Ο Μακρόν κατέβαλε κάθε προσπάθεια για να προσαρμόσει τη σύνοδο κορυφής στα μέτρα του ενοίκου του Λευκού Οίκου
Με επίσημο δείπνο στο οποίο παρακάθησαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων που συμμετέχουν ή έχουν προσκληθεί στο διακυβερνητικό και οικονομικό φόρουμ των επτά πιο ισχυρών βιομηχανικών χωρών του κόσμου ξεκίνησε η τριήμερη σύνοδος κορυφής του G7 που πραγματοποιείται στο Εβιάν της Γαλλίας.
- Από τη Μαρία Δεναξά
Μπορεί η σημερινή ημέρα να είναι αφιερωμένη κυρίως στην Ουκρανία, καθώς ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι έχει προσκληθεί από τον Εμανουέλ Μακρόν, αλλά η προσοχή όλων είναι στραμμένη στον Ντόναλντ Τραμπ και στη διάθεσή του.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, που έφτασε στη Γαλλία με τον αέρα του νικητή μετά την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας για το τέλος των εχρθοπραξιών με το Ιράν, δεν είναι λάτρης των μεγάλων διεθνών διπλωματικών συναθροίσεων. Κατά την πρώτη του θητεία είχε ζήσει άσχημες στιγμές σε ορισμένες συνόδους όπως σε αυτή του ΝΑΤΟ το 2019. Επιπροσθέτως πάντα αμφέβαλλε για τη χρησιμότητά τους. Πέρυσι για παράδειγμα, στην Αλμπέρτα του Καναδά, η προσοχή του ήταν στραμμένη αλλού: συντόμευσε την παραμονή του για να επικεντρωθεί στον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Ιράν.
Στο φετινό G7, που συγκεντρώνει τη Γερμανία, τον Καναδά, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία, τη Βρετανία, την Ιταλία και την Ιαπωνία, το βασικό ζητούμενο θα είναι να διατηρήσει ο Ντόναλντ Τραμπ την καλή του διάθεση, καθώς και φέτος το Ιράν εξακολουθεί να απορροφά μεγάλο μέρος της προσοχής του. Παρ’ όλα αυτά, το Ελιζέ κατέβαλε κάθε προσπάθεια για να προσαρμόσει τη σύνοδο κορυφής στα μέτρα του Αμερικανού προέδρου. Η μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής βγήκε από την ατζέντα των συζητήσεων της ημερήσιας διάταξης, καθώς καμία συμφωνία ή συζήτηση δεν είναι δυνατή με τον Λευκό Οίκο.
Εορτασμοί
Μάλιστα, για να κάνει τον Ντοναλντ Τραμπ να παραμείνει μέχρι το τέλος της συνόδου, ο Εμανουέλ Μακρόν τον προσκάλεσε την Τετάρτη στις Βερσαλίες για να εορταστούν τα 250 χρόνια της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, αλλά και τα 80ά γενέθλιά του. Παράλληλα, σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί ένα απρόβλεπτο επεισόδιο όπως πέρυσι στον Καναδά, η γαλλική προεδρία επεδίωξε να εξασφαλίσει πρόοδο επί συγκεκριμένων θεμάτων εκ των προτέρων.
Ηδη από την προηγούμενη Πέμπτη ο Εμανουέλ Μακρόν είχε διοργανώσει μέσω τηλεδιάσκεψης μια «Σύνοδο Κορυφής για την Παγκόσμια Σύγκλιση για την Ανάπτυξη» με τους εκπροσώπους του G7 και των υπόλοιπων χωρών που έχουν προσκληθεί στο Εβιάν: τη Βραζιλία, τη Νότια Κορέα, την Αίγυπτο, την Ινδία την Κένυα και την Κίνα. Η ανταλλαγή απόψεων κατέληξε σε ένα συμπέρασμα «τεσσάρων σημείων»:
• Υπάρχουν «μακροοικονομικές ανισορροπίες που πρέπει να αντιμετωπιστούν», όπως το γεγονός ότι η Κίνα εξάγει υπερβολικά και καταναλώνει ανεπαρκώς.
• Υπάρχει «κοινό συμφέρον για μια παγκόσμια ατζέντα ανάπτυξης».
• Η συζήτηση θα συνεχιστεί στο G20.
• Το ΔΝΤ θα μπορούσε να υποστηρίξει αυτή την προσπάθεια αξιολόγησης των εθνικών πολιτικών.
Για το Ελιζέ αυτά αποτελούν ήδη απτά αποτελέσματα της συνόδου. Ο στόχος πλέον είναι να επιτευχθεί σύγκλιση σε θέματα όπως τα «κρίσιμα ορυκτά», η «επιτάχυνση της έρευνας για τον καρκίνο», η «προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο» μια προτεραιότητα της Μελάνια Τραμπ, καθώς και οι «επενδύσεις αλληλεγγύης». Το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αποδέχθηκε να συμμετάσχει στη σύνοδο θεωρείται θετικό σημάδι για την επίτευξη συμφωνίας σε αυτά τα διεθνή ζητήματα. Ωστόσο, παραμένουν ορισμένα δύσκολα θέματα για τα οποία οι Ευρωπαίοι χρειάζονται το πράσινο φως του Αμερικανού προέδρου.
Αποστολή
Σύμφωνα με το Bloomberg, το Παρίσι και το Λονδίνο επιθυμούν να αξιοποιήσουν το G7 για να προτείνουν μια αποστολή αποναρκοθέτησης στα Στενά του Ορμούζ. Η πρόταση αυτή αποσκοπεί στο να κατευνάσει τον θυμό Αμερικανού προέδρου, ο οποίος στην αρχή της σύγκρουσης είχε ζητήσει από τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας σε αυτό το ζωτικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα. Η άρνησή τους τον είχε εξοργίσει, πείθοντάς τον να επιταχύνει τα σχέδια του Πενταγώνου για τη μείωση της αμερικανικής εμπλοκής στη συμμαχία.
Από τη στιγμή όμως που η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον υπέγραψαν μια ειρηνευτική συμφωνία επί της αρχής, η οποία περιλαμβάνει και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η αποστολή αποναρκοθέτησης που προωθείται στο G7 έρχεται την κατάλληλη στιγμή, δεδομένου μάλιστα ότι οι Ευρωπαίοι επλήγησαν περισσότερο από το κλείσιμο του περάσματος και την αύξηση των τιμών του πετρελαίου. Στις πρώτες του δηλώσεις από το Εβιάν ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε θετικός. Ανακοίνωσε πως τα Στενά θα επαναλειτουργήσουν πλήρως από την Παρασκευή χωρίς να επιβληθούν διόδια, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής ενός ή δύο πολεμικών πλοίων στην περιοχή για να διασφαλιστεί η ομαλή επαναλειτουργία του στρατηγικού σημείου.
Επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Ουκρανικό
Πάντως, αν ο Ντόναλντ Τραμπ απορρίψει τελικά το ευρωπαϊκό σχέδιο για την αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ, ενδέχεται να δυσκολέψει και το άλλο ζήτημα για το οποίο οι Ευρωπαίοι χρειάζονται τη συγκατάθεσή του, που δεν είναι άλλο από το θέμα της Ουκρανίας.
Σύμφωνα πάντα με το Bloomberg, το Παρίσι, το Λονδίνο και το Βερολίνο θα ήθελαν να είναι δικιά τους η πρωτοβουλία για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία. Εκπρόσωποι των τριών χωρών συναντήθηκαν την περασμένη Κυριακή στη Βρετανία με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, εκτιμώντας ότι η κατάσταση στο μέτωπο, η οποία θεωρούν πως είναι δυσμενής για τη Μόσχα, ανοίγει ένα παράθυρο ευκαιρίας που η Ευρώπη οφείλει να εκμεταλλευτεί.
Ωστόσο, η Ευρώπη και η Ουκρανία αναγνωρίζουν ότι χρειάζονται την αμερικανική παρουσία. Οχι μόνο για να πιεστεί η Ρωσία να αποδεχτεί άμεση κατάπαυση του πυρός, αλλά και για να παρασχεθούν ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας που θα επέτρεπαν τη διατήρησή της και θα απέτρεπαν μια νέα ρωσική εισβολή στο μέλλον. Οι εγγυήσεις αυτές θα περιελάμβαναν, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης με αμερικανική εφεδρεία ασφαλείας (backstop). Οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί συζητούν το θέμα αυτό από τότε που πραγματοποιήθηκε η συνάντηση Τραμπ – Πούτιν στην Αλάσκα, στις 15 Αυγούστου του περασμένου έτους.
Στην Ουάσινγκτον δεν δείχνουν μεγάλη εμπιστοσύνη στην ικανότητα των Ευρωπαίων να επηρεάσουν μόνοι τους τις διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα, ενώ υποστηρίζουν ότι μόνο ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να βάλει τέλος στον πόλεμο. Απομένει, βέβαια, να δεχτεί επισήμως να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όσο το ιρανικό ζήτημα δεν έχει σταθεροποιηθεί. Και μένει επίσης να φανεί ποιος από το Κίεβο ή τη Μόσχα θα είναι στο «μενού».
