Δύο σημαντικά κειμήλια της βυζαντινής τέχνης και της ορθόδοξης παράδοσης επιστρέφουν στην Κύπρο, περισσότερο από μισό αιώνα μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Πρόκειται για τις εικόνες των Ευαγγελιστών Ματθαίου και Μάρκου, έργα της παλαιολόγειας περιόδου του 14ου αιώνα, οι οποίες απομακρύνθηκαν παράνομα από τον τόπο τους και εντοπίστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο, ανοίγοντας τον δρόμο για τον επαναπατρισμό τους.
Με τις ευλογίες του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Γεωργίου και του μητροπολίτη Μόρφου Νεοφύτου, η επιστροφή των δύο εικόνων σηματοδοτεί μια σημαντική εξέλιξη στην προσπάθεια ανάκτησης των εκκλησιαστικών θησαυρών που χάθηκαν κατά τη διάρκεια και μετά την τουρκική εισβολή.
Οι δύο εικόνες προέρχονται από τον βυζαντινό Ναό της Παναγίας της Φορβιώτισσας στην Ασίνου. Πριν από το 1974 είχαν μεταφερθεί στο Μέγαρο της Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας, στην Κερύνεια, από όπου και εκλάπησαν. Η επιστροφή τους κατέστη δυνατή έπειτα από τον εντοπισμό τους στη Βρετανία, την τεκμηρίωση της διακίνησής τους και την αναγνώριση των δικαιωμάτων της Εκκλησίας της Κύπρου.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι το γεγονός ότι παραδόθηκαν στη Μητρόπολη Μόρφου χωρίς οικονομική επιβάρυνση, καθώς ο κάτοχος δεν ζήτησε αποζημίωση. Καθοριστική για την έκβαση της υπόθεσης ήταν η συμβολή του βυζαντινολόγου Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου, της ιστορικού Τέχνης Μαρίας Παφίτη, του Επισκόπου Νεαπόλεως Πορφυρίου και του δικηγόρου Γιώργου Χατζηπιερή, ο οποίος ανέλαβε τον χειρισμό των νομικών ζητημάτων και τον συντονισμό της διαδικασίας.
Η Μητρόπολη Μόρφου ευχαρίστησε όλους όσοι συνέβαλαν στην επιστροφή των κειμηλίων, μεταξύ των οποίων το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, η Αστυνομία Κύπρου και η Ιντερπόλ. Η υπόθεση συνδέεται με τη μακρόχρονη προσπάθεια εντοπισμού και επαναπατρισμού των εικόνων της Μεγάλης Δέησης της Παναγίας Φορβιώτισσας. Το 2007 είχαν επιστρέψει από τη Νέα Υόρκη οι εικόνες των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, ενώ αναζητούνται ακόμη οι εικόνες της Θεοτόκου, του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και των Ευαγγελιστών Ιωάννη και Λουκά. Η εικόνα του Χριστού Παντοκράτορα έχει διασωθεί.
Η επιστροφή των δύο έργων αποτελεί σημαντικό βήμα για τη διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου, καθώς αποκαθιστά ακόμα έναν δεσμό με την εκκλησιαστική Ιστορία του νησιού και αναδεικνύει τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για την ανάκτηση των κλεμμένων θησαυρών.
