Τεράστια αύξηση στα μαγειρικά λάδια από τον πόλεμο στο Ιράν
Την περίοδο Μαρτίου, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, καταγράφηκε αύξηση 13,5% στην τιμή των μαγειρικών λαδιών, γεγονός που αποδίδεται στις εκτεταμένες οικονομικές αναταράξεις που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν.
Η διαπίστωση αυτή για την ανατίμηση των μαγειρικών ελαίων (ηλιέλαιο, σογιέλαιο, φοινικέλαιο) προκύπτει από στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), που καταδεικνύουν ότι η σύρραξη στο Ιράν πλήττει πολλαπλά την παγκόσμια οικονομία.
Από τον Φεβρουάριο έως τον Μάρτιο του 2026, οι τιμές παρουσίασαν άνοδο 5,1%, φθάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τα μέσα του 2022, όταν η παγκόσμια οικονομία βρισκόταν υπό την επίδραση του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ιαπωνική εταιρεία μεταποίησης αγροτικών προϊόντων Showa Sangyo, η οποία μέσα στην εβδομάδα αύξησε τις τιμές των μαγειρικών ελαίων κατά περισσότερο από 25%.
Η απότομη άνοδος των τιμών σχετίζεται άμεσα με την άνοδο της τιμής του αργού πετρελαίου, καθώς η αύξηση του ενεργειακού κόστους καθιστά ελκυστικότερη την παραγωγή βιοκαυσίμων από γεωργικές πρώτες ύλες, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg.
Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι κάθε αύξηση 10% στις τιμές των φυτικών ελαίων ενδέχεται να προσθέσει 0,2 έως 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό τροφίμων σε παγκόσμιο επίπεδο, ιδίως σε χώρες που βασίζονται σε εισαγωγές.
Η πίεση στην αγορά τροφίμων εντείνεται, δεδομένου ότι σημαντικό τμήμα της αγροτικής παραγωγής διοχετεύεται ήδη στον ενεργειακό τομέα, όπως φαίνεται από τα ακόλουθα ενδεικτικά παραδείγματα:
Στις ΗΠΑ, περίπου το 40% της παραγωγής καλαμποκιού προορίζεται για την παραγωγή αιθανόλης.
Στη Βραζιλία, άνω του 50% της παραγωγής ζαχαροκάλαμου κατευθύνεται σε βιοκαύσιμα.
Στην Ινδονησία, σχεδόν το 20% της παραγωγής φοινικέλαιου χρησιμοποιείται για βιοντίζελ.
Υπενθυμίζεται ότι ο FAO πρόσφατα προειδοποίησε πως ενδεχόμενη περαιτέρω στροφή προς τα βιοκαύσιμα θα μπορούσε να αυξήσει τη μεταβλητότητα των τιμών των τροφίμων, με ιδιαίτερη έμφαση στην Αφρική και την Ασία.
