«Φλέγεται» η Πορτογαλία: Η στεγαστική κρίση βγάζει τον κόσμο στο δρόμο

Η κοινωνική οργή για την ακρίβεια και τη στεγαστική κρίση εξαπλώνεται σε ολοένα περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, με την Πορτογαλία να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μαζικών κινητοποιήσεων. Χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν ξανά τις κεντρικές πλατείες της Λισαβόνας και του Πόρτο, απαιτώντας προσιτή κατοικία και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, λίγες μόλις ώρες αφότου η αστυνομία διέλυσε καταυλισμούς διαδηλωτών, απομάκρυνε εκατοντάδες σκηνές και προχώρησε σε 55 συλλήψεις. Παρά την αστυνομική επέμβαση, οι διαδηλωτές ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψουν τους δρόμους.

Οι κινητοποιήσεις της Τρίτης αποτελούν συνέχεια των διαμαρτυριών που έχουν ξεσπάσει στη χώρα για το δυσβάσταχτο κόστος στέγασης, την ώρα που η αύξηση των ενοικίων και των τιμών των ακινήτων καθιστά ολοένα δυσκολότερη την εξασφάλιση κατοικίας, ιδιαίτερα για τους νέους.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν σε καθεμία από τις δύο κεντρικές πλατείες, ενώ η αστυνομία δεν δημοσιοποίησε επίσημη εκτίμηση για τη συμμετοχή.

Ξήλωσαν 228 σκηνές – Συγκρούσεις και 55 συλλήψεις

Η ένταση κορυφώθηκε τα ξημερώματα της Τρίτης, όταν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις επενέβησαν για να απομακρύνουν τους καταυλισμούς που είχαν δημιουργήσει ακτιβιστές στη Λισαβόνα και στο Πόρτο.

Συνολικά απομακρύνθηκαν 228 σκηνές, ενώ στην πλατεία Ρόσιο της πορτογαλικής πρωτεύουσας διαδηλωτές σχημάτισαν ανθρώπινη αλυσίδα, επιχειρώντας να εμποδίσουν την επέμβαση.

Ακολούθησαν συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις και 55 συλλήψεις. Οι συλληφθέντες αφέθηκαν αργότερα ελεύθεροι, με την υποχρέωση να παρουσιαστούν ενώπιον δικαστηρίου στη Λισαβόνα σήμερα.  Η πορτογαλική αστυνομία υποστήριξε ότι η χρήση βίας ήταν «δικαιολογημένη» και περιορισμένη, καθώς ορισμένοι διαδηλωτές αρνήθηκαν να αποχωρήσουν παρά τις σχετικές εντολές.

Από την πλευρά του, το υπουργείο Εσωτερικών υπερασπίστηκε την αστυνομική επιχείρηση, επαινώντας τον «επαγγελματισμό» των δυνάμεων ασφαλείας και υποστηρίζοντας ότι είχε δοθεί προτεραιότητα στον διάλογο.

«Η Λισαβόνα δεν είναι προς πώληση»

Η αστυνομική επέμβαση, ωστόσο, δεν στάθηκε αρκετή για να ανακόψει τις κινητοποιήσεις. Λίγες ώρες αργότερα, οι διαδηλωτές επέστρεψαν στην πλατεία Ρόσιο, όπου αποφάσισαν με ανάταση των χεριών να στήσουν εκ νέου τις σκηνές τους και να συνεχίσουν τη διαμαρτυρία.

«Η Λισαβόνα δεν είναι προς πώληση» και «Με ανάγκασαν να βγω στον δρόμο για να φωνάξω» ήταν ορισμένα από τα συνθήματα που αναγράφονταν στα πανό.

Στο πλευρό των διαδηλωτών βρέθηκε και η γνωστή Πορτογαλίδα τραγουδίστρια Άνα Μούρα, η οποία συμμετείχε στη συγκέντρωση και τραγούδησε εκφράζοντας τη στήριξή της.

Μιλώντας στο Reuters, η 41χρονη σύμβουλος επικοινωνίας Ντέμπορα Μιράντα περιέγραψε την απόγνωση των πολιτών που βλέπουν το κόστος ζωής να αυξάνεται διαρκώς.

«Αν οι άνθρωποι δεν αισθάνονται ότι έχουν ένα σπίτι, με κάθε έννοια της λέξης, δεν μπορούν να προχωρήσουν στη ζωή τους… Ως εδώ πια», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Διπλασιάστηκαν οι τιμές των κατοικιών

Πίσω από τις μαζικές διαδηλώσεις βρίσκεται η βαθιά στεγαστική κρίση που αντιμετωπίζει η Πορτογαλία, με τις τιμές των ακινήτων να έχουν εκτοξευθεί τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, οι τιμές αγοράς κατοικιών έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2017, ενώ τα ενοίκια στις νέες μισθώσεις έχουν σχεδόν διπλασιαστεί.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα πιεστική στη Λισαβόνα και στο Πόρτο, όπου η τουριστική ανάπτυξη και η αυξημένη ζήτηση κατοικιών από εργαζομένους εξ αποστάσεως έχουν εντείνει τον ανταγωνισμό στην αγορά ακινήτων.

Για χιλιάδες νέους ανθρώπους, η ανεξάρτητη διαβίωση μετατρέπεται σε ολοένα πιο δύσκολη υπόθεση. Ο 19χρονος φοιτητής Ιστορίας Ζόρζε Παϊσάου χαρακτήρισε την κατάσταση «κοινωνική κρίση», τονίζοντας ότι η γενιά του θέλει να ζει με αξιοπρέπεια, να δημιουργεί οικογένειες και να έχει προοπτική στη χώρα της.

Στο στόχαστρο της οργής η κυβέρνηση

Οι διαδηλωτές στρέφονται και κατά των κυβερνητικών σχεδιασμών για την αγορά κατοικίας, απαιτώντας την απόσυρση νομοσχεδίου που, σύμφωνα με τους ίδιους, διευκολύνει τις εξώσεις και καταργεί τα ανώτατα όρια ενοικίων για τις νέες μισθώσεις.

Το νομοσχέδιο έχει περάσει από την πρώτη κοινοβουλευτική ανάγνωση, με την αποχή του ακροδεξιού κόμματος Chega. Μπροστά στην αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια, ο πρόεδρος της Πορτογαλίας, Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο, απηύθυνε έκκληση για «ευρεία συμφωνία» μεταξύ των πολιτικών κομμάτων, προκειμένου να υιοθετηθούν μακροπρόθεσμα μέτρα αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης.

Από την Πορτογαλία μέχρι τη Γαλλία, η Ευρώπη στους δρόμους

Οι εξελίξεις στην Πορτογαλία δεν αποτελούν μεμονωμένο φαινόμενο, καθώς συμπίπτουν χρονικά με κοινωνικές κινητοποιήσεις και διαμαρτυρίες για το κόστος ζωής στη Γαλλία, στο Βέλγιο και στην Ιταλία.

Παράλληλα, οι Πορτογάλοι ακτιβιστές αντλούν έμπνευση από αντίστοιχους καταυλισμούς διαδηλωτών στην Ισπανία, όπως εκείνον στην πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ της Μαδρίτης, επιδιώκοντας τον συντονισμό των κινημάτων σε ολόκληρη την Ιβηρική Χερσόνησο.

Με τις τιμές των κατοικιών να παραμένουν απρόσιτες για μεγάλο μέρος του πληθυσμού και τους διαδηλωτές να προαναγγέλλουν συνέχιση των κινητοποιήσεων, η στεγαστική κρίση εξελίσσεται σε ένα από τα πλέον πιεστικά κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της χώρας.