Σχέδιο για τη μετατροπή του ΕΦΚΑ σε Κοινωνικό Επενδυτικό Ταμείο προωθεί ο ΣΥΡΙΖΑ, εντάσσοντας την πρόταση στο οικονομικό πρόγραμμα που προτίθεται να παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, η διαχείριση των κόκκινων δανείων, η δημιουργία κοινωνικής κατοικίας και η ενίσχυση των αποθεματικών του ασφαλιστικού συστήματος.
Η πρόταση του κόμματος ξεκινά από την ανάγκη αποκατάστασης των απωλειών που, σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ, υπέστησαν τα ασφαλιστικά ταμεία κατά το PSI του 2012. Το ύψος της ζημιάς υπολογίζεται από την Κουμουνδούρου σε περίπου 14 δισ. ευρώ.
Ως βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο προτείνεται η παροχή εγγυήσεων από το Ελληνικό Δημόσιο προς τον ΕΦΚΑ, αντίστοιχου ύψους με τις απώλειες που επικαλείται ο ΣΥΡΙΖΑ. Οι εγγυήσεις αυτές θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για τη συγκρότηση επενδυτικού χαρτοφυλακίου, με τη συμμετοχή της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα ο ΕΦΚΑ, σε συνεργασία με την Αναπτυξιακή Τράπεζα, να αποκτά χαρτοφυλάκια κόκκινων δανείων σε αξία που θα αντανακλά την πραγματική οικονομική τους αποτίμηση.
Για τους οφειλέτες προτείνεται ένα νέο πλαίσιο ρυθμίσεων, το οποίο θα μπορεί να περιλαμβάνει διαγραφή τόκων και προσαυξήσεων, περιορισμό της συνολικής οφειλής όπου αυτό απαιτείται, αλλά και προσαρμογή των μηνιαίων καταβολών στην οικονομική δυνατότητα κάθε νοικοκυριού.
Παράλληλα, ο ΣΥΡΙΖΑ θέτει ως προτεραιότητα την προστασία της πρώτης κατοικίας για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Σε περίπτωση που ένα ακίνητο έχει ήδη περιέλθει στο δημόσιο χαρτοφυλάκιο, προβλέπεται δυνατότητα παραμονής του πρώην ιδιοκτήτη, εφόσον πληροί συγκεκριμένα κοινωνικά και περιουσιακά κριτήρια, μέσω καταβολής κοινωνικού ενοικίου.
Δεύτερος βασικός άξονας είναι η δημιουργία ενός σταθερού αποθέματος κοινωνικής κατοικίας. Σύμφωνα με την πρόταση, περισσότερα από 300.000 ακίνητα θα μπορούσαν σταδιακά να ενταχθούν στο συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο και να διατεθούν στην αγορά με χαμηλότερα ενοίκια.
Για την αξιοποίηση αυτών των ακινήτων προβλέπεται συνεργασία του ΕΦΚΑ με τους Δήμους, οι οποίοι θα μπορούν να συμμετέχουν στην ανακαίνιση, τη διαχείριση και τη διάθεσή τους. Τα έσοδα από τα μισθώματα θα επιστρέφουν εν μέρει στο σύστημα, καθώς προβλέπεται να επανεπενδύονται για τη δημιουργία νέων κατοικιών.
Με αυτόν τον τρόπο, ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να διαφοροποιήσει τη δική του προσέγγιση από την κυβερνητική πολιτική για το στεγαστικό. Η Κουμουνδούρου υποστηρίζει ότι η επιδότηση της ζήτησης δεν αντιμετωπίζει την έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών και αντιπαραβάλλει σε αυτή την πρακτική ένα μοντέλο που θα αυξάνει την προσφορά προσιτής στέγης.
Η βασική φιλοσοφία της πρότασης είναι ότι τα ακίνητα μπορούν να λειτουργήσουν ταυτόχρονα ως εργαλείο κοινωνικής πολιτικής και ως παραγωγικό περιουσιακό στοιχείο για τον ΕΦΚΑ. Μέσω των μισθωμάτων, το ασφαλιστικό σύστημα θα μπορούσε να αποκτήσει σταθερά έσοδα, τα οποία θα ενισχύουν τα αποθεματικά και θα χρηματοδοτούν νέες επενδύσεις.
Η πρόταση δεν περιορίζεται στην αξιοποίηση ακινήτων. Ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να δώσει στον ΕΦΚΑ ρόλο θεσμικού επενδυτή, ακολουθώντας το μοντέλο μεγάλων συνταξιοδοτικών ταμείων του εξωτερικού, τα οποία τοποθετούν κεφάλαια σε ακίνητα, ενεργειακές υποδομές, δίκτυα και άλλους στρατηγικούς κλάδους.
Στο πλαίσιο αυτό, γίνεται αναφορά και σε ξένα συνταξιοδοτικά κεφάλαια που έχουν επενδύσει σε ελληνικές υποδομές. Ο ΣΥΡΙΖΑ θέτει το ερώτημα γιατί οι αποδόσεις από επενδύσεις σε στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία της χώρας να καταλήγουν σε ασφαλιστικά συστήματα άλλων χωρών και όχι στους Έλληνες ασφαλισμένους.
Σε βάθος χρόνου, το σχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα απόκτησης συμμετοχών από τον ΕΦΚΑ σε επιχειρήσεις στρατηγικής σημασίας. Μεταξύ των εταιρειών που αναφέρονται στην πρόταση βρίσκονται η ΔΕΗ, τα ΕΛΠΕ, η Εθνική Τράπεζα και ο ΔΕΔΔΗΕ.
Με το συγκεκριμένο μοντέλο, ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να παρουσιάσει μια ευρύτερη οικονομική στρατηγική, στην οποία οι δημόσιες εγγυήσεις και η περιουσία του ασφαλιστικού συστήματος δεν θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη άμεσων αναγκών, αλλά θα λειτουργούν ως βάση για τη δημιουργία νέων περιουσιακών στοιχείων και σταθερών εσόδων.
Το πολιτικό μήνυμα της πρότασης συνοψίζεται στην αλλαγή κατεύθυνσης σε τρία μέτωπα: προστασία της κατοικίας αντί για απώλεια περιουσίας μέσω πλειστηριασμών, δημιουργία προσιτής στέγης αντί για απλή επιδότηση του κόστους ενοικίου και αξιοποίηση της περιουσίας των ασφαλιστικών ταμείων αντί για διατήρησή της χωρίς επενδυτική αξιοποίηση.
