ΗΠΑ : Επαναλαμβάνονται οι απογειώσεις, σταδιακά η αποκατάσταση των πτήσεων

Στην άρση της απαγόρευσης απογείωσης αεροσκαφών που είχε επιβάλει σε όλα τα αμερικανικά αεροδρόμια λόγω προβλήματος στις επικοινωνίες, προχώρησε η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας των ΗΠΑ (FAA). Ως αιτία για την κατάρρευση του συστήματος θεωρούνται -σύμφωνα με τον υπ. Μεταφορών Σον Ντάφι- εργασίες συντήρησης για την αντικατάσταση παλαιών χάλκινων καλωδίων με οπτικές ίνες που προκάλεσαν μαζική δυσλειτουργία στο σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.. Εξετάζεται συγχρόνως η πιθανότητα να υπήρξε ανθρώπινο λάθος, κάνοντας λόγο για πιθανή «κακή εκτέλεση των εργασιών από τον ανάδοχο ή ελαττωματικός δρομολογητής (router)».

Περισσότερες από 16.000 πτήσεις ακυρώθηκαν την Παρασκευή και το Σάββατο στις ΗΠΑ, εκατομμύρια ταξιδιώτες βρέθηκαν εγκλωβισμένοι ή επηρεάστηκαν γενικότερα, το αποτέλεσμα της απόφασης απαγόρευσης των απογειώσεων που προκάλεσε χάος στις αερομεταφορές και τη μεγαλύτερη σε διάρκεια παράλυση σε εθνικό επίπεδο μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Το πρόβλημα εντοπίστηκε όταν πύργοι εναέριας κυκλοφορίας αντιμετώπισαν αστάθεια στα συστήματα επικοινωνιών και ραντάρ και αποφασίστηκε η καθήλωση των αεροσκαφών στο έδαφος για προληπτικούς λόγους.

Ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι προειδοποίησε ότι οι αναχωρήσεις των πτήσεων θα ξεκινήσουν σταδιακά και ότι οι αεροπορικές εταιρείες για χρειαστούν χρόνο μέχρι να αποκατασταθεί η κανονική τους λειτουργία. Αναλυτές του κλάδου αερομεταφορών δήλωσαν ότι η σχεδόν πεντάωρη καθήλωση των πτήσεων σε εθνικό επίπεδο ενδέχεται να προκαλέσει αναστάτωση στα προγράμματα των αεροπορικών εταιρειών για ημέρες.

Ο Ντάφι ανέφερε ότι ο ίδιος και ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, συναντήθηκαν με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, προκειμένου να συζητήσουν το ζήτημα της διακοπής λειτουργίας των συστημάτων. Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Μεταφορών, αν και το άμεσο πρόβλημα έχει επιλυθεί και η κυκλοφορία των αεροσκαφών μπορεί να διεξαχθεί με ασφάλεια, είναι απαραίτητη μια ευρύτερη αναβάθμιση του παλαιωμένου συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, προκειμένου να αποτραπούν παρόμοιες αστοχίες.

Η αστοχία αυτή αποτελεί το πιο πρόσφατο και πιο σοβαρό σημάδι των συνεπειών της πίεσης που δέχεται το αμερικανικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, το οποίο ταλανίζεται από παρωχημένη τεχνολογία, προβλήματα στον εξοπλισμό και τις επικοινωνίες, καθώς και από έλλειψη χιλιάδων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.

«Οι μεταγωγείς (switches) και οι δρομολογητές (routers) μας υπερφορτώθηκαν ουσιαστικά με δεδομένα, με αποτέλεσμα να αρχίσουν να παρουσιάζουν ασυνέπειες στα στοιχεία που παρείχαν. Γι’ αυτόν τον λόγο, θέσαμε το σύστημα εκτός λειτουργίας», δήλωσε ο Ντάφι, προσθέτοντας ότι σε καμία φάση δεν χάθηκε πλήρως η εικόνα από τα ραντάρ ή οι επικοινωνίες, και ότι κατέστη δυνατή η ασφαλής προσγείωση χιλιάδων αεροσκαφών.

Ντάφι : Απαιτούνται 50 δισεκ. δολάρια για εκσυγχρονισμό

Ο υπ. Μεταφορών κατηγόρησε το Κογκρέσο επειδή δεν ενέκρινε τη χρηματοδότηση για ένα νέο σύστημα το οποίο, όπως είπε, θα βοηθήσει να αποτραπούν τέτοιου είδους περιστατικά, και ζήτησε 50 δισεκ. δολάρια για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Λίγο πριν τη βλάβη, ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Μεταφορών είχαν ζητήσει από το Κογκρέσο να εγκρίνει χρηματοδότηση 30,1 δισεκ. δολαρίων για την αναβάθμιση των αεροδρομίων και των υποδομών ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας.

Από την πλευρά του ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Μάλιν επεσήμανε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει «καμία απολύτως ένδειξη» πως η διακοπή λειτουργίας οφείλεται σε κυβερνοεπίθεση ή σε κάποιο ανεξέλεγκτο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, αν και οι ερευνητές δεν έχουν αποκλείσει κανένα από τα δύο ενδεχόμενα. «Φαίνεται πως το ζήτημα ήταν τεχνικής φύσης. Ωστόσο, συνεχίζουμε να το εξετάζουμε», τόνισε ο Μάλιν προσθέτοντας ότι η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA) συνεργάζεται με το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας για τη διερεύνηση της υπόθεσης, πρόσθεσε ο ίδιος.

Συνεχίζονται τα προβλήματα για τους επιβάτες

Παρά την άρση της απαγόρευσης απογείωσης των αεροσκαφών, η αναστάτωση για τους επιβάτες δεν είχε τελειώσει. Από τη Βοστώνη μέχρι το Σιάτλ και από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Λος Άντζελες, οι επιβάτες γέμισαν τις αίθουσες αναχωρήσεων και τα γραφεία των αεροπορικών εταιρειών, καθώς χιλιάδες επιβάτες πέρασαν τη νύκτα στα αεροδρόμια. Οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν θα αναγκαστούν πάντως να τους αποζημιώσουν διότι δεν ευθύνονται εκείνες για το πρόβλημα στο σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Η μόνη άλλη περίπτωση πανεθνικής αναστολής των πτήσεων στις ΗΠΑ, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, σημειώθηκε τον Ιανουάριο του 2023, όταν η FAA ανέστειλε τις αναχωρήσεις των εσωτερικών πτήσεων για περίπου 90 λεπτά.

Την άνοιξη του 2025 δύο προβλήματα στις επικοινωνίες επηρέασαν τις πτήσεις στο Νιούαρκ -ένα από τα τρία μεγάλα αεροδρόμια που εξυπηρετούν τη Νέα Υόρκη- εξαιτίας βλάβης στο σύστημα επικοινωνίας του κέντρου ελέγχου που διαχειρίζεται τα αεροσκάφη κατά την προσέγγισή τους. Το κέντρο αυτό βρίσκεται στη Φιλαδέλφεια, 160 χιλιόμετρα νοτιότερα. Επιπλέον, τον Σεπτέμβριο του 2026, εκατοντάδες πτήσεις ακυρώθηκαν κατά μήκος της Ανατολικής Ακτής, αφού από λάθος κόπηκε μια γραμμή τηλεπικοινωνιών.