Ecofin: Στο τραπέζι η νέα ευρωπαϊκή πρόταση για αυξήσεις φόρων στα καπνικά προϊόντα
Η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας φέρνει σταδιακές επιβαρύνσεις στα τσιγάρα, φορολόγηση στα υγρά αναπλήρωσης και μείωση των ορίων διασυνοριακών αγορών.
Σημαντικές ανατροπές στον χάρτη της φορολόγησης των καπνικών και των νέων προϊόντων νικοτίνης προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς το Συμβούλιο Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων (Ecofin) εξετάζει τη νέα συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας. Η πρωτοβουλία στοχεύει στον εκσυγχρονισμό της κοινοτικής νομοθεσίας που ισχύει από το 2011, επιχειρώντας να γεφυρώσει τις διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών.
Οι βασικές αξόνες της νέας φορολογικής πρότασης:
Αύξηση ελάχιστων φόρων στα συμβατικά τσιγάρα: Προβλέπεται σταδιακή προσαρμογή του ελάχιστου ειδικού φόρου κατανάλωσης στα 140 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα από τον Ιούλιο του 2028, στα 170 ευρώ από το 2030 και στα 200 ευρώ από το 2032. Παράλληλα, έως το 2032 ο ειδικός φόρος θα πρέπει να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 60% της σταθμισμένης μέσης λιανικής τιμής, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αυτόματη οριζόντια αύξηση στα πακέτα, αφού η τελική διαμόρφωση παραμένει στη διακριτική ευχέρεια κάθε κράτους.
Μεταβατική περίοδος έως το 2036 για την Ελλάδα: Για 10 χώρες με χαμηλότερη αφετηρία —μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Κύπρος— παρέχεται η δυνατότητα παράτασης της πλήρους εφαρμογής έως την 1η Ιανουαρίου 2036, εφόσον η απαιτούμενη ετήσια αύξηση του ειδικού φόρου υπερβαίνει το 2,35% σε σχέση με το 2025. Αντίστοιχη ευελιξία ισχύει και για τον λεπτοκομμένο καπνό.
Πρώτη φορά φόροι σε ηλεκτρονικά τσιγάρα και σακουλάκια νικοτίνης: Για τα υγρά αναπλήρωσης (με ή χωρίς νικοτίνη) προτείνεται αρχικός ελάχιστος φόρος 20% επί της λιανικής τιμής ή 20 λεπτά ανά χιλιοστόλιτρο. Για τα φακελάκια νικοτίνης προτείνεται αρχικός φόρος 10% ή 30 ευρώ ανά κιλό, με προοπτική αύξησης στο 50% ή 50 ευρώ ανά κιλό έως το 2032.
Αυστηρότεροι έλεγχοι στις διασυνοριακές αγορές: Το ενδεικτικό όριο για τη μεταφορά τσιγάρων μεταξύ χωρών της ΕΕ για προσωπική χρήση μειώνεται από τα 800 στα 200 τσιγάρα. Αν και η υπέρβαση δεν επιφέρει αυτόματο πρόστιμο, επιτρέπει στις εθνικές αρχές να ελέγχουν τον εμπορικό χαρακτήρα της μεταφοράς, ενώ τα κράτη-μέλη μπορούν να ορίσουν δικά τους κατώτατα όρια που δεν θα πέφτουν κάτω από τα 300 τσιγάρα.
Για την οριστική έγκριση της αναθεωρημένης οδηγίας απαιτείται η ομόφωνη απόφαση και των 27 κρατών-μελών, γεγονός που καθιστά τις διαπραγματεύσεις στο Ecofin ιδιαίτερα απαιτητικές.