Σε μια κίνηση που σφραγίζει τη στρατηγική αναβάθμιση των σχέσεων Λευκωσίας και Παρισιού, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, ανακοίνωσε ότι εντός του Ιουνίου θα πέσουν οι τελικές υπογραφές για τη συμφωνία SOFA (Status of Forces Agreement). Η συμφωνία αυτή θα αποτελέσει το νομικό και επιχειρησιακό θεμέλιο για την παρουσία γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων σε κυπριακό έδαφος, εστιάζοντας πρωτίστως σε ανθρωπιστικούς σκοπούς και στην ενίσχυση της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο κ. Χριστοδουλίδης, μιλώντας μετά το ετήσιο μνημόσυνο του ιδρυτή της ΕΔΕΚ Βάσου Λυσσαρίδη, υπογράμμισε ότι η Γαλλία αποτελεί τον ισχυρότερο εταίρο της Κύπρου εντός της ΕΕ, με τη συνεργασία να εκτείνεται πλέον πέρα από το επικοινωνιακό επίπεδο, στην ουσία της άμυνας και της ασφάλειας.
Συγκεκριμένα ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε:
«Όντως, εντός Ιουνίου θα υπογραφεί σε υπουργικό επίπεδο, μια συμφωνία η οποία θα διαλαμβάνει την παρουσία γαλλικών δυνάμεων σε κυπριακό έδαφος για ανθρωπιστικούς, πάντα, σκοπούς και είναι μέσα στο πλαίσιο της ενισχυμένης συνεργασίας που έχουμε με τη Γαλλική Κυβέρνηση».
«Να σας αναφέρω, μάλιστα, ότι εντός του πλαισίου SAFE και της αξιοποίησης του 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ που έχουν διατεθεί για την Κυπριακή Δημοκρατία, εργαζόμαστε έτσι ώστε να υπάρξουν πολλές συνέργειες ανάμεσα σε γαλλικές εταιρείες και την πολλά υποσχόμενη κυπριακή αμυντική βιομηχανία. Και αποδεικνύεται και κάτι άλλο, ότι αυτά που υπογράφουμε δεν είναι απλά κείμενα για να βγει μια φωτογραφία ή να δοθεί επικοινωνιακή διάσταση. Είναι κείμενα ουσίας, αποδεικνύεται στην πράξη ότι έχουν αποτέλεσμα, όπως είδαμε και με την άμεση αντίδραση της Γαλλίας όταν ζητήθηκε βοήθεια, αλλά και με τη συνεχή ενίσχυση των σχέσεων μας σε επίπεδο ουσίας και όχι επικοινωνίας».
Οι τέσσερις πυλώνες της συμφωνίας SOFA
Η συμφωνία Status of Forces Agreement καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις μπορούν να βρίσκονται, να εκπαιδεύονται ή να επιχειρούν στην Κυπριακή Δημοκρατία, με πλήρη σεβασμό στην κυριαρχία και το εθνικό δίκαιο. Σύμφωνα με στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας, η συνεργασία διαρθρώνεται σε τέσσερις κρίσιμους τομείς:
Επιχειρησιακή και διαρθρωτική στρατιωτική συνεργασία: Ενισχύεται ο συντονισμός, η διαλειτουργικότητα και η δυνατότητα κοινής δράσης σε περιφερειακό επίπεδο.
Εξοπλισμοί και αμυντικές τεχνολογίες: Προβλέπονται πρόνοιες για έρευνα και ανάπτυξη, προμήθειες, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και ουσιαστική διασύνδεση της κυπριακής με τη γαλλική αμυντική βιομηχανία.
Πρακτική υπόσταση και δράση: Περιλαμβάνει θεσμοθετημένο στρατηγικό διάλογο υψηλού επιπέδου, κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, εκπαιδεύσεις, ανταλλαγές προσωπικού και πληροφοριών, καθώς και αξιοποίηση στρατιωτικών εγκαταστάσεων για υλικοτεχνική υποστήριξη.
Διοικητική και νομική πτυχή: Ρυθμίζει ζητήματα όπως η νομική δικαιοδοσία (ποιο κράτος έχει αρμοδιότητα σε περίπτωση αδικήματος), οι φορολογικές υποχρεώσεις ή απαλλαγές, οι τελωνειακές διαδικασίες, η είσοδος και παραμονή προσωπικού και η χρήση υποδομών.
Στρατηγικός κόμβος η Κύπρος
Η συμφωνία έχει αμοιβαίο χαρακτήρα, διασφαλίζοντας ότι ό,τι ισχύει για τις γαλλικές δυνάμεις στην Κυπριακή Δημοκρατία ισχύει αντίστοιχα και για την παρουσία κυπριακών στελεχών σε γαλλικό έδαφος (περιλαμβανομένων των γαλλικών ναυτικών μονάδων και αεροπλανοφόρων). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη Ναυτική Βάση στο Μαρί, όπου η γαλλική τεχνογνωσία συμβάλλει ήδη στον σχεδιασμό και την αναβάθμιση των υποδομών.
Με τη θεσμοθέτηση αυτών των διευκολύνσεων —όπως οι διελεύσεις, η προσωρινή στάθμευση και η χρήση της Κύπρου ως ενδιάμεσου σταθμού— η Λευκωσία εδραιώνει τον ρόλο της ως πυλώνας σταθερότητας και αξιόπιστος εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια εξαιρετικά εύφλεκτη περιοχή.
