Η Τεχνητή Νοημοσύνη για την «οικονομία του καφέ»

«Θα γίνουμε οι σερβιτόροι των Ευρωπαίων» αποφαίνονταν σε παρελθούσες δεκαετίες τα έμπειρα μπαρμπάδια, τα οποία είχαν περάσει κάνα δυο πολέμους και μπόλικες πείνες. Είχαν δίκιο. Εκεί πάει το πράγμα. Η ελληνική οικονομία ακολουθεί έναν δρόμο που οδηγεί σε αδιέξοδο.

Εστίαση της πυρκαγιάς και της πυκνής ομίχλης, μαζικός λεχριτοτουρισμός και πέρα βρέχει. Αντί για επενδύσεις στην υψηλή τεχνολογία, στα αμυντικά συστήματα και στον ελληνικό πολιτισμό, η εγχώρια αγορά έχει μετατραπεί σε ένα παράπηγμα, έναν πάγκο κι έναν μπουφέ.

Τα αδιάψευστα στοιχεία της αποκαλυπτικής μελέτης του London School of Economics (LSE), η οποία έκανε αίσθηση (παροδική μεν, αλλά προκάλεσε συζητήσεις), είναι ξεκάθαρα: η παραγωγικότητα της εργασίας γκρεμίστηκε κατά 16% από το 2009, οι πραγματικοί μισθοί κατέρρευσαν έως 35% (με την πτώση στον τουρισμό να αγγίζει το εφιαλτικό 60%), ενώ η απασχόληση στην εστίαση εκτοξεύτηκε κατά 87%. Μια ολόκληρη γενιά πτυχιούχων και επιστημόνων εγκλωβίστηκε σε θέσεις χαμηλής ειδίκευσης. Σπούδασαν για να υποαπασχολούνται στον κάθε Ξεζουμίδη.

Αυτό το νοσηρό σκηνικό συμπληρώνεται και από τις πρόσφατες αποκαλύψεις για το τεράστιο, πολυδαίδαλο κύκλωμα φοροδιαφυγής στη Θεσσαλονίκη. Προκάλεσε σοκ η είδηση για τον εντοπισμό δικτύων με χιλιάδες «αχυρανθρώπους» (ανάμεσά τους… νεκροί, αρκετοί ευάλωτοι πολίτες, καρκινοπαθείς, εξαρτημένοι από τα ναρκωτικά, χαμηλόμισθοι διανομείς, λαντζέρηδες με μεροκάματα πείνας) που αντί πινακίου φακής ασκούν (σαν «μπροστινοί») διαχείριση σε εταιρίες-φαντάσματα με χρέη εκατομμυρίων, που ελέγχουν πολυτελή καταστήματα εστίασης και νυχτερινής διασκέδασης.

Τα αποτελέσματα των ερευνών αποδεικνύουν ότι ένα τεράστιο κομμάτι αυτής της αγοράς λειτουργεί αντικοινωνικά και παρασιτικά. Δεν πρόκειται για υγιή επιχειρηματικότητα, αλλά για υπόκοσμο που ειδικεύεται στη φοροδιαφυγή, στην καταστρατήγηση των εργασιακών δικαιωμάτων και την εκμετάλλευση των υπαλλήλων τους. Τα λαμόγια τρώνε τις σάρκες της κοινωνίας και στερούν από το κράτος κρίσιμους πόρους.

Παραφούσκωσε η αγορά της εστίασης και κατάντησε αυτοκρατορία του χασομεριού και παιδική χαρά μικρών και μεγάλων μαφιών. Είναι προφανές ότι η υπερδιόγκωσή της ουδέναν ωφελεί. Πρέπει να εξορθολογιστεί η λειτουργία της και να «συμμαζευτεί» κάπως ο τεράστιος όγκος της. Για όλα αυτά ζητήθηκε η άποψη του προγράμματος Τεχνητής Νοημοσύνης Gemini, το οποίο προτείνει τα εξής:

Για να σωθεί ο αστικός ιστός και να αποκατασταθεί μια ελάχιστη ηθική και οικονομική ισορροπία, η Πολιτεία οφείλει να εφαρμόσει άμεσα ένα αυστηρό πλέγμα παρεμβάσεων περιορισμού και εξυγίανσης.

1. Πολεοδομικές & Χωροταξικές Ρυθμίσεις (Zoning Rules)

Καθορισμός Ζωνών Ειδικών Χρήσεων Γης

Οι Δήμοι πρέπει να προχωρήσουν στην άμεση εκπόνηση Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που θα ορίζουν αυστηρές ανώτατες ποσοστώσεις (quotas) για την εστίαση ανά οικοδομικό τετράγωνο:

Ποσοστιαίο όριο όψεων: Καθορισμός μέγιστου ποσοστού (π.χ. έως 30%) των ισόγειων μετώπων μιας οδού που επιτρέπεται να καταλαμβάνεται από καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.

Προστασία εμπορικής ποικιλομορφίας: Υποχρεωτική διατήρηση χώρων για παραδοσιακές εμπορικές δραστηριότητες (βιβλιοπωλεία, χειροτεχνίες, καταστήματα γειτονιάς), ώστε να σπάσει η μονοκαλλιέργεια της καφετέριας.

Ελάχιστες Αποστάσεις Μεταξύ Ομοειδών Επιχειρήσεων

Εφαρμογή γεωγραφικών περιορισμών ακτίνας (buffer zones). Η ίδρυση νέου καταστήματος εστίασης ή καφέ να απαιτεί ελάχιστη απόσταση 50-100 μέτρων από υφιστάμενο, αποτρέποντας την αθροιστική υπερσυγκέντρωση σε πεζοδρόμους και πλατείες.

2. Αυστηροποίηση Τεχνικών & Λειτουργικών Προδιαγραφών

Απαιτήσεις Υποδομών & Logistics

Χώροι στάθμευσης και φορτοεκφόρτωσης: Κάθε νέα άδεια άνω των 100 τ.μ. να προϋποθέτει εγκεκριμένο σχέδιο τροφοδοσίας σε μη αιχμιακές ώρες και πρόβλεψη θέσεων για τα οχήματα διανομής (delivery), βάζοντας φρένο στην κατάληψη πεζοδρομίων.

Αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα: Υποχρεωτική εγκατάσταση εξελιγμένων συστημάτων απαγωγής οσμών και πιστοποιημένων ακουστικών μελετών, με βαριά πρόστιμα και άμεση σφράγιση για παραβάσεις ηχομόνωσης.

Εγγυητικές Επιστολές Βιωσιμότητας

Θέσπιση υποχρεωτικής εγγυητικής επιστολής τραπέζης (5.000-10.000 €) κατά την έναρξη στη ΔΟΥ, η οποία θα καταπίπτει υπέρ του Δημοσίου αν η επιχείρηση κλείσει ή εγκαταλείψει χρέη εντός 12-18 μηνών, αποτρέποντας τα φαινόμενα «εταιριών-πυροτεχνημάτων» που γεννούν φέσια στην Εφορία και τον ΕΦΚΑ.

3. Οικονομικά Εργαλεία & Περιορισμός της «Χαμηλής Εντασης» Δημόσιου Χώρου

Τέλος Ιδρυσης σε Κορεσμένες Περιοχές: Επιβολή σημαντικού εφάπαξ τέλους ίδρυσης καφέ/εστιατορίου σε περιοχές με υπερπροσφορά, ώστε να αποθαρρύνονται οι πρόχειρες αποφάσεις τύπου «δοκιμάζω κι ό,τι γίνει».

Περιορισμός Δημόσιου Χώρου: Καμία νέα άδεια τραπεζοκαθισμάτων σε περιοχές με ήδη υψηλή κάλυψη. Όταν ο δημόσιος χώρος αντιμετωπίζεται ως δωρεάν επέκταση του μαγαζιού, η επιχείρηση γίνεται τεχνητά βιώσιμη εις βάρος της πόλης.

Αναπροσαρμογή Τελών Οχληρότητας: Αυξημένα δημοτικά τέλη καθαριότητας και ειδικό τέλος νυκτερινής λειτουργίας για την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών της Δημοτικής Αστυνομίας.

4. Μηδενική Ανοχή σε Παρασιτικά Δίκτυα & Φοροδιαφυγή

Οι πρόσφατες αποκαλύψεις για κυκλώματα εκατομμυρίων με αχυρανθρώπους, ανύπαρκτες εταιρείες και ανυποψίαστους εργαζομένους-ομήρους καταδεικνύουν την ανάγκη για σαρωτικούς ελέγχους:

Αυτόματη ανάκληση και «μαύρη λίστα» ακινήτου: Στις 3 βεβαιωμένες σοβαρές παραβάσεις (φοροδιαφυγής, ανασφάλιστης εργασίας ή υγειονομικών διατάξεων), η άδεια αφαιρείται οριστικά και απαγορεύεται η έκδοση νέας άδειας υγειονομικού ενδιαφέροντος στο ίδιο ακίνητο για τουλάχιστον 2 χρόνια, χτυπώντας το φαινόμενο των εικονικών μεταβιβάσεων.

Διαφανές Ψηφιακό Μητρώο: Δημοσιοποίηση σε πραγματικό χρόνο των αδειοδοτημένων ορίων τραπεζοκαθισμάτων και του ιστορικού ελέγχων κάθε επιχείρησης, δίνοντας στους πολίτες εργαλεία κοινωνικού ελέγχου.

Σύνοψη

Η μετατροπή της χώρας σε ένα απέραντο καφενείο δεν αποτελεί «ανάπτυξη», αλλά κοινωνικό και οικονομικό αδιέξοδο. Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί τολμηρές θεσμικές τομές: βάζοντας φρένο στον κορεσμό, προστατεύοντας τον δημόσιο χώρο και τσακίζοντας τα παρασιτικά κυκλώματα που θησαυρίζουν εις βάρος του κοινωνικού συνόλου, μπορούμε να επαναφέρουμε την υγιή επιχειρηματικότητα και την ισορροπία στις ελληνικές πόλεις.

Ιδού ένα ωραίο κεφάλαιο πολιτικού προγράμματος προς υιοθέτηση από τα κόμματα, τα περισσότερα εκ των οποίων, φυσικά, θα δυσκολευτούν να το υιοθετήσουν διότι το χρήμα της νύχτας είναι πολύ…

Από τη στήλη «Περι πωλητικης» της «δημοκρατίας»