ΕΕ έκανε άλμα 13,5%.
Η άνοδος δεν είναι ομοιόμορφη, με συγκεκριμένες χώρες και τύπους καυσίμων να βρίσκονται στο επίκεντρο:
• Λετονία και Σουηδία: Κατέγραψαν τη μεγαλύτερη συνολική επιβάρυνση, ξεπερνώντας το 20%.
• Ντίζελ vs Βενζίνη: Οι κάτοχοι πετρελαιοκίνητων οχημάτων πλήττονται δυσανάλογα, με τις τιμές να αυξάνονται κατά 19,1%, έναντι 10,6% για τη βενζίνη.
• Πρωταθλητές ακρίβειας στο ντίζελ: Τσεχία και Σουηδία σημείωσαν αυξήσεις έως 27,6%, ακολουθούμενες από την Εσθονία, τη Λετονία, το Βέλγιο και την Ολλανδία που ξεπέρασαν το 25%.
Στον αντίποδα, η Σλοβενία (+2,9%), η Σλοβακία και η Ουγγαρία (+7%) κατάφεραν να συγκρατήσουν τις αυξήσεις σε μονοψήφια ποσοστά.
Ετήσιες συγκρίσεις και η κατάσταση εκτός ΕΕ
Η πίεση είναι ακόμα πιο έντονη στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι τιμές του ντίζελ σε ετήσια βάση (Μάρτιος 2025 – Μάρτιος 2026) αυξήθηκαν κατά 26%. Εντός της Ένωσης, η Γερμανία και η Ρουμανία βρέθηκαν στην κορυφή της ετήσιας ακρίβειας με ποσοστά κοντά στο 20%.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξαιρέσεις της Ουγγαρίας και της Σλοβενίας, οι οποίες εμφάνισαν αρνητικό πρόσημο στις ετήσιες μεταβολές. Η πρώτη ευνοήθηκε από τις εισαγωγές ρωσικού αργού, ενώ η δεύτερη εφάρμοσε αυστηρό ανώτατο όριο τιμών στα πρατήρια εκτός των εθνικών οδών.
Η αντοχή των κρατικών παρεμβάσεων
Το ερώτημα που απασχολεί τους αναλυτές είναι η διάρκεια αυτών των προστατευτικών μέτρων. Όπως επισημαίνουν οικονομικοί κύκλοι, αν το κλείσιμο του Ορμούζ παραταθεί, η άνοδος των τιμών Brent θα συμπαρασύρει αναπόφευκτα και τις τιμές Platts που χρησιμοποιούνται στα εθνικά μοντέλα τιμολόγησης, καθιστώντας τα ανώτατα όρια μη βιώσιμα.
Σε μια προσπάθεια να αναχαιτιστεί η κοινωνική πίεση, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται την επόμενη εβδομάδα να προχωρήσει σε χαλάρωση των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, δίνοντας τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να στηρίξουν οικονομικά τους καταναλωτές.
