Συνεχείς είναι οι έλεγχοι του φοροεισπρακτικού μηχανισμού για τη διασύνδεση των τερματικών POS με τις ταμειακές μηχανές, ένα μέτρο που αποτελεί κεντρικό πυλώνα της ΑΑΔΕ για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη επιβολή προστίμου 10.000 ευρώ σε πωλητή λαϊκής αγοράς, περιστατικό που αποτυπώνει την υψηλή παραβατικότητα που εξακολουθούν να καταγράφουν οι ελεγκτές, παρά τις αυστηρές κυρώσεις.
Η συγκεκριμένη υπόθεση συνδέεται με την απόφαση ΔΕΔ 302/2026 Θεσσαλονίκης, η οποία αφορά πρόστιμα βάσει των άρθρων 57 και 63 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ) για παραβάσεις όπως η μη έκδοση αποδείξεων, η απουσία Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών (ΦΗΜ) και η μη διασύνδεση των POS.
Σύμφωνα με το άρθρο 63 του ΚΦΔ, τα διοικητικά πρόστιμα για μη συμμόρφωση στις απαιτήσεις λειτουργίας και διασύνδεσης ορίζονται σε 10.000 ευρώ για υπόχρεους απλογραφικού λογιστικού συστήματος και αυξάνονται στις 20.000 ευρώ για όσους τηρούν διπλογραφικό σύστημα. Παράλληλα, προβλέπεται έκπτωση 50% για δραστηριότητες σε οικισμούς έως 500 κατοίκων ή σε μικρά νησιά υπό προϋποθέσεις, ενώ σε περιπτώσεις υποτροπής εντός πενταετίας τα πρόστιμα διπλασιάζονται ή και τριπλασιάζονται.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για σταθερό διοικητικό πρόστιμο που δεν εξαρτάται από την αξία της συναλλαγής ή το ύψος του διαφυγόντος φόρου, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα επαχθές για μικρές επιχειρήσεις, επαγγελματίες και πωλητές λαϊκών αγορών.
Λόγω της αυστηρότητας του μέτρου, η ορθή τεκμηρίωση της υποχρέωσης διασύνδεσης από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών είναι κρίσιμη. Για τον σκοπό αυτό, εξετάζεται αν υπήρχε πράγματι υποχρέωση χρήσης ΦΗΜ για τις συγκεκριμένες συναλλαγές, αν το POS χρησιμοποιήθηκε για συναλλαγές που υπάγονταν στη σχετική υποχρέωση, καθώς και αν συνέτρεχαν λόγοι ανωτέρας βίας, μη υπαιτιότητας ή τεχνικής αδυναμίας που θα μπορούσαν να προβληθούν.
Από την πλευρά της, η ΑΑΔΕ έχει αποσαφηνίσει τους κανόνες εφαρμογής. Ειδικότερα, όταν μια επιχείρηση διενεργεί συναλλαγές για τις οποίες δεν απαιτείται ΦΗΜ και πράγματι δεν χρησιμοποιεί, δεν υπάρχει υποχρέωση διασύνδεσης. Αντίθετα, όπου υφίσταται υποχρέωση χρήσης ΦΗΜ για λιανική, τα αντίστοιχα POS πρέπει οπωσδήποτε να διασυνδέονται.
Στην περίπτωση που μια επιχείρηση διαθέτει ένα μόνο POS και αυτό χρησιμοποιείται και για υπόχρεες λιανικές συναλλαγές, η διασύνδεση καθίσταται υποχρεωτική. Τέλος, αν υπάρχουν πολλαπλοί ΦΗΜ, δεν απαιτείται να συνδεθούν όλοι με POS, αλλά επιβάλλεται όλα τα POS που χρησιμοποιούνται για υπόχρεες συναλλαγές να συνδέονται με κάποιον ΦΗΜ ή το προβλεπόμενο ταμειακό σύστημα.
Παράλληλα, ιδιαίτερη νομική σημασία έχει η παραδοχή ότι η μη ύπαρξη ή μη επίδειξη ΦΗΜ δεν συνεπάγεται αυτόματα την αναξιοπιστία του λογιστικού συστήματος του φορολογούμενου. Η φορολογική διοίκηση δεν μπορεί να εξομοιώνει την έλλειψη ΦΗΜ με πλήρη απορριπτέα εικόνα των βιβλίων και αρχείων χωρίς ειδική, αιτιολογημένη θεμελίωση και συγκεκριμένες ελεγκτικές επαληθεύσεις, μια κρίσιμη διάκριση, καθώς οι συνέπειες από την απόρριψη βιβλίων είναι πολύ σοβαρότερες από ένα μεμονωμένο πρόστιμο διασύνδεσης POS.
