Αφού τους αγνοούν συστηματικά κάθε χειμώνα, τα καλοκαίρια τούς δίνουν μια προφορική αναγνώριση. Η κυβέρνηση, όπως χθες και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, αποκαλεί τους πυροσβέστες «ήρωες». Ειδικά όποτε κάποιοι από αυτούς χάνουν τραγικά τη ζωή τους.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Αλλά για την κυβέρνηση η ετικέτα του ήρωα κρύβει μια επικοινωνιακή πονηριά. Προσπαθεί να μετατοπίσει την κουβέντα μακριά από την ουσία, που είναι οι επικίνδυνα απαρχαιωμένες συνθήκες εργασίας, η έλλειψη συντονισμού και προσωπικού, κατάλληλων οχημάτων και κατάλληλου εξοπλισμού ασφαλείας.
Με το να τους αντιμετωπίζει όχι ως εργαζομένους που σκοτώθηκαν ενώ πήγαν να κάνουν τη δουλειά τους αλλά ως «ήρωες» μετατοπίζει τη δική της ευθύνη: ώστε ένας θάνατος που θα μπορούσε να αποφευχθεί να μοιάζει με μια αναπόφευκτη πράξη γενναιότητας αντί για μια αποτυχία ασφαλείας.
Για καθέναν από εμάς οι πυροσβέστες είναι αδιαμφισβήτητα ήρωες. Οταν, όμως, ο πρωθυπουργός «ξεπετάει» το πρόβλημα με την ταμπέλα «ήρωες», οι ίδιοι οι πυροσβέστες αμφισβητούν τα κίνητρά του. Επειδή όσα λέει δεν υποστηρίζονται από την πραγματικότητα. Επτά ολόκληρα χρόνια διακυβέρνησης και δεν έχουν ακόμα διασφαλιστεί οι βασικές συνθήκες για να μπορούν να κάνουν το έργο τους με ασφάλεια.
Τα πυροσβεστικά οχήματα είναι 30 και 40 χρόνων. Ο εξοπλισμός των πυροσβεστών ανεπαρκής. Τα κενά σε προσωπικό τεράστια. Οι εποχικοί πυροσβέστες εμπαίζονται και μένουν έξω από τις προκηρύξεις για προσλήψεις. Οποτε διαμαρτύρονται, τους «απαντάνε» με χημικά.
Η ανεύθυνη στρατηγική της κυβέρνησης για τις πυρκαγιές είναι εξοργιστική: Δίνει εκατομμύρια σε ιδιώτες για κοστοβόρες ενοικιάσεις αεροπυρόσβεσης, ενώ το πυροσβεστικό σώμα παραμένει επίτηδες αποδυναμωμένο, με προσωπικό αθωράκιστο και αναλώσιμο.
Στη χθεσινή ανάρτησή του ο πρωθυπουργός αποποιήθηκε πάλι των ευθυνών του με τον ίδιο εξωφρενικό τρόπο που το κάνει επτά χρόνια τώρα. Φταίει… ο καιρός. Και οι θάνατοι των πυροσβεστών οφείλονται στο ότι «η μάχη που δίνουν ξεπερνά τα όρια του ανθρώπινου. Δυστυχώς, αυτή η μάχη είχε και βαρύ τίμημα. Τρεις πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος».
Αυτή η χρήση της γλώσσας του ηρωισμού που ξεπερνά τα ανθρώπινα είναι βολική για την κυβέρνηση: οι ήρωες δεν παραπονιούνται, δεν μιλάνε για ανεπαρκή προστατευτικό εξοπλισμό, για έλλειψη σχεδιασμού, για εγκληματικά κενά, για επικίνδυνα εξαντλητικά ωράρια.
Αλλά οι άνθρωποι κάνουν τη δουλειά τους, ευσυνείδητα, λόγω επαγγελματισμού. Οχι επειδή αδιαφορούν αν θα γυρίσουν σπίτι τους ή όχι. Και πρέπει να αντιμετωπίζονται με επαγγελματισμό και σεβασμό. Μέσα από επαρκή χρηματοδότηση, ορθή διοίκηση και σχεδιασμό. Με δυο λόγια, το ζήτημα δεν είναι να τους αποκαλεί τιμητικά η κυβέρνηση «ήρωες» όταν πεθαίνουν. Το ζήτημα είναι να τους διατηρεί όσο το δυνατόν πιο ασφαλείς.
Οι δύο νεκροί πυροσβέστες στο νότιο Ρέθυμνο «πήγαν στο σημείο με ακατάλληλο αμάξι», ξέσπασε αυτές τις μέρες ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Σωματείου Συμβασιούχων Πυροσβεστών (ΠΑΣΣΥΠ), Θάνος Ψαρόπουλος, καταγγέλλοντας ότι ο στόλος είναι 40ετίας. Ο τρίτος πυροσβέστης μάλιστα, επειδή δεν σκοτώθηκε στη διάρκεια κατάσβεσης «δεν θεωρήθηκε τεχνηέντως τρίτο θύμα και για αυτό αναφέρθηκε πως έφυγε από παθολογικά αίτια». Ο θάνατος του 27χρονου αποδόθηκε σε παθολογικά αίτια και δεν συμπεριλήφθηκε στον επίσημο απολογισμό των θυμάτων της ημέρας, είπε.
Αλλά «ο Κωνσταντίνος Λαιμοδέτης πέθανε με τον ίδιο τρόπο που πέθανε πέρυσι ο Ανδρέας Ανδρεάδης, εν ώρα καθήκοντος». Σημειωτέον, ο Ανδρεάδης είχε σκοτωθεί το 2024 σε τροχαίο εν ώρα υπηρεσίας. Είχε καταγγελθεί τότε ότι τον είχαν βάλει να δουλεύει για 36 ώρες συνεχόμενα, με μόλις 2,5 ώρες ανάπαυσης.
«Σήμερα η υποστελέχωση στο πυροσβεστικό σώμα είναι χειρότερη από ποτέ» κατήγγειλε ο πρόεδρος του ΠΑΣΣΥΠ. Στις αρχές Ιουλίου οι εποχικοί πυροσβέστες κατήγγειλαν ότι επιβλήθηκε όριο ηλικίας στα 30 έτη για τις προσλήψεις, ρύθμιση που «οδηγεί σε αποψίλωση του Σώματος από το πιο έμπειρο δυναμικό του».
«Είναι κοροϊδία. Είναι σαν να μη θέλει η ηγεσία της Πυροσβεστικής να υπάρχει εμπειρία. Για όγδοη χρονιά είμαι εποχικός. Εχω πάει σε φωτιές σε όλη την Ελλάδα, αλλά δεν μου δίνουν την ευκαιρία να κάνω τη δουλειά μου και να προσφέρω στο πυροσβεστικό σώμα» δήλωνε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του σωματείου τους.
Συστηματικά, η κυβέρνηση αφήνει τους πυροσβέστες χωρίς μέσα και αποτελεσματικούς τρόπους να βοηθήσουν μια Ελλάδα με τις μεγαλύτερες αναλογικά καμένες εκτάσεις τα τελευταία χρόνια σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, παρά το μικρό της γεωγραφικό μέγεθος.
«Μας κοροϊδέψατε, κύριε Μητσοτάκη» δήλωναν σε εξοργισμένη ανάρτηση οι εποχικοί πυροσβέστες το 2024. Παρά τις υποσχέσεις για «πλάνο και σχέδιο», 2.500 έμεναν άνεργοι: «Κύριε Μητσοτάκη, εμείς καταθέσαμε την ψυχή μας στην πατρίδα και εσείς μας κοροϊδέψατε».
Σήμερα, στο έβδομο καλοκαίρι της πρωθυπουργίας του, τίποτα δεν έχει βελτιωθεί από τη μέρα που ανέλαβε. Αυτές τις μέρες οι πυροσβέστες, απαυδισμένοι, κατηγορούν την κυβέρνηση για υποκρισία: «Οι ανακοινώσεις σας περισσεύουν. Είναι τουλάχιστον υποκριτικές».
Στις μεγάλες φωτιές της Εύβοιας οι Ελληνες πυροσβέστες κοιτούσαν με δέος τους Ρουμάνους συναδέλφους τους που είχαν σταλεί για βοήθεια. Ηταν εξοπλισμένοι με ειδικά μηχανήματα και ερπυστριοφόρα τελευταίας γενιάς. Προστατεύονταν με υπερσύγχρονες στολές με ενδοεπικοινωνία τριών συχνοτήτων. Συγκριτικά, οι Ελληνες πυροσβέστες ρίχνονται στις φωτιές γυμνοί από οργάνωση, προστασία, εργαλεία. Η «μοίρα» του ήρωα, προφανώς.
Έλληνας πυροσβέστης
Το 1856 ιδρύθηκε στην Αθήνα ο πρώτος Λόχος Πυροσβεστών με δύναμη 92 ανδρών. Το πυροσβεστικό σώμα με τη μορφή που το γνωρίζουμε σήμερα σχηματίστηκε το 1926-1930. Το 1926 έγινε εντελώς ανεξάρτητο σώμα από το υπόλοιπο στράτευμα και το 1930 ιδρύθηκε με ΦΕΚ πυροσβεστικό σώμα ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, που υπαγόταν στο υπουργείο Εσωτερικών. Σήμερα υπάρχουν 300 πυροσβεστικές υπηρεσίες σε όλες τις πρωτεύουσες των νομών και στις πόλεις εθνικής σημασίας. Το 1991 το πυροσβεστικό σώμα έγινε η πρώτη κρατική υπηρεσία που υιοθέτησε επίσημα την έννοια του εθελοντισμού στην Ελλάδα, δημιουργώντας τον θεσμό του εθελοντή πυροσβέστη. Υπολογίζεται ότι τα οργανικά κενά στην Πυροσβεστική ανέρχονται περίπου σε 3.600 θέσεις. Μόλις την περασμένη εβδομάδα τρεις πυροσβέστες, οι Μανώλης Στρατιδάκης, Παντελής Διαμαντάκης και Κωνσταντίνος Λαιμοδέτης, πέθαναν στο καθήκον.
